UNIVERZITET U ISTOČNOM SARAJEVU
FAKULTET FIZIČKOG VASPITANJA I SPORTA
SEMINARSKI RAD
PREDMET : SOCIOLOGIJA
TEMA : KLASA,STRATFIKACIJA I DRUŠTVENA NEJEDNAKOST
Mentor : Student :
Prof.dr. Biljana Milošević – Šošo Luka Šarenac
Pale 2018
SADRŽAJ
1. Uvod............................................................................................................3
2. Društvena nejednakost..............................................................................4
3. Društvena stratifikacija.............................................................................8
4. Društvena stratifikacija u socijalističkim društvima.................................9
5. Klase...........................................................................................................10
6. Zaključak....................................................................................................12
7. Literatura.......................................................................................................13
DRUŠTVENA NEJEDNAKOST
Pitanja društvenih nejednakosti spadaju u važnu i složenu sociološku temu. U svim ljudskim
društvima postoje različiti oblici društvenih nejednakosti, odnosno društvene stratifikacije, pre
svega, u pogledu bogatstva, moći, uticaja ili ugleda. Nejednakosti mogu biti: rasne, polne, prema
talentu i sposobnostima, etničke, starosno-generacijske... Teško je odrediti koji izvor
nejednakosti je najvažniji, ali je možda korisno ukazati na mišljenje Hariet Bredli preka kojem
„ni jedan izvor nejednakosti nema primarnu važnost... svi su podjednako važni. Prema M.
Popoviću, društvene nejednakosti, pre svega, proizilaze iz nejednakosti u raspolaganju
materijalnim i drugim društvenim dobrima, odnosno u njihovom korišćenju
Podela društva i njegova stratifikacija sastavni su deo života i funkcionisanja društva.
Haralambos, na primer, razlikuje društvenu nejednakost, kojom se potvrđuju brojni oblici
društvenih različitosti i društvenu stratifikaciju, kao poseban oblik društvene nejednakosti koji se
tiče postojanja uočljivih društvenih grupa, rangiranih po principu jedna iznad druge, prema
faktorima kao što su prestiž i bogatstvo
Nejednakosti se tumače i kao rezultat neravnomerne distribucije dobara, prestiža i moći, a kad se
sistem društvene nejednakosti temelji na društvenoj hijerarhiji, govori se o društvenoj
stratifikaciji. Društvene nejednakosti utemeljene su na tri osnovna socijalna podsistema:
ekonomskom, političkom i kulturnom. Na osnovu ovih elemenata, izdvajaju se i tri ključna
kriterijuma društvenog strukturisanja: društvena moć, svojina (bogatstvo) i obrazovanje. Kao
oblik društvenog strukturisanja, P. Sorokin navodi i raslojavanje prema zanimanjima, odnosno
prema profesiji za koju su se pojedini članovi društva opredelili Pojam društvene nejednakosti
odnosi se na postojanje društveno stvorenih nejednakosti i pretpostavlja povlastice koje ljudi
imaju u odnosu na druge (bogatstvo, moć, ugled). Postoje, međutim, i stanovišta prema kojima je
društvena nejednakost biološki utemeljena kao: prirodna ili fizička, starosna (generacijska),
rasna, duhovna. Stratifikacija podrazumeva društveno sankcionisanje nejednakosti. Društvena
stratifikacija označava postojanje društvenih grupa koje su rangirane jedna iznad druge, na
temelju količine moći, ugleda i bogatstva njenih članova. Pojedinci su rangirani u skladu sa
zajedničkim sistemom vrednosti, koji je prihvaćen i, prema tome, opravdan, ispravan i prikladan.
To su „grupne predodžbe koje definišu poželjne tipove društvenog sistema” Društvena
stratifikacija znači diferencijaciju stanovništva u hijerarhijski postavljene klase i ogleda se u
postojanju viših i nižih slojeva. Stratifikacija znači i „sistem strukturisane društvene
nejednakosti” (odnosno nejednakost koja nije slučajnog karaktera, već se raspoređuje prema
određenom obrascu; ona je relativno trajna i stabilna, čak društveno opravdana i legitimna . U
svojim zalaganjima za pravedno društvo,) Nejednakosti predstavljaju „društveno distribuisanje
društvene nejednakosti”. Zato je pravedno da društvo (koje želi da bude pravedno) izvrši re-
distribuciju onoga što je nejednako.
4
