Uvodna   razmatranja   pojma   javnih   rashoda   ne   mogu   da   se   razmatraju   van   okvira   pojma
budžet. Definicija budžeta kaže da je to spisak planiranih prihoda i rashoda pojedinaca, firme,
organizacije,   lokalne   zajednice   ili   države   za   odredeni   period,   najcešce   za   jednu   godinu.
Kada se govori o državnom budžetu onda se misli na jednogodišnji dokument, koji priprema
ministarstvo finansija, u saradnji sa drugim ministarstvima, dok ga usvaja narodna skupština u
obliku odnosno formi zakona. Budžet ima karakter finansijkog plana države za jednu godinu i
predstavlja jednu prognozu finansija. Pored ovoga, državni budžet je obavezujuci za državne
organe, na rashodnoj strani, jer se predvideni izdaci ne mogu i ne smeju prekoraciti bez
rebalansa   budžeta   odnosno   bez   izmene   budžeta   po   istoj   proceduri   po   kojoj   je   donet.
Sadržaj državnog budžeta cini razvijeni spisak javnih prihoda i rashoda, zajedno sa njihovim
planiranim   iznosima   za   sledecu   godinu,   kao   i   pratecim   procesnim   i   slicnim   odredbama.
Na prihodnoj strani navode se svi zakonom propisani državni prihodi – kao što su svi pojedini
porezi,   naknade,   takse,   kazne,   prihodi   od   kamata   i   prodaje   državne   imovine   i   slicno.
Na rashodnoj strani, koje takode proizilazi iz materijalnih zakona, koriste se dve podele. Prva
je   administrativna,   odnosno   po   državnim   institucijamakao   nosiocima   rashoda   (narodna
skupština,   vlada,   ministarstva,   agencije,   sudovi,   zdravstvo,   prosveta,   itd.),   a   druga   po
ekonomskim   funkcijama   (plate   i   socijalna   davanja   za   zaposlene,   materijani   troškovi,
investicije, otplata dugova, subvencije, budžetska rezerva, itd.). Najcešce se ove dve podele
kombinuju i dobija se složena klasifikacija javnih rashoda.

U novije vreme, pokušava se pipremanje budžeta povezati sa opštom ekonomskom politikom,
planiranom za duži vremenski rok (par ili nekoliko godina), kako bi se stvorila koherentna
osnova   i   za   budžetsko   planiranje   i   ekonomsku   politiku   i   strategiju   države.
Države imaju nekoliko nivoa državne organizacije. Minimnu su dva (državni i opštinski), a
cesto   postoji   i   treci,   srednji   (federalna   jedinica,   pokrajna,   region,   srež,   itd.).   Iz   ovoga
proizilazi   da   svaka   od   tih   jedinica   ima   svoj   budžet.   Sadržaj   ovih   budžeta   odreden   je
raspodelom   nadležnosti   izmedu   njih,   a   koja   proistice   iz   ustava   i   zakona.
Budžet donisi ekonomske efekte na više nacina. To su:

- svojim postojanjem, jer ubiranje budžetkih prihoda samanjuje privatne investicije i uopšte
ekonomsku aktivnostm, dok rashodi pozitivno utiču na ekonomiju, kako kroz potrošnju države,
tako i kroz usluge koje ona pruža (pravni sistem, licna sigurnost, novac, itd.),

- svojom veličinom, jer se veruje da u opštem slučaju, privatni akteri produktivnije koriste
novac nego država, pa da je bolje da je ucešće državne potrošnje u društvenom proizvodu
manje,

- postojanjem deficita ili suficita u budžetu jer: postojanje i finansiranje deficita može imati
za posljedicu inflaciju; suficit obično predstavlja kočnicu ekonomske aktivnosti.

Posmatrajući sve ove aspekte i zakonitosti, većina ekonomista se slaže i zalaže za
uravnoteženu formu budžeta. To znaci da je idealan budžet onaj koji je utemeljen na sinergiji
dvije strane, prihodne i rashodne.