KOMENTAR NA ZAKONOT ZA

RABOTNITE ODNOSI

2011 god.

КОМЕНТАР НА ЗАКОНОТ ЗА РАБОТНИТЕ ОДНОСИ

Автори: д-р Војо Беловски

д-р Осман Кадриу

d-r Vojo Belovski

Издавач: Компанија Д-р Беловски - Друштво за интелектуални

услуги и менаџмент консалтинг
ул: Никола Вапцаров бр: 3/1, 1000 Скопје
тел: 02 3211 901 и 070 370 399
ЕМБС: 5731402
e-mail: [email protected]

За издавачот: м-р Јовица Беловски

Лектор: Вангелија Цавкова

Тираж: 200

CIP - Каталогизација во публикација
Национална и универзитетска библиотека "Св. Климент Охридски",
Скопје

349.22(497.7)(094.5.072)

БЕЛОВСКИ, Војо
Коментар на законот за работните односи / Војо Беловски, Осман
Кадриу. - Скопје : Компанија "Д-р Беловски", 2011. - 426 стр. ; 23 см

Фусноти кон текстот

ISBN 978-608-65289-0-4
1. Кадриу, Осман [автор]
а) Работни односи - Македонија - Коментирани закони
COBISS.MK-ID 87982346

П Р Е Д Г О В О Р

Коментарот на Законот за работните односи

претставува значајно дело од областа на трудово-правните

d-r Vojo Belovski

целта која треба да се постигне. Впрочем, и фактот што
зборот Коментар потекнува од латинскиот збор

commentarius,

а тоа значи објаснување, изложување, па и

интерпретација, а поточно, толкување на конкретните норми
содржани во овој закон.

Коментарот на Законот за работните односи има за

цел практична примена на истиот и на неговите решенија за
клучните институции кои претставуваат

sedes materiae

на

овој   закон.   Некои   од   нив   ги   подвлекуваме   и   во   овој
предговор.   Станува   збор   за   договорот   за   вработување;
правата   и   обврските   на   договорните   страни   (на
работодавачот   и   работникот);  откажување   на   договорот;
плаќање на работа;  работното време;  паузите и одморите;
надомест на штета;  правна заштита на одделни категории
на работници во работниот однос (лицата кои се уште не
наполниле   18   години,   жените,   повозрасните   работници   и
други). Во истиот контекст заслужува да биде подвлечена и
улогата на синдикатите и здруженијата на работодавачите;
прашањата   поврзани   со   колективните   договори   кои
претставуваат   посебен   извор   во   уредувањето   на   работо-
правните   односи;  правото   на   штрајк   и   инспекцискиот
надзор.   Има   и   други   прашања   кои   се   уредуваат   и
регулираат со решенијата на Законот за работните односи и
со   колективните   договори,   кои   прашања,   како   што
подвлековме   погоре   претставуваат   законска   материја,   но,
подвлечените прашања во овој осврт претставуваат клучни
институции   и   имаат   посебно   место   и   во   целокупната
законска регулатива од сферата на работните односи, а се
разбира, посебно се потенцираат и во овој коментар.

Во Коментарот на Законот за работните односи се

дава соодветно објаснување и интерпретација, речиси, на
секоја одредба.

За една поцелосна претстава на Коментарот и

објаснувањата на конкретните законски решенија, во истиот
се подвлекуваат и најзначајните правни извори, како што се
прописите од трудово-правната област, колективните
договори и поважните меѓународни акти и документи
усвоени на ниво на Европа и пошироко. Од меѓународните

Komentar na Zakonot za rabotnite odnosi

акти   се   подвлекуваат   конкретните   решенија   содржани   во
актите на МОТ (посебно конвенциите и препораките) како
значаен   меѓународен   извор   на   трудово-правните   односи.
Коментарот е наменет за сите физички и правни лица. Со
други зборови, од посебна корист ќе биде, како за лицата –
субјектите кои го применуваат правото, така и за оние кои
правото го создаваат. Посебна правна и практична корист
од   Коментарот   ќе   имаат,   и   од   Коментарот   ќе   црпат,
правниците   вработени   во   судовите,   во   сите   правосудни
органи,   во   јавните   обвинителства,   во   државните
правобранителства,   адвокатите,   извршителите,   нотарите,
медијаторите и вработените во сите институции и државни
органи,   како   и   во   сите   видови   на   трговските   друштва
(претпријатија), поточно, правни лица.

На сите лица што ги применуваат прописите од

областа на трудово-правните односи, овој коментар ќе им
помогне     нивната   работа   да   ја   сметаат   не   само   како
рутинска,   туку   и   како   креативна   работа.   Ако   се   постигне
оваа цел, а авторите во тоа се надеваат, и овој коментар ќе
го   оправда   неговото   излегување   и   живеење   во  “правниот
живот”. Со тоа ќе се оправда и трудот и интелектуалниот
напор кој е направен од авторите.

Одредени членови, одредби од законот кои се

прецизно формулирани и јасни, нема да бидат предмет на
овој Коментар.

Како што во науката нема совршено дело, и за овој

коментар, слободни сме да подвлечеме дека не е совршено
дело. Затоа,  за авторите на   Коментарот ќе биде посебно
задоволство   да   им   се   укаже   на   конкретни   сугестии,
предлози  и   забелешки.   Сето   тоа,   со   цел   за   негово
доградување   и   усовршување   при   неговото   (евентуално)
наредно издание.

На крајот, авторите, и овој пат, и по повод оваа при-

лика, изразуваат искрена благодарност на издавачка
куќа ,,

Компанија д-р БЕЛОВСКИ,, - Друштво за

интелекту-ални услуги и менаџмент консалтинг

посебно на нејзиниот сопственик

м-р Јовица Беловски

кој

овозможи ова дело да добие форма и атрибути на еден

Komentar na Zakonot za rabotnite odnosi

право, како една институција родена спонтано во рамките на
општествените односи“.

ЗАКОН ЗА РАБОТНИТЕ ОДНОСИ

ОПШТИ ОДРЕДБИ

Предмет на Законот

Член 1

(1) Со овој закон се уредуваат работните односи меѓу

работниците и работодавачите кои се воспоставуваат со склучу-
вање на договор за вработување.

(2) Работниот однос се уредува со овој и со друг закон,

колективен договор и договорот за вработување.

Пред да се впуштиме во подетална анализа на одредбите

од Законот за работните односи, дозволете неколку реченици за
трудовото право како правна дисциплина.

Трудовото право е релативно нова, млада правна дисци-

плина   и   неговото   постоење   се   бележи   за   период   од   едно
столетите. Трудовото право, како гранка на правото и правната
наука е во перманентна експанзија  и динамичност и со своите
правни норми кои ги уредува, принципи и начела ги опфаќа сите
вработени лица во една држава, без оглед на тоа што работат и
за   кои   дејности   засноваат   работен   однос   (јавен   и   приватен
сектор и странци како вработени лица). Тоа значи, дека пропи-
сите   од   областа   на   трудовото   право   се   применуваат   како   на
вработените   и   работодавачите   во   приватниот   сектор   (стопан-
ството), така и во нестопанските дејности.

Што се однесува до предметот на трудовото право,

помеѓу теоретичарите од оваа област, неспорно е дека тоа е
самостојна правна гранка која има свој посебен предмет на
проучување, а тоа се

работните односи,

односно односите што

се воспоставуваат во областа на трудот.

Значењето на трудовото право се огледа и во

перманентното проширување на

предметот и содржината

на

трудовото право, така што со своето уредување тоа ги опфаќа
лицата кои своите активности ги извршуваат во сите стопански и
нестопански дејности и тоа денес се повеќе има тенденција да ги
опфати сите лица кои извршуваат професионални активности,