KOMERCIJALNO POZNAVANJE ROBE
Koncepcija predmeta, pojam, vrsta i oznacavanje robe
Roba je svaki predmet ili stvar kao produkt ljudskog rada i svojim svojstvima
zadovoljava
potrebe ma koje vrste, a moze da bude predmet robnog prometa.
Poznavanje robe, posebno sa komercijalnog stnovista, ima za cilj proucavanje
upotrebne
vrednosti robe, s tehnoloskog, ekonomskog, trzisnog, ekoloskog i drusvenog
aspekta.
Upotrebna vrednost robe proucava se odredjivanjem kriterijuma kvaliteta i
metoda ocuvanja
upotrebne vrednosti od proizvodjaca do krajnjeg korisnika kroz ispravnu
manipulaciju, pako-
vanje, skladistenje i transport.
Komercijalno poznavanje robe mora da prati kvalitet, jer je on dinamicka
kategorija i podlo-
zan je promenama pod uticajem naucno – tehnoloskog progresa.
Tokovi savremenog zivota poseban akcenat stavljaju na ekoloski aspekt, koji
mora biti zastup-
ljen u celokupnom nizu: od proizvodnje, skladistenja, transporta, maloprodajnih
centara, kupca
i upotrebe do trenutka kada proizvod postaje otpad, i kada se postavlja
problem njegovog
odlaganja.
Na svom putu od proizvodjaca do potrosaca /koji moze biti izuzetno dug/
proizvodi se izlazu
raznim uticajima koji im mogu delimicno ili potpuno umanjiti vrednost, sto zahteva
neophodne uslove
za ocuvanje izvornog kvaliteta proizvoda tokom fizicke distribucije.
Opsti deo poznavanja robe bavi se pojmovima koji se odnose na bilo koju robu.
Obradjuju njenu sis-
tematizaciju, kvalitet, ambalazu, nacin manipulacije, skladistenje itd.
Posebni deo poznavanja robe bavi se konkretnom robom ili skupom roba. Obradjuju sva
pitanja koja
proizilaze iz spcificnosti konkretne robe /tekstilna roba, metalna roba, zivotne namirnice
itd/
Vrsta je pojam kojim su obuhvaceni proizvodi slicni pos vim znacajnim svojstvima, a
pojmom podvrsta
obuhvaceni su proizvodi koji se od vrste razlikuju u pogledu osnovne sirovine,
tehnoloskog procesa,
dimenzija, boja, mirisa, ukusa itd.
Podela robe se moze izvrsiti na vise nacina, zavisno od usvojenih pokazatelja i to:
Prema
ekonomskoj
nameni roba se moze podeliti na proizvode za reprodukciju, na
proizvode za
Ovde se posebno mozemo osvrnuti na
s
ekundarne
sirovine ili otpad. Materije koja usled
koriscenja
postaju neupotrebljive za prvobitnu namenu, ali se moze ponovo preraditi . Savremeni
tokovi raz-
voja u nedostatku prirodnih resrsa, sve se vise okrecu ovim izvorima sirovina.
Prema
poreklu
su: neorganski , organski i sinteticki
Neorganski su minerali koji se nalaza u prirodi.
Organski su proizvodi biljnog i zivotinjskog porekla.
Sinteticki proizvodi nastali su sintetickim putem u laboratorijama i fabrikama , kao sto
su plasticne
mase i sl..
Prema
kvalitetu
se deli na original, surogat i falsifikat.
Originalni proizvod poseduje sve elemente predvidjene proizvodnom specifikacijom kao
i kvalitet
zagarantovan istom.
Surogati su proizvodi koji zamenjuju pravu robu, imaju slicna svojstva kao i originalni
proizvod ali po
kvalitetu, a samim tim i vrednosti je manje cenjena . Prodaja i upotreba surogata je
zakonom doz-
voljena uz uslov da na ambalazi moraju biti vidno obelezeni podaci, kako bi potrosac bio
upozorena
da se ne radi o originalnom proizvodu.
Falsifikovana roba se nezakonito javlja na trzistu s ciljem da se potrosac obmane i prevari i
na taj nacin
stekne protivpravna zarada. Danas su falsifikati prisutni u svim domenima proizvodnje,
od prehranbe-
nih do proizvoda visoke tehnologije i tehnike.
Vrsta proizvoda je pojam kojim su obuhvaceni proizvodi slicni pos vim znacajnim
svojstvima .
Podvrsta je pojam kojim su obuhvaceni proizvodi koji se od vrste razlikuju u pogledu
osnovne
sirovine, tehnoloskog procesa, dimenzija, boje, mirisa, ukusa itd.
Marka je obelezje na proizvodu koji oznacava njegovu razlicitost i prepoznatljivost u
odnosu na
slicne konkurentske proizvode. Marka se u uzem smislu, poistovecuje sa zastitnim
znakom, tj.
robnim zigom.
Pored ovih obelezja, kojima se istice individualnost proizvoda, koristi sa jos i naziv
proizvodjaca,
trgovacko ime proizvoda, njegovo geografsko poreklo I znak kvaliteta.
Za proizvode koji ispunjavaju kriterijume viseg kvaliteta uvedeni su znaci – oznake
kvaliteta. Ove
oznake mogu izdati samo organizacije ovlascene za kontrolu kvaliteta. Kada je u pitanju
zastitni
