UNIVERZITET CRNE GORE
FAKULTET ZA SPORT I FIZIČKO VASPITANJE
Luka Bogojevic
KOMPARACIJA MORFOLOŠKIH KARAKTERSTIKA I MOTORIČKIH
SPOSOBNOSTI ODBOJKAŠICA I NESPORTISKINJA PIONIRSKOG
UZRASTA
(Završni rad)
Nikšić, 2018 godine
ii
UNIVERSITY OF MONTENEGRO
FACULTY FOR SPORT AND PHYSICAL EDUCATION
Luka Bogojević
COMPARACION OF MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS
AND MOTOR SKILLS OF VOLLEYBALL PLAYERS AND
UNSPORTSMANLIKE THAT ARE PIONEER AGES
(Final paper)
Nikšić, 2018
th
year
iv
SAŽETAK
Cilj ovog istaživanja je da se utvrdi da li postoje značajne razlike morfoloških karakteristika i
motoričkih sposobnosti odbojkašica i nesportiskinja pionirskog uzrasta.Kao uzorak ispitanika
uzeto je 20 odbojkašica i 20 nesportiskinja, pionirskog uzrasta. Na uzorku je primijenjeno 5
testova za procjenu motoričkih sposobnosti kao i 3 test za procjenu morfoloških karakteristika.
Rezultati ovog istraživanja podvrgnuti su postupcima deskriptivne statistike a za utvrđivanje
statistički značajne razlike između subuzoraka korišćen je t-test. Zaključak je da ne postoji
statistički značajna razlika morfoloških karakteristika i motoričkih sposobnosti između
odbojkašica i djece koja se ne bavi nijednim sportom.
Ključne riječi: motoričke sposobnosti, morfološke karakteristike, odbojkašice, nesportiskinje.
v
ABSTRACT
The aim of this research is to determine whether there are significant differences in the
morphological characteristics and motor skills of volleyball players and non-sporters of pioneer
age. As a sample of the respondents, 20 volleyball players and 20 non-sportswomen, pioneer
ages, were taken. On the sample, five tests for the assessment of motor abilities and 3 tests for
the evaluation of morphological characteristics were applied. The results of this study were
subject to descriptive statistics, and t-test was used to determine statistically significant
differences between subunits. The conclusion is that there is no statistically significant difference
in morphological characteristics and motor skills between volleyball players and children who
are not involved in any sport.
Key words: motor skills, morphological characteristics, volleyball, non-sporting.
1
1. UVODNA RAZMATRANJA
Igre sa loptom, koje su donekle slične odbojci, susreću se kod mnogih naroda. Današnji
vid odbojke stvorio je William G.Morgan, 1895. nastojeći da spoji elemente košarke, bejzbola,
tenisa i rukometa. Naime, njegov cilj je bio da kreira novu igru za učenike kako bi imali manje
kontakta nego u košarci i kako bi održao kontinuitet rada u zimskim mjesecima. Prvobitno je
nosila naziv
mintonette
da bi tek kasnije dobila sad već prepoznatljivo ime
odbojka
, a u svijetu
poznata kao
volleyball
. Iako je relativno mlada sportska igra, odbojka dobija veliki broj
poklonika. U savremenoj klasifikaciji sportskih aktivnosti, odbojka pripada grupi aktivnosti
složenog karaktera, igara na mreži i specifična je po tome što je jedina timska igra u ovoj
kategoriji, ako se izuzmu duel igre u tenisu, stonom tenisu i badminton. U tom kontekstu,
odbojkaši moraju da posjeduju razvijen nivo psihičkih i fizičkih sposobnosti, prije svega onih
koji znatno utiču na uspješnost u odbojkaškoj igri. Obilježja odbojke kao sportske aktivnosti su
razna dinamična kretanja koja obiluju promjenama brzine, ritma, intenziteta i smjera kretanja
prouzrokovana tokom igre. To je sport koji privalači sve strukture stanovništva, svojom
specifičnošću, igrom na mreži koja nema direktan kontakt sa protivnikom ali zahteva brzinu
pokreta i razmišljanja. Odbojka kao kineziološka aktivnost pozitivno utiče na razvoj motoričkih
sposobnosti kao što su: eksplozivna snaga, repetitivna snaga, brzina, koordinacija pokreta. Ona
na poseban način oblikuje ljudski život i kretanje. Nastala je iz potrebe da se riješe praktični
problemi ponašanja ljudi, koji su posledica modernog načina življenja. Kroz dosadašnja
istraživanja dokazano je da se odbojkom mogu riješavati problemi telesnog razvoja, određenih
oblika ponašanja, te problem duhovnih i moralnih vrijednosti.
U evropu su odbojku donijeli američki vojnici tokom prvog svetskog rata, u čijim je
kampovima odbojka bila dio obaveznog programa. Kasnije se odbojka širi i u afričke zemlje.
Širenjem odbojke se mijenjaju i usavršavaju i njena pravila, pa se 1917. uvodi pravilo da set traje
do 15 poena, 3 dodira na jednoj strani, a visina mreže je 243 cm, a 1918 broj igrača jedne ekipe
je 6 i uvodi se pravilo rotacije. 1920. na kalifornijskim plažama se počinje igrati odbojka na
pijesku.U Bruklinu se 1922.godine odžava prvo službeno prvenstvo SAD-a. 1931. se u SSSR
formira prvi nacionalni savez, a u Poljskoj se objavljuju prva pravila odbojke u
Evropi.Nastankom medjunarodne odbojkaske federacije (FIVB) 1947, u Parizu, omoguđuje se
brži razvoj odbojke u svijetu. FIBV 1948. održava Prvo evropsko prvenstvo za muškarce, 1949.
Prvo svetsko prvenstvo za muškarce i Prvo evropsko prvenstvo za žene. 1952 se odžrava Prvo
svetsko prvenstvo za žene. Odbojka se 1957.godine uključuje u program olimpijskih igara, a to
predstavlja najvažniji trenutak za razvoj odbojke. Dolazi do brzog porasta sportskog majstorstva,
izvođenje tehnike se usavršava, smanjuju se greške u igri, lopta ostaje duže u igri, čime odbojka
postaje atraktivnija. Pravila se i dalje mijenjaju, pa se uvode tajm-auti, antene, dozvoljava se igra
svim djelovima tijela, a 1999. se konačno ukida pravilo da poen može dobiti samo ekipa koja
servira (Janković i Marelić, 2003).
Odbojka kao i ostale sportske grane, zahtijeva određeni nivo morfoloških i motoričkih
funkcija, kako bi igrači/ce uspješno djelovali u situcionim uslovima. Iz navedenog je jasno da je
potrebno neprekidno teorijsko istraživanje i praktična provjera pomenutih specifičnosti, a u
odbojci bi to značilo i provjera pojedinih morfoloških karakteristika. Sem različitosti sportova,
koja je očigledna, postoji različitost struktura antropoloških sposobnosti i karakteristika među
