UNIVERZITET U SARAJEVU
FAKULTET ZA UPRAVU
Pridružena članica
KOMPARACIJA USTAVNOG SISTEMA BUGARSKE I
RUMUNIJE
- seminarski rad-
Mentor:
Student:
Prof. dr. Edin Ramić
Adis Holjan
Sarajevo, decembar 2018.
SADRŽAJ
UVOD
..............................................................................................................................................3
1. Bugarska
1.1. Historija Bugarske
....................................................................................................................4
1.2. Državno uređenje Bugarske.
.....................................................................................................5
1.3. Politički sistem Bugarske.
.........................................................................................................9
1.4.. Sudska vlast.............................................................................................................................7
2. Rumunija
2.1. Historija Rumuniji
..................................................................................................................12
2.2. Državno uređenje Rumunije
...................................................................................................21
2.3. Sudska vlast............................................................................................................................25
KOMPARATIVNI PRIKAZ USTAVNIH SISTEMA BUGARSKE I RUMUNIJE
.............26
LITERATURA
.............................................................................................................................30
2
1. Bugarska
1.1. Historija Bugarske
Bugarska je 1046. godine proglašena republikom.
Pariškim ugovorom
iz
1947.
godine
Bugarskoj su priznate granice od januara 1941. godine. Bugarska započinje graditi
socijalistički
sistem
po uzoru na
SSSR
i od
1955.
godine postaje članicom
Varšavskog pakta
.
Slika 1: Zastava i grb Bugarske
Za vlade V. Kolarova (
1949.
-
1950.
) i
Vulka Červenkova
(
1950.
-1956.) pojačan
je
staljinistički
teror.
U vrijeme
Todora Živkova
politika vezanja za SSSR posebno je naglašena. On je
od
1956.
godine bio prvi sekretar
CK KPB
, a od
1962.
godine. predsjednik vlade, da
bi
1971.
godine postao predsjednik
Državnog vijeća. Bugarska je svoju odanost SSSR-u demonstrirala i sudjelovanjem u
invaziji
Čehoslovačke
1968.
godine.
Višestranačje je uspostavljeno 1989. godine, a na izborima
1990.
godine većinu dobiva
Socijalistička stranka (bivši KPB), te za predsjednika biva izabran Ž. Želev.
4
Na izborima
1991.
godine. pobjeđuje Savez demokršćanskih snaga, a na predsjedničkim
izborima
1996.
godine kandidat udružene oporbe
Petar Stojanov
.
Na izborima
2001.
godine pobjeđuje
Stranka Simeona II.
(NDSV) i premijerom postaje sin cara
Borisa III.,
Simeon Sakskoburggotski
(
bugarski
za:
Saxe-Coburg-Gotha
) koji svojom izrazito
prozapadnjačkom politikom priključuje Bugarsku
NATO
-u
2004.
, te naposljetku i
Evropskoj
Uniji
2007.
godine.
Od
2002.
godine Ekonomske prilike u zemlji se popravljaju, no ekonomski rast je spor a
nezaposlenost i emigracija izraziti.
Napredak je bio vidljiv i u borbi protiv korupcije, organiziranog kriminala, borbe za bolje
obrazovanje i zdravstvo su ograničeni.
Nakon višemjesečnih pregovora, nakon parlamentarnih izbora
2005.
godine, tri potpuno suprotne
stranke (BSP, NDSV i MRF) su stvorile koaliciju i imenovale vladu. Vlada pokušava ostvariti
reforme koje su potrebne nakon priključenja Evropskoj uniji 2007. godine, ali glavni problem su
joj neučinkovita administracija i korupcija.
1.2. Državno uređenje Bugarske
Prema Ustavu od 18. V. 1971. Bugarska je narodna republika. Najviši je organ državne vlasti
jednodomni parlament: Narodno sobranje, koje iz svojih redova bira Državno vijeće, a ono pak
ima funkciju kolegijalnog rukovodstva države (predsjednik, prvi potpredsjednik, 3
potpredsjednika, sekretar i 17 članova).
Danas je Republika Bugarska suverena država u jugoistočnoj Evropi. Organizovana je kao
parlamentarna demokratija u kojoj funkciju najvišeg organa vlasti obavlja premijer.
1
Do 1944. Bugarsko privatno pravo stvaralo se i razvijalo po ugledu na prava zapadnoevropskih
zemalja: građansko pravo (posebno, stvarno i nasljedno) po ugledu na talijansko građansko
1
Library of Congres (2006)., str. 16.
5
Unutrašnja i vanjska trgovina predstavljaju državni monopol.
Zakon o autorskom pravu od 1972. zasniva se na načelima Bernske konvencije (za razliku od
onog od 1951).
U članu 23 tog Zakona predviđena je neka vrsta prinudne licence u korist izdavača, za slučaj da
autor bezrazložno odbije da da autorizaciju za objavljivanje djela.
Materiju industrijske svojine regulišu: Zakon o pronalascima i inovacijama od 1968 (koji pruža
zaštitu i putem patenata i putem autorskih svjedočanstava - fakultetivno, Zakon o otkrićima od
1961. i Zakon o pečatima od 1967. godine.
Građanski sudski postupak regulisan je Zakonom o građanskom sudskom postupku od 1952.
godine.
I Zakonom o državnoj arbitraži od 1950, a krivični postupak Zakonikom od 1952. godine.
Radnopravni odnosi regulisani su Zakonikom o radu od 1951. godine. Radne sporove rješavaju
primiritelne komisije, redovni sudovi i viši administrativni organi (prema vrsti i težini spora).
Radnici i službenici i članovi njihovih porodica uživaju zdravstveno i penzijsko osiguranje.
Krivično pravo regulisano je novim Krivičnim zakonikom donijetim 1968, kojim je zamijenjen
raniji Krivični zakonik od 1951.
Zakonik navodi svoj zadatak u tom smislu da se njime određuje koaj se društveno opasna djela
smatraju krivičnim djelima i koje kazne se primjenjuju za njih, ako i u kojim slučajevima kazne
mogu da budu zamijenjene primjenom mjera društvenog uticaja i vaspitanja.
Zakonik usvaja materijalnu koncepciju pojma krivičnog djela, reguliše osnovne institute u
pogledu krivičnog djela i krivične odgovornosti (izvršenje krivičnog djela, pokušaj, vinost,
saučesništvo i dr.), pri čemu su karakteristične odredbe o produženom krivičnom djelu i odredbe
o povratu, kod koga se razlikuje povrat u toku izdržavanja kazne i povrat poslije izdržane kazne,
specijalni povrat i opasni povrat.
Kao cilj kazne ističe se popravljanje i prevaspitavanje osuđenog, sprečavanje izvršenja drugih
krivičnih djela i vaspitno i preventivno uticanje na druge članove društva.
7
