UNIVERZITET SINERGIJA
FAKULTET ZA BEZBJEDNOST I ZAŠTITU
BANJA LUKA
SEMINARSKI RAD
PREDMET:
Kriminologija
TEMA:
Kompjuterski kriminalitet
MENTOR: STUDENT:
Doc.Dr Zdravko Skakavac Srdić Milan
1. Uvod
Kompjuterski kriminalitet se počeo razvijati u skoroj
prošlosti, sa razvojem računarske tehnike i tehnologije. U
današnje vrijeme, česte su pojave upada u kompjuterske sisteme
velikih kompanija, radi sticanja imovinske koristi.
Te upade u sisteme, u današnje vrijeme mogu da vrše skoro
sve osobe, jer je za to potrebno, samo, dobro poznavanje rada na
računaru i odgovarajuća brzina. Starosna struktura učinilaca
ovih krivičnih djela je raznolika.
Te osobe uglavnom potiču iz razvijenijih zemalja, gde je
tehnika i tehnologija daleko naprednija u odnosu na našu zemlju.
Razlozi zbog kojih vrše ova djela su takođe raznoliki. Veoma često
je to pribavljanje protivpravne imovinske koristi, uništavanje
određenih baza podataka, onesposobljavanje nekih servera koji
su od velikog značaja ili je to krađa nekih podataka koji nemaju
neku veću materijalnu vrijednost ali su značajni za učinioca tog
djela iz nekih drugih razloga.
4
2. Pojam kompjuterskog kriminaliteta
Kompjuter (računar) u svakom slučaju predstavlja jednu od
najznačajnijih i najrevolucionarnijih tekovina razvoja tehničko -
tehnološke civilizacije. Ali, pored brojnih prednosti koje nosi
čovječanstvu, kompjuter je brzo postao sredstvo zloupotrebe od
strane pojedinaca, grupa ili čak organizacija. Tako nastaje
kompjuterski kriminalitet kao poseban i specifičan oblik
savremenog kriminaliteta po strukturi, obimu i karakteristikama.
Sve to zaslužuje pažnju države i njenih organa pa i cijele
međunarodne zajednice.
Zahvaljujući ogromnoj moći kompjutera u memorisanju i
brzoj obradi velikog broja podataka, automatizovani
informacioni sistemi postaju sve brojniji i gotovo nezamjenjivi
deo celokupnog društvenog života svih subjekata na svim
nivoima. Tako kompjuter postaje svakodnevni i nezaobilazni dio
(segment) svih sfera društvenog života od proizvodnje, prometa,
vršenja usluga pa do nacionalne odbrane i bezbjednosti u
najširem smislu.
Kompjuter postaje sredstvo vršenja različitih oblika
nedozvoljenih, protivpravnih i društveno opasnih djelatnosti.
Naravno, kompjuterski kriminalitet pod čijim zbirnim nazivom su
obuhvaćeni svi ovi raznoliki oblici i forme ponašanja vezani za
zloupotrebu kompjutera i informacionih sistema nema opšte
usvojenu definiciju. Tako se u krivičnopravnoj literaturi za ove
raznolike oblike kompjuterskog kriminaliteta upotrebljavaju
različiti termini kao što su : zloupotreba kompjutera,
kompjuterska prevara, delikti uz pomoć kompjutera, informatički
kriminalitet, računarski kriminalitet i tehno kriminalitet.
Ovaj vid kriminaliteta za razliku od drugih ne predstavlja
još uvijek zaokruženu fenomenološu kategoriju te ga je nemoguće
definisati jedinstvenim i precizno pojmovnim određenjem.
5
7. hakerisanje i
8. kompjuterska špijunaža.
Velike mogućnosti koje pruža savremena kompjuterska
oprema sa sobom nose i opasnosti od širenja i masovne upotrebe
elektronskog prisluškivanja, krađe poslovnih i drugih tajni i
narušavanja prava i sloboda građana.
Američka istraživanja pokazuju da se informatički
kriminalitet dešava čak 40 puta češće od opšteg kriminaliteta.
7
