UNIVERZITET CRNE GORE
MEDICINSKI FAKULTET
Studijski program:
VISOKA MEDICINSKA ŠKOLA – BERANE
Studijska 2015 / 2016.godina
SEMINARSKI RAD
Tema:
Komplikacija Dijabetesa
Mentor: Student:
Dr Vesna Pantović Branka Vlahović, 12/15
Berane, april 2016.god.
2
3. Teorijski osvrt na odabranu temu
3.1. Увод
Šećerna bolest ili dijabetes (lat. diabetes mellitus ) je hronični, neizlečivi sistemski
poremećaj metabolizma, koji se karakteriše hiperglikemijom, tj. trajno povišenim nivoom
glukoze u krvi. Uglavnom je uslovljen naslednim faktorima, a nastaje zbog smanjene
sekrecije ili smanjenog biološkog dejstva hormona insulina, odnosno u kombinaciji ova dva
faktora. Taj nedostatak ometa razmjenu ugljenih hidrata, masti i bjelančevina u organizmu
(što se ispoljava tipičnim tegobama), a nakon dužeg vremena utiče i na strukturu i funkciju
krvnih sudova, živaca i drugih vitalnih organa i organskih sistema.
Dijabetes se danas ubraja među najčešća endokrinološka To je posledica modernog
stila života i povećanja broja spoljašnjih etioloških činilaca, među kojima se posebno izdvaja
gojaznost. Šećerna bolest se najčešće javlja u starijem životnom dobu kao posledica opštih
degenerativnih i sklerotičnih promena u organizmu (koja zahvataju i pankreas), a kod mladih
osoba može nastati usled genetičkih poremećaja ili oštećenja pankreasa kod određenih
zaraznih oboljenja.
4. Etiologija bolesti
4.1.Metabolizam glukoze
3
Mehanizam oslobađanja insulina u normalnim beta-ćelijama. Stvaranje insulina je
manje-više konstantno i ne zavisi od nivoa šećera u krvi. On se deponuje u vezikule i po
potrebi se procesom egzocitoze oslobađa u krvotok, a okidač za ovu reakciju je porast
glikemije.
S obzirom da je insulin osnovni hormon koji reguliše ulazak glukoze iz krvi u većinu
ćelija (osim u centralnom nervnom sistemu), njegov nedostatak ili smanjeni senzibilitet
receptora za insulin igraju glavnu ulogu u nastanku raznih oblika šećerne bolesti.
Većina ugljenih hidrata iz hrane se u procesu varenja pretvara u monosaharid (prosti
šećer) glukozu i u tom obliku dospeva u krv. Krvnom strujom ona se prenosi do svih ćelija
organizma i koristi se kao izvor energije, deponuje kao glikogen ili skladišti kao masno tkivo.
Kada količina glukoze dostigne određeni nivo (npr. posle obroka), beta-ćelije
Langerhansovih ostrvaca pankreasa luče hormon insulin. On omogućava ćelijama da
apsorbuju glukozu, a osim toga on predstavlja i osnovni kontrolni signal za konverziju
glukoze u glikogen (polisaharid koji se skladišti u jetri i mišićnim ćelijama, i po potrebi se
ponovo pretvara u glukozu i koristi kao izvor energije). Normalne vrednosti šećera u krvi
iznose 3,3-5,5 mmol.
Bez insulina, glukoza ne može ući u ćelije, što uslovljava porast njene koncentracije
u krvi, tj. dovodi do stanja poznatog kao hiperglikemija. Po definiciji, dijabetesom se naziva
stanje kada je količina šećera u krvi veća od 7,0 mmol (126 mg/dL) .[12]
Hiperglikemija smanjuje mnoge anaboličke procese u organizmu: rast i deobu ćelija,
sintezu proteina, taloženje masti i dr. Osim toga, izaziva poremećaje metabolizma i brojne
druge komplikacije i bolesti.
