1 |
P a g e
SADRŽAJ:
1. Osnovni elementi konkurencije...................................................................................................2
2. Pojam konkurentske prednosti....................................................................................................3
3. Tipovi i izvori konkurentske prednosti...................................................................................4
4. Konkurentne sredine........................................................................................................................5
5. Pojam generičkih strategija
...........................................................................................................5
6.
Ciljevi generičkih strategija............................................................................................................7
7. Strategija vođstva u troškovima
...................................................................................................8
8. Strategija diferencijacije
................................................................................................................11
9.
Odnos između strategije niskih troškova diferencijacije................................................14
10. Strategija fokusiranja
......................................................................................................................15
11. Zaključak
..............................................................................................................................................17
12. Literatura
.............................................................................................................................................18
2 |
P a g e
1. OSNOVNI ELEMENTI KONKURENCIJE
Pod osnovnim elementima konkurencije spadaju:
a) učesnici – preduzeća koja međusobno konkurišu
b)
dodatna vrijednost – neto pluseva i minuseva koji svaki učesnik donosi
konkurenciji (da bi se izmjerila prvo treba procjeniti vrijednost koju stvara
svako od njih, a zatim da se procjeni koliko bi se ona smanjila ako se eliminiše
to preduzeće)
c)
pravila – koja čine strukturu i sistem u okviru kojih se odvija konkurencija
(pisana ili nepisana)
d)
taktike
–
manevri preduzeća u nastojanju da ostvari dobitak ili stekne
konkurentsku prednost. Četiri tipa taktika su: predupređenje, napad,
dekuražiranje i reagovanje. Pravi se razlika između ofanzivne i defanzivne
taktike. Ofanzivne su proaktivnog karaktera, preduzeće ne čeka da se nešto
desi već preuzima inicijativu i kontrolu konkurentske situacije (predupređenje i
napad). Defanzivne – štiti status quo ili preduzeće reaguje na događaje koji su
se odigrali (dekuražiranje i reagivanje).
e)
širina – granice konkurencije
4 |
P a g e
Postoje dva tipa konkurentske prednosti:
-
poziciona
– definisanje pozicije koja vodi boljim performansama i
-
kinetička
– akciono orijentisana sposobnost koja omogućava preduzeću da
posluje efektivnije i efikasnije od drugih.
Poziciona prednost se često izvodi iz vlasništva, a kinetička se zasniva na zanju, iskustvu.
Poziciona i kinetička prednost se uzajamno podržavaju.
Uspešna strategija je retko kopija onoga što rade konkurenti. Ona se pre zasniva na nečemu
što konkurenti ne mogu da urade.
Izvori konkurentske prednosti
:
a) resursi: Opipljivi
-
Pristup vrijednim i rijetkim resursima
-
Tehnologija
-
Lokacija
b) Neopipljivi resursiž
-
Brend
-
Organizaciona kultura
-
Inovacijje
c) Izvori konkurentske prednosti
-
Sposobnost da se uoče potrebe kupca i da se na njih odgovori
-
Proces razvoja novog proizvoda
6
4. KONKURENTSKE SREDINE
S obzirom na karakter turbulentnosti postoji četiri različite konkurentske sredine: ekvilibrij,
fluktuirajući ekvilibrij, prekinuti ekvilibrij i neekvilibrij.
U ekvilibriju sredina se karakteriše dugim procesima sa ili bez kompetentnosti za razarajuću
turbulenciju.
U fluktuirajućem ekvilibrijumu sredina se karakteriše brzom turbulencijom zasnovanom na
čestim jačanjem kompetitivnosti.
6
Principi strategijskog upravljanja Vladimir Vujić
5 |
P a g e
U prekinutom ekvilibriju sredina se karakteriše kratkim periodima zasnovanim na
diskontinuelnim promjenama ili revolucionarnim uništenjem kompetitivnosti.
5. POJAM GENERIČKIH STRATEGIJA
Veoma bitno za preduzeće je da razvije djelotvornu konkurentsku strategiju.
Da bi se poslovna strategija na odgovarajući način razumjela potrebno je jasno identifikovati
ključne dimenzije poslovne strategije, u smislu prepoznavanja ključnih aktera poslovno-
strategijskog konteksta.
Ključni akteri poslovno-strategijskog konteksta su:
a. Organizacija (kompanija)
b. Klijent (kupac)
c. Konkurenti
Glavna karaktreristika generičkih strategija je njihova univerzalna primjenjivost u svim
organizacijama, velikim ili malim, profitno orijentisanim ili neprofitno orijentisanim,
proizvodnim ili uslužnim.
Kombinujući izvore konkurentske prednosti sa ciljanim tržištima dobijaju se tri generičke
strategije:
-strategija niskih troškova (troškovno vođstvo)
-strategija diferencijacije
- strategija fokusiranja (segmentacije)
Svaka оd tri generičke strategije zahtjeva fundamentalno različite puteve dо konkurentske
prednosti kombinujući izbor tipa tražene konkurentske prednosti sa širinom strategiјskog cilja
gdje želi dа se ostvari konkurentska prednost
.
Vođstvo u troškovima i diferenciranje su kao
strategije orijentisane da ostvare konkurentsku prednost na većem broju tržišnih segmenata,
dok je strategija fokusiranja orijentisana na prednost u troškovima ili diferencijaciju na
određenom tržišnom segmentu. Strategijske akcije koje su potrebne da se primjeni svaka
generička strategija variraju po pojedinim granama, kao i izvodljivost strategija u posebnoj
grani. Osnova koncepta o generičkim strategijama je da je konkurentska prednost srce svake
strategije, a ostvarenje konkurentske prednosti zahjteva da preduzeće vrši izbore o tipu
konkurentske prednosti koju namijerava da ostvari i širine konkurencije u kojoj želi da je
ostvari.
