''Konstrukciono rješenje voĎica gatera za pilanje kamena''
Amir Hajdarević – Završni rad
1
SADRŽAJ
1.
UVOD ....................................................................................................... 2
2.
OBRADA REZANJEM ........................................................................... 3
-
2.1. Historijski razvoj pila ................................................................... 3
-
2.2. Tipovi pila ...................................................................................... 3
- 2.2.1. Kružna pila .......................................................................... 4
- 2.2.2. Trakasta pila ........................................................................ 4
- 2.2.3. Okvirna pila ......................................................................... 5
-
2.3. Obrada kamena rezanjem ............................................................... 6
3.
REKONSTRUKCIJA VOĐICA GATERA ZA PILANJE KAMENA ...... 8
-
3.1. Uvod u proces konstruisanja .......................................................... 8
-
3.2. Analiza nedostataka postojećeg rješenja ....................................... 11
-
3.3. Konstrukciono rješenje voĎica ....................................................... 13
-
3.4. Proračun osovine ........................................................................... 15
-
3.5. Izbor ležaja .................................................................................... 18
-
3.6. Provjera čvrstoće uški ................................................................... 19
-
3.7. Specifikacija materijala ................................................................. 20
4.
UPUTSTVO ZA IZVOĐENJE RADOVA ................................................ 21
5.
ZAKLJUČAK ............................................................................................ 23
6.
LITERATURA .......................................................................................... 24
7.
PRILOG .................................................................................................... 25
''Konstrukciono rješenje voĎica gatera za pilanje kamena''
Amir Hajdarević – Završni rad
2
1.
UVOD
Projektna dokumentacija je organizirani izbor planova i tehničke specifikacije, crteža i drugih
priloga koji se koriste kako bi se utvrdilo mjesto, funkcija, dizajn i tehničke karakteristike
planirane konstrukcije.
Konstruisanje je proces transformacije ideje za proizvod u projekat koji predstavlja skup
informacija za izradu i eksploataciju. Sam proces konstruisanja izvodi se u konstrukcionim
biroima ili nekim drugim ovlaštenim institucijama. Konstruisanje može biti razvojno i
operativno. Razvojno konstruisanje podrazumjeva razvoj novih proizvoda, dok operativno
konstruisanje podrazumjeva korekcije i usavršavanje postojećih konstrukcija.
Pri obradi kamena na pilama prvi korak je rezanje masivnih komada kamena na gabaritne
mjere koje su potrebne na kraju obrade. Zbog masivnosti kamena potrebne su i masivne pile
kod kojih se zbog velikih otpora rezanja često tupi rezni dio, ali dolazi i do čestih kvarova na
nosećim elementima konstrukcije.
U ovom radu je dato konstrukciono rješenje oštećenog gatera za pilanje kamenau pogonu
''GMK Montaža'' d.o.o. Jablanica. Na osnovu uvida u stepen oštećenosti gatera za pilanje
kamena uraĎen je projekt sanacije, i vrši se nadzor nad izradom novih dijelova gatera kao i
nadzor nad montažom i puštanjem u rad.Za definisanje novog konstrukcionog rješenja
potrebno je izvršiti analizu istrošenostisvih elemenata konstrukcije gatera i to :
a)
analiza geometrijske strukture
b)
analiza triboloških spojeva
c)
analiza uzroka loma
U sklopu konstrukcionog rješenja uz odreĎene podatke vrši se proračun vitalnih elemenata
konstrukcije, i data je potrebna radionička dokumentacija.
''Konstrukciono rješenje voĎica gatera za pilanje kamena''
Amir Hajdarević – Završni rad
4
2.2.1.
Kružna pila
Kružna pila služi za sječenje materijala raznih oblika i dimenzija. Prema dimenzijama dijele
se na lake, srednje i teške u skladu s čim je i konstrukcija pogona pomoćnog kretanja i
stezanja. Pogon pomoćnog kretanja može da bude hidraulički, mehanički i ručni.
Pomoćno kretanje može da bude pravolinijsko i kružno. Hidraulični pogon pomočnog
kretanja omogućava održavanje konstantne sile pritiska koja se mijenja zbog promjene
presjeka koji se reže. Za manje dimenzije stezanje obratka se vrši mehaničkim putem, dok se
za obratke većih dimenzija stezanje vrši hidrauličkim putem. Zbog toga što se sijeku
pripremci različitih dimenzija ove testere kao sastavni element imaju graničnik koji se može
podesiti na traženu mjeru.
Šematski izgled kružne testere prikazan je na slici 1.
Slika 1. Testerisanje kružnom pilom
Glavno obrtno kretanje izvodi alat-pila i proces je identičan glodanju. Pogon glavnog kretanja
je električni.
2.2.2.
Trakasta pila
Mašina za sječenje sa trakastom testerom ima dva točka, pogonski i voĎeni preko kojih je
prebačena testera u vidu trake. Pomoćno kretanje se ostvaruje najčešće ručnim kretanjem
obratka prema testeri. VoĎenje testere se vrši pomoću dva točkića izmeĎu kojih testera
prolazi. Sastavni dio mašine je ureĎaj za tvrdo lemljenje trake testere. Na slici 2 je prikazana
obrada rezanjem trakastom testerom.Trakasta pila je beskonačna traka nazubljena sa jedne
strane.
''Konstrukciono rješenje voĎica gatera za pilanje kamena''
Amir Hajdarević – Završni rad
5
Slika 2. Testerisanje trakastom pilom
2.2.3.
Okvirna pila
Ima glavno pravolinijsko kretanje koje dobije od mehanizma krivaje koji daje oscilatorno
kretanje okviru pile. VoĎenje alata vrši se voĎicama nosača alata. Nosač alata je obrtan oko
osovine, tako da okvir ima mogućnost visinskog pomjeranja kao i odizanje lista u povratnom
hodu. To odizanje lista se obezbjeĎuje pomoću hidrauličkog sistema. Odizanje alata u
povratnom hodu smanjuje trenje izmeĎu alata i obratka i time se povećava postojanost alata.
Slika 3. Šematski prikaz okvirne pile
''Konstrukciono rješenje voĎica gatera za pilanje kamena''
Amir Hajdarević – Završni rad
7
Slika 5. Rezanje kamena trakastom pilom ( testerom )
Slika 6. Izgled gatera za pilanje kamena
