VISOKA ŠKOLA ZA PRIMJENJENE I PRAVNE NAUKE
“PROMETEJ”
ANALIZA TROŠENJA ČESTICA FEROGRAFSKOM
METODOM
– DIPLOMSKI RAD –
Banjaluka, novembar 2020. godine
ANALIZA TROŠENJA ČESTICA FEROGRAFSKOM METODOM
VISOKA ŠKOLA ZA PRIMJENJENE I PRAVNE NAUKE
“PROMETEJ”
ANALIZA TROŠENJA ČESTICA FEROGRAFSKOM
METODOM
-DIPLOMSKI RAD-
Predmet:Motori SUS
Student: Mentor: prof. dr Milan Plavšić
Broj indeksa:
Studijski program: Transportno inženjerstvo
Smjer: Drumski saobraćaj
Banjaluka, novembar2020. godine
ANALIZA TROŠENJA ČESTICA FEROGRAFSKOM METODOM
REZIME
Ferografija predstavlja analitičku metodu za odvajanje i određivanje sadržaja željeznih
čestica
, a
uvedena je u praksu 70-tih godina prošlog vijeka. Ova analitička metoda je bila
podjednako zanimljiva inženjerima koji se bave podmazivanjem i trošenjem metala, ali i
stručnjacima na području medicine.
Ferografski postupak se sastoji od pumpanja mazivog ulja koje se ispituje vrlo malom
brzinom (obično oko 0,25 ml u sekundi) u blizini vrlo jakog magnetnog polja.
Zadatak završnog rada je praćenje stanja motora pokretanog tečnim naftnim gasom i
poređenje sa jednakim motorom pokretanim benzinom. Praćenje stanja oba motora izvršeno
je analizom ulja na uzorcima iz oba vozila. Ispitivanje je provedeno na dva jednaka
automobila marke VW Golf V 1.6 sa 101
‐
om konjskom snagom.
KLJUČNE RIJEČI:
tečni naftni gas, ferografska metoda, benzin motor, motori sa
unutrašnjim sagorijevanjem, motorno ulje
ANALIZA TROŠENJA ČESTICA FEROGRAFSKOM METODOM
UVOD
U današnjem, modernom, urbanom i visoko industrijalizovanom svijetu, gdje kretanje
cijene
nafte određuju moćni svjetski lobiji i ekonomske velesile na čelu sa SAD
‐
om, uslijed
ogromne potrošnje nafte i naftnih derivata, dolazi do smanjenja zaliha nafte, te uz
drastičan porast cijena te daleko najvrijednije energije, slijedi cijeli niz drugih poskupljenja,
koja
prethode globalnoj finansijskoj krizi, čije smo i sami svjedoci posljednjih nekoliko
mjeseci.
Uporedo, putem različitih medija, kanala, skupova, foruma, potiče se sve veća
primjena
alternativnih energenata. Alternativni energenti podrazumijevaju goriva dobijena od
ugljena,
obnovljivih goriva, alkohola i plinskih goriva.
Prema određenim procjenama, čak oko 50% naftnih derivata, benzina i plina troši se za
potrebe prevoza. Potreba za smanjenjem potrošnje konvencionalnih goriva, cijene tih
goriva,
potrebna je modifikacija da bi se mogla koristiti alternativna goriva u svrhu prevoza. U
prvi
plan se postavljaju tečni naftni gas (TNG) kao alternativa.
U prilog korištenju TNG
‐
a idu i
cijena energenata, dostupnost energenta, rasprostranjenost
stanica za snabdjevanje, uticaj na
okolinu, te sigurnost pri upotrebi, dok je uticaj na pogonski
agregat u poređenju sa naftnim
derivatom
‐
benzinom tema izučavanja ovog diplomskog rada.
Tečni naftni gas se sve više koristi i u našoj zemlji. Veliku primjenu ima u domaćinstvu (sve
je veći broj korištenja za grijanje tokom zime, te za spremanje hrane svakodnevno), zatim u
poljoprivredi, industriji, građevinastvu, ugostiteljstvo i turizam, ali i u saobraćaju (koriste ga
benzin automobili, jer je moguća modifikacija, odnosno korekcija, a uštede su značajne).
Istraživanja su pokazala da benzin gubi bitku protiv tečnog naftnog gasa i da će i u budućnosti
ogromna korist ići u prilog TNG. Pored toga, tečni naftni gas nije zagađivač okoline u odnosu
na dizel i benzin automobile, ukoliko posmatramo sa aspekta saobraćaja.
Takođe, treba istaći da tečni naftni gas (TNG) ima najniže granice zapaljivosti od svih
alternativnih goriva. Ukoliko bi došlo
do nekontroliranog isticanja, TNG će brzo ispari. TNG
se neće zapaliti dok izvor paljenja
ne postigne temperaturu od najmanje 500°C, što je bolja
opcija nego kod benzina, kod kojeg dolazi do
zapaljenja pri dvostruko nižim temperaturama
(220
‐
260°C).
