Kontrola i revizija u bankarskom poslovanju

KONTROLA I REVIZIJA

U BANKARSKOM POSLOVANJU

DIPLOMSKI RAD

Student:

Mentor:

ulsa Muratovi

Docent dr Bogdana Vujnovi

-Gligori

S A D R Ž A J

UVOD………………………………………………………………………………… .3

Pojam kontrole (nadzora)......................................................................................5

Potreba nadzora I kontrole

....................................................................................

I DIO

KONTROL A U BANKARSKOM POSLOVANJU

1.1. Organizacija I uredjenje bankarske institucije…………………………………...7

1.2. Upravljanje bankom / Organi banke.................................................................8

1.3. Pojam I predmet kontrole.................................................................................8

1.4. Politike, postupci I organizacija......................................................................10

1.5. Kontrola kao oblik nadzora ............................................................................11

1.6. Razine I vrste kontrolnih postupaka...............................................................12

1.7. Komponente internih kontrola.........................................................................14

1.8. Procedure za sticanje razumijevanja internih kontrola....................................14

1.9. Dokumentovanje saznanja o sistemu internih kontrola...................................20

2.0. Nedostatak interne kontrole.............................................................................21

II KONTROLING.....................................................................................................23

II DIO

REVIZIJA U BANKARSKOM POSLOVANJU

2.1. Definicija revizije................................................................................................27

2.2. Odnos eksterne i interne revizije.......................................................................28

UVOD

Zakon o ra

unovodstvu I reviziji (sl.Novine Federacije BIH br. 32/05) predstavlja

osnovni propis kojim se uredjuju principi ra

unovodstva I sadrzaj finansijskih izvjestaja

za banke, predvidja obavezu primjene izmjenjenih I dopunjenih, odnosno novih
standarda koje donosi IASB. Novi Zakon o ra

unovodstvu i reviziji, izmedju ostalog

propisuje da su sva pravna lica duzna da vode svoje poslovne knjige u skladu sa ovim
zakonom I Standardima, u kojima trebaju biti evidentirane sve poslovne promjene,
dogadjaji I transakcije u toku poslovne godine. Stoga podaci o stanjima I promjenama
koji su iskazani u poslovnim knjigama (sredstva, izvori sredstava, prihodi, rashodi,
fianansijski rezultat I njegova raspodjela I dr.) predstavljaju ne samo osnovni preduslov
za popunjavanje samih obrazaca nego I za finansijsko izvještavanje uopšte.

Sve nastale promjene evidentiraju se u poslovnim kniigama na osnovu urednih I
vjerodostojnih knjigovodstvenih isprava I dokumenata, koji su I dokazi o nastanku,
karakteru I vjerodostojnosti tih transakcija I poslovnih dogadjaja. Primjenom propisanog
kontnog plana podaci o poslovnim dogadajima I transakcijama se u poslovnim knjigama
evidentiraju kao promjene vrijednosti I stanja pojedinih kategorija imovine, obaveza I
kapitala pravnog lica, te kao njegovi prihodi, rashodi, finansijski rezultat I njegova
raspodjela.

lan 13. Zakona o ra

unovodstvu I revi ziji u Federaciji BIH uredjuje obim

primjene Medjunarodnih standarda prilikom vodjenja ra

unovodstva, finansijskog

izvjestavanja I revizije finansijskih izvjestaja.

Do 01.01.2007. godine, banke su imale “specifi

no bankarski” MRS 30 - Objavljivanje u

finansijskim izvještajima banaka I drugih finansijskih institucija, koji je indirektno sadrzan
u Odlukama Agencije za banakarstvo FBIH, I koji ce zadrzati odredbe proistekle iz ovog
standarda. Uprava banke moze finansijske izvjestaje sa

injavati na na

in koji na najbolji

nacin odgovara potrebama efikasnog upravljanja, odnosno odlucivanja, medjutim za
objavljivanje I za potrebe sire javnosti I korisnika, obavezna je primjena finansijskih
izvjestaja u skladu sa Medjunarodnim ra

unovodstvenim standardima

unkcionalno gledaju

i, cjelokupni sistem internog nadzora može se provoditi pomo

internih kontrola koje su ugradjene u poslovne procese, te kroz nadziranje njihova
funkcionisanja što se osigurava dodatnom, višom razinom nadzora-internom revizijom i
kontrolingom.

Pojam kontrole (nadzora)

Mogu

i su razli

iti oblici nadzora ovisno o kriterijima razlikovanja. Primjerice prema

tijelima nadzora, razlikujemo

eksterni i interni nadzor

, prema vremenu razlikujemo:

stalni

(permanentni),

periodi

povremeni, prethodni, teku

i i naknadni nadzor

, a

prema intenzitetu nadzora, razlikujemo,

formalni i materijalni nadzor.

Interni nadzor

obavlja se unutar granica nekog poslovnog sustava ili organizacije radi

pra

enja ostvarivanja unaprijed postavljenih ciljeva i predlaganja kolektivnih akcija u

slu

aju odstupanja od tih ciljeva.

Tri su temeljna oblika internog nadzora:

•

interna kontrola,

•

interna revizija i

•

kontroling.

Polaznu osnovu u koncipiranju cjelovitog sustava internog nadzora

ini interna kontrola.

Naime, funkcionalno gledaju

i, cjelokupni sustav internog nadzora može se provoditi

pomo

u internih kontrola koje su ugradjene u poslovne procese, te kroz nadziranje

njihova funkcioniranja što se osigurava dodatnom, višom razinom nadzora-internom
revizijom i kontrolingom.

Doc. Dr sc. Boris Tuš ek, Ekonoms ki fakultet Zagreb

Potreba nadzora I kontrole

U skladu sa ra

unovodstvenim propisima I standardima, finansijske izvjestaje za banke

ine:

- bilans stanja

- bilans uspjeha,

- izvjestaj o gotovinskim tokovima,

- izvjestaj o promjenama na kapitalu,

Doc. Dr sc. Boris Tušek, Ekonomski f akultet, Zagreb

Stoga je potrebno sve ve

u pažnju posvetiti izgradnji dobrog sistema internih kontrola,

kao preventivnog nadzora, s ciljem otklanjanja, svih potencijalnih gresaka i
nepravilnosti. Za uspjesnost funkcije veoma je vazno dobro osposobljeno i strucno
osoblje i spremnost menadžmenta da prepozna i preuzme upravljanje nad ovom vrstom
kontrolne funkcije.

Glavne i najja

e bankarske grupacije u nasem regionu su Hypo Alpe Adria Bank,

Raiffeisen Bank, Unicredit Group, Intesa Sanpaolo i dr. Svaka od navedene grupacije
prepoznatljiva je po odredjenoj boji, logu i znaku.

Zemlje centralne i isto

ne Evrope, kako je naglašeno u izvještaju koji priprema

unarodna mreža ekonomista Intesa Sanpaolo, imaju mlade i izuzetno dinami

ekonomije koje su bilježile visoke stope rasta u periodu od 2002 do 2006 godine, u
prosjeku oko 4-5%, a prema podacima Eurostata, što je znatno više od prosjeka
eurozone. Prema najpouzdanijim procjenama o

ekuje se nastavak ovog trenda, štaviše,

bankarski sistem u ovom regionu,

doživio je ubrzani razvoj zbog poticanja pretvaranja štednje u pozajmice, kojima se
finansiraju investicije i inovacije, što je zna

ajno doprinijelo ekonomskom rastu

(

3) Made in

Bank mart,2008