UNIVERZITET U TRAVNIKU
FAKULTET ZA MENADŽMENT I POSLOVNU EKONOMIJU
OPĆI MENADŽMENT
KONTROLA
KAO ELEMENT MENADŽMENTA
-seminarski rad-
Kandidat Mentor
Višća Hamid Prof.dr. Zečir Hadžiahmetović
Broj indeksa:
1749/13-XIIA
Tavnik 15.01.2014
I.UVOD
II.POJAM,SVRHA I KARAKTERISTIKE KONTROLE
III.PROCES KONTROLE
-Utvrđivanje standarda
-Mjerenje rezultata
-Upoređivanje ostvarenih sa standardnim veličinama
-Preduzimanje korektivnih akcija
IV.VLASNIŠTVO I KONTROLA NAD KORPORACIJAMA
V.VRSTE KONTROLE PREMA VREMENU IZVOĐENJA
VI.PRAKSA I PRAVILA EFIKASNE KONTROLE
VII.TEHNIKE KONTROLE
-Budžetska kontrola
-Kontrola obračuna i poslovanja
-Gentogram
VIII.EFIKASNOST I EFEKTIVNOST KONTROLE
IX.KAKO PREVAZIČI PROBLEM I NEDOUMICE U KONTROLI?
X.KONTROLA I LJUDSKI FAKTOR
XI.ZAKLJUČAK
XII.LITERATURA
POJAM,SVRHA I KARAKTERISTIKE KONTROLE
Četri osnovne faze menadžmenta su:
1.Planiranje
2. Organizovanje
3. Implementacija
4. Kontrola
Posljednja po redoslijedu, ali podjednako važna kao prethodne tri menadžerske funkcije sa
kojima čini cjelinu i čije usaglašeno i odgovorno sprovođenje obezbjeđuje
uspješan menadžment proces.
Putem kontrole usmjeravaju se aktivnosti na ostvarenju planova, konstatuju odstupanja i
predlažu akcije za otklanjanje zastoja i grešaka u ostvarivanju planiranih zadataka. Kontrolni
sistem omogućuje reduciranje problema. Ako se plan ne ostvaruje rukovodioci moraju
poduzeti akciju da eliminiraju problem koji je prouzrokovao zaostajanje. To je primarni
zadatak kontrole. Za pojam kontrola vezani su i pojmovi: tržišna kontrola, birokratska
kontrola, klan kontrola, revizija i kontrolni proces. Tržišna, birokratska i klan kontrola
predstavljaju stilove kontrole.
Tržišna kontrola stavlja naglasak na upotrebu tržišnog mehanizma u ustanovljavanju
standarda koji se upotrebljavaju u sistemu kontrole.
Birokratska kontrola naglašava primjenu organizacijskog autoriteta i oslanja se na
administrativne uloge, regulaciju, procedure i politike.
Klan kontrola je vrsta kontrole u kojoj radnici, grupe i društvo regulišu međusobne
odnose, vrijednosti, poruke, norme, tradiciju, odredbe, vjerovanja i ostale
organizacijske kulture.
Revizija je naknadno plansko i kritično prosuđivanje. Može biti interna i eksterna. Interna
revizija predstavlja takav oblik finansijskog pregleda koji provode interni stručnjaci. Ona
naglašava efikasnost i primjerenost upotrebljenih procedura. U velikim preduzećima postoje
službe za internu reviziju, dok se u malim preduzećima interna revizija obavlja povremeno.
Eksternu reviziju obavljaju ovlašteni revizori. Oni provjeravaju i komentarišu finansijske
izvještaje za potrebe dioničara, države i drugih organa. Kontrola je povezana sa drugim
funkcijama menadžmenta, a posebno sa planiranjem. Važnost kontrole sastoji se od:
mogućnosti, kreiranja boljeg kvaliteta, uspješnog savlađivanja promjena, uvođenja brzih
ciklusa i većeg obrta, omogućavanja povratnih informacija. Potreba za kontrolom, kao
funkcijom menadžmenta, nije uslovljena veličinom organizacije. Kontrola je neophodna kako
u velikim tako i u malim i srednjim organizacijama.
PROCES KONTROLE
Utvrđivanje i mjerenje odstupanja, kao i poduzimanje korektivnih akcija naziva se
kontrolnim procesom. Proces kontrole sastoji se od sljedećih faza: utvrđivanje standarda,
mjerenje performansi, poređenje normiranog sa ostvarenim, utvrđivanje odstupanja,
preduzimanje korektivnih akcija.
Slika1:
Proces kontrole
Utvrđivanje standarda
U svrhu praćenja ostvarivanja postavljenih organizacijskih ciljeva i planova menadžeri
moraju definisati standarde izvršenja na temelju kojih ce mjeriti i ocjenjivati stvarno
djelovanje. To je jedna od najvažnijih faza. Standardi izvršenja su veličine uz pomoć kojih
menadžeri ocjenjuju uspješnost obavljanja različitih aktivnosti unutar organizacije. Što se tiče
osoba koje postavljaju standarde preferira se da u njihovom postavljanju sudjeluju svi čiji se
rad uz pomoć tih standarda uređuje. Što se tiče težine postavljenih standarda poželjno je da su
izazovni ali ostvarivi. Jedan o najboljih setova standarda postavljen je od strane poznate
kompanije General Electric. Standardi u GE su: standardi profitabilnosti, tržišne pozicije,
produktivnosti, vodeće pozicije, razvoja ljudskih resursa, motivacije, javne odgovornosti.
ne
da
Preduzeti
korektivne mjere
i ponovo ocijeniti
standarde
Ne
raditi
ništa
Odgovaraju li
rezultati
standardima
Mjerenje
rezultata
Utvrditi i
metode
standarde
