1
UNIVERZITET U BEOGRADU,
TEHNIČKI FAKULTET U BORU
Odsek za inženjerski menadžment
SEMINARSKI RAD
Predmet: Upravljanje proizvodnjom
Tema: Kontrola kvaliteta proizvoda
Mentor: Student:
Prof. dr Ivan Mihajlovic Boris Kostic
145/09
Bor,
maj
, 2012
2
Sadržaj:
1. Uvod………………………………………………………………………………..3
2. Definisanje kvaliteta proizvoda…………………………………………………….4
3. Planiranje kvaliteta proizvoda……………………………………………………...4
4. Kontrola kvaliteta proizvoda……………………………………………………….5
5. Kvalitet proizvoda i kontrola proizvodnje………………………………………….5
6. Kontrola kvaliteta proizvoda……………………………………………………….7
7. Kontrolne karte……………………………………………………………………..8
7.1 Vrste kontrolnih karti....................................................................................10
7.2 Kontrolne karte za numeričke/merljive karakteristike kvaliteta...................10
7.2.1
x R
kontrolna karta.........................................................................................10
7.2.2
x δ
kontrolna karta.........................................................................................11
7.3 Kontrolna karta za individualno praćenje kvaliteta.......................................12
7.4 Kontrolne karte za atributivne/opisne karakteristike kvaliteta......................12
7.4.1 m kontrolna karta...........................................................................................12
7.4.2
p
kontrolna karta............................................................................................13
7.4.3
c
kontrolna karta.............................................................................................13
7.4.4
u
kontrolna karta............................................................................................14
Z A K LJ U Č A K..........................................................................................................15
L I T E R A T U R A.......................................................................................................16
4
2. DEFINISANJE KVALITETA PROIZVODA
Kvalitet je pojam koji se pojavljuje u mnogim oblastima, no u isto vrijeme nepostoji
jedinstvena definicija kojom se ovaj pojam može opisati. Prid e f i n i s a n j u k v a l i t e t a
s a a s p e k t a p r e d u z e ć a i p o s l o v n i h p r o c e s a u n u t a r kompanija, najdetaljniji prikaz
dao je još 1988. godine profesor David Garvin,koji je definisao 5 pristupa u posmatranju
pojma kvaliteta i to:
T r a n s c e d e n t n i p r i s t u p – k o j i k v a l i t e t p o s m a t r a k a o n a j b o l j e
m o g u ć e zadovoljenje specifikacije koju traži proizvod ili usluga, tj.
predstavljasinonim za izvanrednost;
Proizvođački pristup – koji podrazumjeva kreiranje proizvoda ili uslugekoja je u
potpunosti oslobođena grešaka i u potpunosti je u skladu sa predviđenom
specifikacijom;
K u p č e v p r i s t u p p o k o j e m j e n e o p h o d n o o s i g u r a t i d a j e p r o i z
v o d svrsishodan. Ovo je takođe i pristup prema kojem je poredispunjavanja
specifikacije bitno i na pravi način kreirati specifikaciju proizvoda koja će biti
prikladna za kupca;
Proizvodni pristup – prema kojem kvalitet predstavlja preciznodefinisan i mjerljiv
skup osobina koje će zadovoljiti kupca;
Pristup baziran na vrijednosti – koji
pomiče
proizvođački
pristup korakdalje, te definiše kvalitet u odnosu na troškove i cenu. Prema
ovompristupu, kupci su ponekad spremni za manju cijenu i niže
ispunjenjespecifikacija koje doprinose kvalitetu proizvoda ili usluge.
3. PLANIRANJE KVALITETA PROIZVODA
Planiranje kvaliteta je početni zadatak bez koga nema ni dobrog ostvarenja,ni očekivanih
poslovnih rezultata. Pri planiranju, odnosno razvoju proizvoda iprocesa, neophodno je obratiti
pažnju na sledeće korake:
Utvrđivanje potreba i očekivanja korisnika izraženih njihovim jezikom;
Prevođenje definisanih karakteristika sa jezika „korisnika“
na „jezikproizvođača“ i formiranje specifikacije
Razvoj i oblikovanje proizvoda (izrada odgovarajućih standarda, crteža,shema,
receptura itd.),
Definisanje zahtjeva u proizvodnji,
Planiranje, razvoj i oblikovanje procesa
O c j e n j i v a n j e r a z v i j e n i h p r o i z v o d a
i p r o c e s a s a a s p e k t a i s p u n j e n j a potreba korisnika.
U planiranju kvaliteta mogu da pomognu brojni alati. Neki od njih su
obrasciza prikupljanje podataka, matrični dijagrami, alati za otkrivanje i eliminisanjegrešaka
(FMEA, FMECA), alati za povezivanje zahteva potrošača ikarakteristika proizvoda
(QFD) itd.
5
4. KONTROLA KVALITETA PROIZVODA
Kontrola kvaliteta je zadatak upravljanja kvalitetom kojim se proverava da li proizvod
stvarno ima one karakteristike koje se očekuju, tj. koje su navedeneu specifikaciji.
Važni zahtjevi kontrole kvaliteta su sljedeći: strukturiranje procesa koji utičuna
konkurentnost preduzeća, obezbjeđenje konformnosti proizvoda usvakom procesu i
podprocesu,
mjerenje
i
kvantitativno
izražavanje
kvalitetap r o c e s a i p o d p r o c e s a , u t v r đ i v a n j e o d g o v o r n o s t i z a p o t r e b n a m j e r e
n j a i ispitivanja, korištenje rezultata mjerenja za regulaciju procesa sa povratnomspregom.
Obezbjeđenje kvaliteta u užem smislu predstavlja upravljanje rizikomnastajanja
grešaka. Ciljevi obezbeđenja kvaliteta usmjereni su ka okruženju
ik a s a m o m p r e d u z e ć u . K u p c i m a t r e b a p r u ž i t i p r o i z v o d e k o j i i s p u n j a v a j u
njihove zahtjeve i koji nemaju greške. U kompaniji treba otkriti greške navrij eme
i otkloniti njihove uzroke. Neophodno je odrediti vjerovatnoćunastajanja
određene vrste grešaka i pojavu grešaka držati u prihvatljivimgranicama.
5. KVALITET PROIZVODA I KONTROLA PROIZVODNJE
Kada govorimo o kvalitetu proizvoda u industriji, pre svega mislimo na kvalitet
proizvoda u procesu proizvodnje, zanemarujući trenutno činjenicu da li gotov industrijski
proizvod predstavlja proizvodno dobro (sredstva za rad, materijal ili komponente drugih
proizvoda) ili potrošno dobro (trajno ili netrajno). Prema Evropskoj organizaciji za kvalitet
(EOQC), kvalitet proizvoda predstavlja skup osobina kojima se ostvaruje kvalitet usluge, sa
ciljem da se postigne veći kvalitet rada i življenja čoveka. U tom smislu, bitno je sagledati
mesto i ulogu pojedinih parametara kvaliteta proizvoda preko kojih se može uticati na
stvaranje kvaliteta u procesu proizvodnje, kao i na način upotrebe kvaliteta u procesu
eksploatacije. U vezi sa tim, nameće se potreba sagledavanja integralnog kvaliteta proizvoda.
Definisanje kvaliteta proizvoda u industriji, može da važi za kompletan proizvod, kao i za
njegove delove, podsklopove i sklopove, te ako želimo da utičemo na kvalitet proizvoda,
potrebno je da izvršimo klasifikaciju svih karakteristika kvaliteta (takozvanih kota),
klasifikaciju svih elemenata, klasifikaciju podsklopova i klasifikaciju sklopova, u dve grupe:
(1) one koji direktno utiču na kvalitet i (2) one koji utiču na kvalitet zajedno sa drugim
elementima ili sa podsklopovima i sklopovima. Na ovaj način, možemo da utičemo na
troškove koji nastaju u vezi sa kvalitetom industrijskih proizvoda, jer ćemo moći da utičemo
na smanjenje, na primer škarta i dorade, time što ćemo uočiti koje karakteristike elemenata,
odnosno sklopova ili podsklopova, utiču na funkcionalne osobine industrijskih proizvoda, na
njihov vek trajanja, održavanje, ekologiju, itd.
Polazeći od definicije integralnog upravljanja kvalitetom proizvoda, možemo
definisati upravljanje kvalitetom proizvoda u procesu stvaranja i u procesu upotrebe, kao i u
fazi post upotrebe. Upravljanje kvalitetom proizvoda u procesu industrijske proizvodnje (u
procesu stvaranja upotrebnog kvaliteta) može se definisati kao zbir aktivnosti koje se
preduzimaju od ideje, do momenta kada je za proizvod utvrđen upotrebni kvalitet.
