UVOD:
Dobrobit rekreativnog ili profesionalnog sporta je u gradnji fizičke kondicije kao i mentalne
stabilnosti. Međutim, intezivne faze vežbanja nisu u skladu sa prirodnim fiziološkim uslovima
jednog organizma. Trening je iscrpljujuć i samim tim dolazi do povećane potrošnje važnih
nutrimenata kao i procesa oksidacije koje narušavaju integritet ćelija. Prema tome ishrana
sportiste mora biti adekvatna i često dodatna suplementacija dijetetkim preparatima je
neophodna kako bi se održalo zdravlje pojedinca a samim tim i ostvario maksimalan fizički
preformans. Svaki čovek je biohemijski individualan i pored sličnih aktivnosti, nutritivne potrebe
su unikatne za svakog ponaosob. S toga bitno je prepoznati ove potrebe i nadomestiti ih
ishranom i suplementacijom, nikako se napamet suplementirati.
FIZIOLOŠKA FUNKCIJA KREATINA
Kreatin je prirodni sastojak koji se nalazi u većim količinama u skeletnim mišićima kao rezultat
dijetetskog unosa i endogene sinteze iz amino kiselina. Kreatin se sintetiše u jetri, pankreasu i bubrezima
od amino kiselina: arginina, glicina i metionina, a zatim se transportuje do mišića da bi se uskladištio
zajedno sa fosfatom. Sadržaj mišićnog kreatina varira od osobe do osobe i zavisi od pola, starosti i tipa
vlakana. Kao takav, kreatinfosfat služi kao energetska rezerva adenozintrifosfata - ATP, koji je glavni
izvor energije za ćelije pa samim tim i mišiće.
Prilikom treninga, adenozintrifosfat - ATP oslobađa energiju otpuštajući jednu od fosfatnih grupa, pa se
usled toga pretvara u adenozindifosfat - ADP (slabiji izvor energije). U toku najintenzivnijeg anaerobnog
rada (metabolički procesi koji se odvijaju bez prisustva kiseonika), ATP u mišićima može obezbediti
energiju za samo 7-10 sekundi mišićnog rada.
Usled toga organizam počinje stvaranje ATP iz
kreatin fosfata (u periodu 5-10 sec), da bi
nakon toga prešao na stvaranje energije putem
glikolize, odnosno razlaganje ugljenih hidrata
iz mišića (do 3 min). Ukoliko mišićni rad i
dalje potraje, započinje aerobno stvaranje
ATP-a i to najčešće iz mehanizma oksidativne
fosforilacije masti, uz prisustvo kiseonika.
Sistem kreatin fosfata ja najvažniji izvor goriva
za sprintere i u takmičenjima visokog
intenziteta, koja traju do 10 sekndi. Da bi se
obavljao anaerobni mišićni rad, ATP se mora
nadoknađivati iz ADP-a. Upravo taj proces
zavisi od kreatina. Kreatin je glavni nosilac
fosfatne grupe, tako da priskače u pomoć ADP-u dajući mu izgubljenu fosfatnu grupu i samim tim
vraćajući ga u najjače energetsko stanje - ATP.
