Sadržaj:
UVOD..........................................................................................................2
1.
BANKE I DRUGE FINANSISKE ORGANIZACIJE KAO
IZVOR BFINANSIRANJA PREDUZEĆA.............................................3
2.
POJAM KREDITA.....................................................................................4
3.
UGOVORI O KREDITU............................................................................5
4.
FAKTORI KOJI UTIČU NA KREDITNU SPOSOBNOST
PREDUZEĆA.............................................................................................6
5.
EKONOMSKE FUNKCIJE KREDITA...................................................7
6.
PODJELA BANKARSKIH KREDITA
PO EKONOMSKOJ FUNKCIJI........................................................9
6.1. Potrošački krediti
.........................................................................9
6.2 Vrste potrošačkih kredita...............................................................9
6.3 Ostala podjela kredita....................................................:.............10
6.4. Kratkoročni krediti ........................................................:............10
6.5 .
Srednjoročni krediti
.......................................................:..............10
6.6.
Dugoročni krediti
..............................................................:............10
6.7.
Hipotekarni krediti
..........................................................................10
7. USLOVI KREDITIRANJA
.........................................................................11
8. POZITIVNE I NEGATIVNE STRANE
BANKARSKOG KREDITA.........................................................................12
9.RIZIĆNI KREDITI U BIH........................................................................13
ZAKLJUČAK ............................................................................................14
SADRŽAJ....................................................................................................15
1
UVOD
Postanak i razvoj kredita organski je vezan za razvoj i nastanak novca i novčanih
funkcija.Kreditiranje je sastavni dio posla koji se obavlja u bankama širom svijeta i upravo
kreditiranje je jadan od najvažniji bankarski segmenat poslovanja. Kredit je pravni i
ekonomski proces u kojem se banka obavezuje dati korisniku kredita određena sredstva na
određeno vrijeme gdje se korisnik obavezuje plaćati obaveze koje su ugovorene ( kamatu )
kao i dobijeni iznos vratiti na vrijeme a koje je definisano ugovorom o kreditiranju.
U savremenom poslovnom svijetu bankarski sistem predstavlja fundament ekonomskog
razvoja svake zemlje. Prosperitet svake zemlje uzročno je povezan sa bankarskim sistemom
pa su principi na kojima se zasniva bankarsko poslovanje izuzetno važni i njihovom
izučavanju se posvećuje izuzetna i ozbiljna pažnja. Dobar bankarski sistem garancija je
ekonomskog napretka zemlje u globalnom smislu i pouzdan i siguran partner fizičkim licima
posmatrano sa pojedinačnog stanovišta građana.
2
2.POJAM KREDITA
Kredit predstavlja
realnu ekonomsko-pravnu kategoriju, koja podrazumjeva određen
dužničko-povijerilaćki odnos, u kome povijerilac ustupa dužniku pravo korišćenja
odredjenom količinom novca, ili nekim drugim pravom pod određenim uslovima od kojih kao
bitni figuriraju kamata, rok, naćin vraćanja, pokriće.
Sama riječ kredit dolazi od
francuskog,
njemačkog
i
talijanskog
jezika, a iz
latinskog
dolazi samo značenje, što znači; ono što je
povijereno, zajam. U širem smislu riječi obuhvaća različite namjenske i nenamjenske kreditne
oblike poput novčanih
zajmova, robnih i potrošačkih kredita, financijskih kredita, poslovnih
aranžmana prodaje robe, usluga i izvođenja radova uz odgođenu naplatu, dužničke
vrijednosne papire, standby sporazume, otvorene račune i dr. „Kreditni novac potiće
neposredno iz funkcije koju novac ima kao platežno sredstvo na taj naćin što obaveznice za
prodatu robu opet potiču radi prenošenja potraživanja na druge“
1
U početku razvoja kredita
postoje zelenaški krediti, čija uloga pored širenja kapitalističkih odnosa, nosi i jednu
negativnu komponentu, a to je kamata koja dostiže visinu i do 100% od iznosa kredita i u
takvim uslovima potrošna uloga kredita ima primarni karakter.
Na scenu tada stupa bankarski
kredit, čija potrošna uloga ima sekundarni karakter, a centralizovani bankarski kredit.
U takvim uslovima ogleda se prava funkcija bankarskog kredita, a to je pre svega razvoj
industrije i prozivodnje.
( Sejmenović, 2009:186)
Banke koncentrišu ogromna sredstva stvarajući novčani kapital, čime se ističe njegova
društvena uloga koju čemo najbolje videti u fazama, u sferi reprodukcije i metamorfozama
robnog u novčani kapital, i obrnuto. U takvim uslovima ogleda se prava funkcija bankarskog
kredita, a to je pijre svega razvoj industrije i prozivodnje.
Ovako vidjevši kružno kretanje kapitala najprije možemo shvatiti suštinu bankarskog kredita.
U kružnom kretanju kapitala dolazi do oslobađanja dijela novčane mase (dohotka). Uloga
banke se tada ogleda u tome što se taj slobodni, neutrošeni dio kapitala koncentriše, i u vidu
bankarskog kredita taj novac kanališe u privredne tokove. Dakle banke mobilišu sva
raspoloživa novčana sredstva cijeloga društva a zatim mehanizmima kredita taj novac
ubrizgavaju u privredne tokove, kako bi se taj novac mogao opet pretvarati u robu.
Uloga banaka tj. bankarskih kredita ekstenzivno, tumačeno nije samo shvačeno kao
''prerađivać'' neutrošenog novca, već njihova društvena uloga u kojoj se i koncentriše ogromna
snaga, potencijal, ogleda se u tome što su to institucije koje su sposobne da se izdignu od
stvarnih ušteda društva, i same stvore kreditni novac.
4
Ona svojim mehanizmima stvara, ukida novac, apsorbuje depozite.
Tu se ne završava uloga kreditiranja, on novu snagu ne traži u već postoječem kapitalu, već
postoječim resursima, njegova uloga sada ide još i dalje, zapravo već postoječi razvoj, kredit
ne konzervira, ne ostavlja ga na tom nivou već probija granice trenutnih mogučnosti, i
osnovicu novog kredita traži u potencijalnom kapitalu.Tada dolazi do ekspanzije kredita, i
nova snaga stvara se u procesu multiplikacije kredita i depozita u okviru bankarskog sistema.
Kako bi ove procese bolje shvatili moramo se osvrnuti i na raspodijelu i preraspodijelu
nacijonalnog dohotka.
Ovako kreiranje kredita i stvaranje prividnog potencijala i stvaranje viještačke kupovne snage,
može biti mać sa dvije oštrice, do jedne tačke će zaista ići do naglog skoka privredne
aktivnost, ali prejakom ekspanzijom to može i biti uzrok nestabilnosti, od kojih kao
nezibiježna pojava implicira skok inflacije.
3. UGOVORI O KREDITU
Ugovor o kreditu je takav bankarski posao kojim se banke obavezuju da korisniku kredita
stave na raspolaganje određeni iznos novčanih sredstava, na određeno ili neodređeno vrijeme,
za neku namjeru ili bez utvrđenje namjere, a korisnik se obavezuje da banci plaća ugovorenu
kamatu i dobijeni iznos novca vrati i na taj način kako je utvrđeno ugovorom.
Ugovor o kreditu se svrstava u aktivne bankarske poslove.
Sadržaj ugovora o kreditu čine iznos novca koji se daje na kredit, uslovi davanja kredita,
uslovi korištenja kredita.
Po pravilu, ugovor o kreditu je adhezioni ugovor.. Ugovor se uvijek zaključuje u pismenoj
formi. Banka može otkazati kredit i prije isteka ugovorenog roka, ako je korisnik postao
insolventan i u slučaju njegove smrti, odnosno prestanka .
Banka nema pravo na kamatu od dana vraćanja kredita do dana koji je ugovoren kao dan
vraćanja kredita .
5
