1. Kriminalistika operativa – pojam u teoriji
- kriminalistika je nauka koja ima više disciplina. Te discipline su: kriminalistička taktika, kriminalistička
metodika, kriminalistička tehnika, kriminalistička operativa, kriminalistička analitika, kriminalistička forenzika,
penološka kriminalistika i druge.
Profesor Mićo Bošković je dao definiciju: kriminalistička operativa predstavlja disciplinu kriminalistike koja
izučava i usavršava specifične metode i sredstva koja se odobravaju i primenjuju po posebnom postupku i u
određenim kriminalističko-operativnim situacijama, kao i kriminalističko operativni značaj i kriminalističko-
operativno korišćenje svih tragova, predmeta, činjenica i okolnosti, radi njihove praktične primene u sprečavanju
i otkrivanju krivičnih dela, njihovih učinilaca i obezbeđenje dokaza.
2. Kriminalistička operativa u sistemu kriminalističke nauke
- operativni rad možemo posmatrati kao celovitu pojavu, kao vrstu kriminalističke, bezbednosne, pravne ili
delatnosti privatne bezbednosti (kompanija, agencija) ili pak da posmatramo istu tu pojavu kako se odvija u
posebnim uslovima, dobićemo različite nivoe opštavanja. Operativna delatnost izučava jednu vrstu problema koji
se pojavljuju u celovitom procesu kriminalnih delatnosti, prirodno je da se ona oslanja na teoriju koja osvetljava
celinu ove delatnosti. Ona (operativa) polazi od zakonitosti, principa, pravila utvrđenih odnosa i činjenica koje
daju naučne dicipline u čijem je delokrugu (čiji je predmet) operativni rad kao celovita pojava i delatnost.
Uzimajući te istine kao date okvire, operativna delatnost traži rešenja i odgovore na pitanje kako najbolje
realizovati operativne zadatke u konkretnim uslovima i na konkretnim zadacima. Operativna delatnost svojim
predmetom obuhvata veoma široko područje društvene (bezbednost, kiminalističke i dr.) prakse.
3. FUNKCIJA KRIMINALISTIČKE OPERATIVE
4. Disciplinarni razvoj kriminalističke operative
- za kriminalistiku i njenu granu kriminalističku operativu i druge nauke, karakteristični su različiti, pa i istovetni,
posebni i opšti, i suprotni metodološki pristupi. U toj raznovrsnosti aktuelnih (postojećih) metodoloških pristupa
kriminalističkih nauka postoje zajedničke odlike. Među njima posebno se nameće diferenciranje metodoloških
shvatanja prema kriminalističkoj tehnici, kriminalističkoj informatici, kriminalističkoj metodici, kriminalističkoj
taktici, kriminalističkoj forenzici i drugim naukama.
Drugo
obeležje metoda kriminalističke operative u kriminalističkoj naučnoj oblasti izraženo je nedovoljnom
povezanošću opštih metodoloških pristupa kriminalistike i metodoloških pristupa kriminalističke operative.
Treće
obeležje je u nerazvijenosti opštih i posebnih metoda, tehnika i istraživačkih postupaka koji se primenjuju
u istraživačkim projektima kriminalističke operative. Upoznavanje puteva i sredstava operativnih saznanja s
naučnog, teorijsko-stručnog i praktičnog, stvara mogućnosti da se shvati logika koja u misaonu celinu povezuje
najraznovrsnije postupke kriminalne delatnosti. Za šire razumevanje i brže uopštavanje istraživačkih iskustava
kriminalističke operative, neophodno je da jedna posebna disciplina sistematski proučava njenu delatnu stranu
kao nauke. Taj prateći zadatak poveren je kriminalistici kao nauci.
5. Teorijski stavovi o funkciji kriminalističke operative
- funkcija kriminalističke operative u svetu je veoma značajna i nezaobilazna u svim sferama (kriminalističkim
agencijama, tužilaštvu, sudu, osiguravajućim zavodima, bankama, vojsci, spoljnim poslovima, državnim i
nevladinim agencijama, kompanijama, oblasti spasavanja, bezbednosti i dr.) a time je njen zadatak:
1. predviđanje budućih pojavljivanja kriminalnih aktivnosti, njihovih trendova;
2. pravovremeno identifikovanje uzroka i serija krivičnih dela (u nastupanju- potencijalnih i postojećih);
3. iznalaženje profila ugroženosti lica, sredstava, struktura ili uopšte entiteta;
4. usmeravanje operativne kontrole;
5. usmeravanje operativnog rada- terenskog i problemskog;
6. učestvovanje u izradi programa preventivnog suprotstavljanja potencijalnoj kriminalnoj delatnosti, i nadzora
kriminalne aktivnosti;
7. iznalaženje podataka koji omogućavaju optimalno korišćenje resursa;
8. omogućavanje efikasne prevencije i kontrole rizika;
9. koordinacija svih resursa na rešavaju problema;
10. stvaranje uslova i alata za efikasno upravljanje operativnim delatnostima;
11. omogćavanje efikasnog prepoznavanja i razumevanja pretnje;
12. omogućavanje uočavanja ranjivosti mete, i mnogih drugih zadataka koje nećemo detaljnije izlagati, a odnose
se na primenu kriminalističke operative u svim njenim delovima u raznim oblastima društvenog života;
13. prikupljanje operativnih saznanja, podataka, informacija;
14. regrutovanje, angažovanje, vođenje operativnih izvora;
15. prikpljanje dokaza, za kriminalni delikt i izvršioca, i dr.
6. Izvori kriminalističkih operativnih saznanja
- Praktični izvor je želja za upravljanjem akcijama kriminalističkog operativnog rada, s unapred određenim
ciljem, a teorijski izvor kriminalističke operative, želja za razumevanjem, kriminalnih delatnosti, kriminalnog
miljea. Izvori kriminalističkih operativnih saznanja i njenih metoda kao naučne grane, vode iz kriminalistike ili
tačnije, kriminalistička operativa je jedna od grana kriminalistike.
Predmet
kriminalističke operative je
operativno posmatranje i istraživanje kriminala.
Zadatak
kriminalističke operative je da otkrije, opiše i objasni
kriminalnu delatnost, tj da pokaže i objasni kriminalnu delatnost.
Izvori
kriminalističkih operativnih saznanja su
višestruki. Kriminalistički operativni procesi saznanja o kriminalnim delatnostima nose izuzetne kreacije koje se
izdižu iznad uobičajenih i poznatih postupaka drugih grana kriminalistike, kao što su kriminalistička metodika,
kriminalistička taktika ili kriminalistička tehnika. U kriminalističkoj teoriji i praksi, imamo mali broj
kriminalističkih operativnih istraživanja kriminalnih delatnosti, kriminalnog miljea, odnosno kriminalnih pojava
(kriminalnih organizacija) rezultati pokazuju, da su ona veoma plodna i korisna, a u smislu saznanja jedan su od
glavnih izvora kojima se izrađuje metodologija funkcionisanja kriminalnih organizacija.
Predmet kriminalističke operative u istraživanjima je kriminalna delatnost. Predmet izučavanja su i metode
kojima se otkrivaju, ili proveravaju postupci otkrivanja kriminalnih delatnosti i povezivanja kriminalističkih
znanja o kriminalnim delatnostima. U novije vreme kriminalistička operativa za svoj predmet ima tzv.
istraživanja o istraživanjima. Ta operativna istraživanja se najčešće vode kako bi se otklonile uočene greške i
nepodudarnosti u dobijenim podacima ili razlike podataka i njihove obrade.
7. Specifičnosti kriminalističke operative
- kriminalistička operativa postoji nešto manje od jednog veka. Njeni počeci se vezuju za početak prošlog veka.
Pečat multidisciplinarnosti je karakterističan za ovu naučnu disciplinu. Savremena kriminalistička operativa se
uglavnom diferencira kroz nekoliko osnovnih grana: a) operativno istraživanje kriminalnih aktivnosti; b)
operativno istraživanje tragova krivičnog dela i predmeta; c) operativno regrutovanje, angažovanje i vođenje
izvora i d) prikuljanje saznanja, podataka i informacija; e) izgradnja i vođenje operativih zahvata, operacija i
aktivnosti; f) izgradnja operativnih instrumenata komunikacije, botona i etike. Svaka od navedenih grana ima
svoje istraživačko polje, svoj predmet i zadatak, pa prema tome i odgovarajuće puteve dolaska do naučnih
saznanja. Takođe, kriminalistička operativa pomaže pri upravljanju ljudskim resursima. Njen predmet su tada
događaji koji nastaju na osnovu čovekove delatnosti.Veoma značajno polje delatnosti kriminalističke operative
jeste upravljanje informacijama i operativnim istraživanjima na svim nivoima (lokalnom, regionalnom,
nacionalnom, međunarodnom).
8. Aspekti kriminalističke operative – opšte određenje
- od kada postoji ljudsko društvo prisutno je i nastojanje da se operativna delatnst razvija u skladu sa interesima
društva. U tom nastojanju preovlađuje pristup operativnom radu kao celovitoj delatnosti (misli se na sve nivoe
njenog ostvarenja kako na unutrašnjem planu tako i na međunarodnom). Pa i onda kada je akcenat delatnosti bio
na nekoj ili na nekim komponentama izvan aspekta operativnih aktivnosti, nisu mogle biti potpuno mimoiđene
ostale komponenete koje je utvrđuju kao delatnost od društevnog interesa, jer su one međusobno uslovljene
prirodom operativnog rada.
9. Obrazovni aspekt
- teorijska i praktična edukacija službenika kriminalističkih agencija, službi bezbednosti, ili privatnih agencija za
operativni rad, usmerena ka sprečavanju svih oblika ugrožavanja, bez operativnog rada ne može ostvariti prvu
pretpostavku, ali i druga nije sazdana samo od odgovarajućeg znanja i umeća, jer je za ostvarivanje objektivnih
prednosti operativnog kriminalističkog rada potrebno mnogo subjektivnih predpostavki u koje su ugrađeni
teorijski i praktični uticaji metodike operativnog rada. Kriminalističku operativu kao disciplinu edukativne
13. Višestranost predmeta kriminalističke operative
predmet
kriminalističke operative i njenih metoda u objašnjenju jedne kriminalne pojave iz kriminalnog miljea,
uglavnom je
trostran
: 1) prva strana je najčešće teorijsko određenje kriminalne pojave u kriminalnom miljeu,
gde se kriminalna pojava može operativno istraživati u sistemu opšte uslovljenosti drugim kriminalnim pojavama
u kriminalnom miljeu. Svaka kriminalna pojava u kriminalnom miljeu „ uslovljena svim ostalim kriminalnim
pojavama u tom kriminalnom miljeu“. 2) druga strana je teorijsko operativno određenje kriminalne pojave. Cilj
ove strane kada posmatra kriminalnu pojavu u kriminalnom miljeu je da iz obilja tih veza izdvoji dovoljan i
nužan uslov za njeno objašnjenje, a da sve ostale ne zanemari već da ih stavi u kontekst kojem su usmerene.
Prema tome, operatvni proces praktične strane ima za cilj da utvrdi granice, tj proces odbacivanja nebitnih
elemenata iz operativnog rada (situacije, kriminalnog slučaja) koje i njih obuhvata. Ovde je, dakle, reč o seriji
sukcesivnih diskriminacija. 3) treća strana je praktično određenje kriminalne pojave u određenom kriminalnom
događaju. Naime, do koje nas mere iz kriminalističkog ili procesnog aspekta, interesuju veze jedne kriminalne
pojave s drugim kriminalnim pojavama u kriminalnom miljeu ili u jednom konkretnom kriminalističko-
istražnom predmetu nije stvar samo teorije, već praktičnog i kriminalističkog i krivično-procesnog cilja
istraživanja. Kada bi svaka posledica kao krajnji ishod kriminalnog napada (umišljaj ili nehat) bila izazvana
dejstvom samo jedne kriminalne pojave, onda bi operativno istraživanje bilo lako i prosto. U velikom broju
operativnih dosijea u dosadašnjoj operativnoj praksi, njihovim istraživanjem s naučnog pristupa uočeno je: a) da
jedna posledica može nastati usled delovanja mnoštva kriminalnih pojava, b) da posledice usled dejstva
kriminalnih pojava mogu da budu slične ili istovetne i c) da jedna kriminalna pojava može izazvati niz posledica.
Kriminalna pojava je svaki, utvrđen ili neutvrđen, protivpravni način (činjenja ili nečinjenja) koji je u stanju da
na pojedinca, grupu ili imovinu vrši spoljnu prinudu ili prinudu iznutra, koja je opšta u kriminalnom miljeu
imajući svoje sopstveno postojanje nezavisno od njenih pojedinačnih ispoljavanja.
14. Uvod u metode kriminalistčke operative
Metode obuhvataju načine organizovanja i delanja organa u procesu kontrole, otkrivanja, razjašnjavanja i
procesiranja, kao i sprečavanje izvršenja budućih kriminalnih delikata. S obzirom na opravdano stanovište nauke
da je kriminal složen fenomen, to i metode kojima se spoznaje ovaj fenomen moraju biti multidisciplinarne, tj
raznorodne. U pojedinim fazama istraživanja ove metode mogu biti iste, ali njihova sadržina, cilj, načini
realizovanja nisu isti. Nasuprot ovom shvatanju podvojenosti metoda i mogućoj podudarnosti, jedan broj autora
smatra da mnoge metode iz naučnog opsega istraživanja kriminala, mogu da postanu metode u praksi
operativnog istraživanja. Kada se kaže da su metode koje se primenjuju u kriminalističkoj operativi
multidisciplinarne, misli se na njihove osnovne izvore, odnosno da li su one preduzete za potrebe istraživanja iz
drugih nauka, pa ih prema tom kriterijumu možemo razvrstati u grupu metoda koje nastaju u drugim naukama, ili
su nastale u samoj kriminalističkoj operativi kao izvorne.
15. Naučne metode kriminalističke operative
-
prvo
, kriminalistička operativa u svojim istraživanjima koristi logičke metode za koje se može slobodno reći da
se primenjuju u velikom broju nauka.
Drugo
, kriminalistička nauka primenjuje u svojim istraživanjima
opštenaučne metode, kao što su opservacija, opisivanje, posmatranje, eksperiment, upoređivanje i mnoge druge
metode, kao što su matematičke, statičke ali i posebne. Takođe, kriminalistička operativa često primenjuje i
metode drugih nauka, kao što su humanističke: psihologija, sociologija. Naročito su značajne iz aspekta
kriminalističkog operativnog naučnog istraživanja, metode kibernetike i drugih tehničkh nauka. Sve te metode
kriminalistička operativa, po pravilu, ne primenjuje direktno, već zahvaljujući njima najpre gradi metode i
modele koje potom primenjuje prilikom istraživanja svog predmeta.
Izvorno kriminalistčke operativne metode
čine, one metode koje su nastale u samoj kriminalističkoj operativi i koje su samo za nju karakteristične i
proističu iz posebnosti njenog predmeta istaživanja i kriminalističkog operativnog zadatka koje mora da ostvari
kao svoj cilj. U prvu grupu izvornih metoda svrstavaju se kriminalističke operativne metode koje pripadaju
kriminalističkoj operativi kao što su: planiranje operativnog istraživanja i mnoge druge. U drugu grupu izvornih
metoda svrstavaju se kriminalističke operativne metode koje ona izgrađuje radi otkrivanja, fiksiranja
kriminalističkih saznanja, podataka i informacija iz njihovog sadržaja.
16. Opšta razmatranja o odnosu kriminalističke operative i drugih naučnih disciplina
U ostvarivanju zadatka kriminalističke operative primenjuju se rezultati i drugih naučnih disciplina. To su
uglavnom one naučne discipline čija znanja u znatnoj meri doprinose uspešnom operativnom radu. Sa nekim
naučnim disciplinama (krivično procesno pravo, krivično pravo) kriminalistička operativa je u neposrednoj
korelaciji, dok je sa drugim naučnim disciplinama ova veza mnogo slabija. Krim.operativa ima dodirne tačke sa
sl.naučnim disciplinama: ustavno pravo, krivično procesno pravo, krivično pravo, psihologija, sudska medicina,
sudska psihijatrija, krim.metodika, krim.taktika, krim.tehnika, kriminologija, penologija.
Odnos između kriminalističke operative i ustavnog prava
Ustavno pravo predstavlja sistem pravnih normi koje utvrđuju oblik društva-države, sistem vlasti i odnose u
njemu, kao i položaj čoveka u njemu. Krim.operativa je izgrađena na načelima koja su sadržana u ustavu i kao
takva moraju da budu u skladu sa ustavom. Ustavno pravo delimično dobija svoju realizaciju kroz operativni rad.
Dodirne tačke ustavnog prava sa jedne strane i operativnog rada sa druge strane najviše dolaze do izražaja na
polju slobode i prava čoveka i građanina.
Odnos između kriminalističke operative i krivičnog prava
Krivično pravo je sistem zakonskih propisa kojim se utvrđuju uslovi za primenu kazni i drugih krivičnih sankcija
prema učiniocima kriminalnih delikata. Između krivičnog prava i operativnog rada postoji tesna funkcionalna
povezanost u kojoj krim.operativa omogućuje ispunjenje osnovnog cilja krivičnog prava tj. prava na kažnjavanje.
U svojoj funkcionalnoj povezanosti krivično pravo sa jedne strane određuje predmet operativnog rada, dok
krim.operativa sa druge strane uređuje postupak u kome može doći do rasvetljavanja, a time na zakonu
propisanom postupku realizacije prava na kažnjavanje. Krivično pravo bi bez operativnog rada bilo beživotno,
mrtvo slovo na papiru. Pored tesne povezanosti postoji i njihova relativna samostalnost. Njihova relativna
samostalnost sadržana je u činjenici da svaka od njih ima svoj predmet, sadržinu, zadatak.
Odnos između kriminalističke operative i penologije
Penologija je nauka o postupanju sa delinkventima koja svojim proučavanjem nastoji da iznađe najbolja sredstva
i načine tog postupanja radi uspešnije resocijalizacije i socijalne rehabilitacije delinkvenata i sprečavanja
delinkventnog ponašanja uopšte. Krim.operativa koristeći naučna dostignuća penologije u svom radu svestranije
i efikasnije prepoznaje pojave u okruženju i kriminalnom miljeu, i time doprinosi uspešnijem suprotstavljanju
izazovima, rizicima i pretnjama.
Odnos između kriminalističke operative i kriminologije
Kriminoligija se može definisati kao nauka koja se bavi proučavanjem pojavnih oblika kriminalnog ponašanja,
uzroka i uslova koji dovode do takvog ponašanja, kao i preventivnih i represivnim mera u borbi protiv
kriminaliteta. S obzirom na ovakvo određenje pojma kriminoligije moguće je izdvojiti tri grane: kriminalna
etiologija, kriminalna fenomenoligija i kriminalna terapeutika, koje imaju manje ili veće dodirne tačke sa
operativnim radom. Kriminalna etiologija kao grana kriminoligije za svoj predmet proučavanja ima izučavanje i
utvrđivanje korena, neposrednih uzorka i uslova kriminalnog ponašanja. Odnos krim.operative i ove grane
kriminoliogije posebno dolazi do izražaja pri utvrđivanju činjenica koje se odnose na ličnost učinioca kr.dela u
postupku primene operativnih metoda, sredstava i tehnika. Kriminalna fenomenologija za svoj predmet ima
pojedine oblike, strukturu, klasifikaciju i dinamiku kriminalnog ponašanja, i ona time u značajnoj meri doprinosi
efikasnijem operativnom radu. Ona za svoj predmet proučavanja pre svega ima krivična dela koja su različita po
svojim pojavnim oblicima. Krim.operativa pri ostvarivanju svog predmeta i zadatka koristi znanja koja pruža
krim.fenomenologija. Kriminalna terapeutika za svoj predmet proučavanja ima preventivne i represivne mere u
suzbijanju kriminaliteta. Kriminalna terapeutika je jedna od najznačajnijih oblasti kriminologije na koju
krim.operativa oslanja svoje sprovođenje metoda i tehnika u krim.miljeu.
Odnos između kriminalističke operative i kriminalistike
Krim.operativa ima veoma bliske veze i dosta dodirnih tačaka sa kriminalistikom. Kriminalistika pronalazi,
usavršava i primanjuje određene naučne ili na praktičnom iskustvu zasnovane metode i sredstva koja su
najpodesnija da se kr.delo otkrije i razjasni, otkrije učinilac i obezbede dokazi, kao i da se spreči izvršenje
planiranih kr.dela. Nesporna je neraskidiva veza i postojanje niza dodirnih tačaka između kriminalističke taktike i
krim.operative. Krim.taktika sa svojim naučnim metodom pruža pomoć krim.operativi u konkretnoj realizaciji
njegovog problema i zadatka.
Odnos između kriminalističke operative i kriminalne psihologije
U cilju ostvarivanja operativnog zadatka neophodno je u radu kriminalista primenjivati i određena znanja
kriminalne psihologije. Kriminalna psihologija je naučna disciplina koja se bavi psihičkim zbivanjima i njima
podataka dopušteni su u svrhe određene zakonom, a u druge svrhe samo na osnovu pismene saglasnosti
građanina. Iz aspekta primena ovog načela podaci se o licima mogu prikupljati na taj način da se ne vređa
dostojanstvo čoveka.
21. Načelo javnosti
Pristup načelu javnosti iz aspekta operativnog rada može se posmatrati najmanje iz dva ugla. Iz prvog ugla ovo
načelo ima svoj ustavni karakter i kao takvo traži da se svi koji imaju javna ovlašćenja odazovu zahtevima
građana ili organa koji zastupanju njihove interese, pri pružanju uvida u svoj rad. Iz drugog ugla posmatrano
načelo javnosti ima značaja u zaštiti onih saznanja koja bi, kada bi bila izneta nanela štetu ugledu građanina, s
jedne strane, a s druge strane ugrozila mogućnost pružanja zaštite građanima i vođenje postupka pred nadležnim
organima postujući osnovni postulat nevinosti svakog dok se ne utvrdi njegova krivica u predviđenom postupku
odlukom nadležnog suda. Primenom ovog načela u operativnom radu mora se poklanjati pažnja sl.elementima:
čuvanju ugleda ličnosti, zaštiti morala i čuvanju tajne.
22. Načelo metodičnosti
Operativna aktivnost predstavlja veoma dinamičan proces, koji se odvija na nekoliko nivoa. Na nivou:
1.operativnog terenskog rada, 2.operativne analize, 3.istražne analize, 4.analize operativnih aktivnosti,
5.angažovanja izvora i dr. Celokupna aktivnost operativnog rada kao discipline kriminalistike zasniva se bez
sumnje na metodičnosti postupanja u svakom segmentu kako svojih aktivnosti, tako i u okviru zajedničkih
aktivnosti s drugim naučnim disciplinama, kroz sistemsko i plansko postupanje.
23. Načelo temeljitosti
Temeljitost operativne delatnosti nije okrenuta samo prema operativnom zadatku, već i ka primeni operativnih
metoda i ostvarenju operativnog zadatka. Ovo načelo svoj značaj poprima kako u postdeliktnom postupanju i
primeni operativnih metoda u domenu postupanja na otkrivanju određenog kriminalnog delikta, tako još više pri
primeni operativnih metoda u preddeliktnom polju izazova, rizika i pretnji, odnosno pre nastupanja posledice.
Naročitu važnost ovo nečelo ima u fazi analize podataka koji se prikupljaju iz izvora i pohranjuju u operativnu
bazu. Otkriti ono što se primenom drugih tehnika ne vidi, u okruženju, posmatranju aktivnosti kojima se može
ugroziti pojedinac ili zajednica kao i njihova imovina, nužno zahteva temeljitu delatnost kako naučnu tako i
praktičnu.
24. Načelo objektivnosti
Prema načelu objektivnosti kriminalista je dužan, odnosno ima zakonsku obavezu da saznanja do kojih je došao
primenom meoda operativnog rada objektivno unese u svoj operativni izveštaj. Načelo objektivnosti je u
operativnom radu fundirano kao profesionalno mišljenje i ne sme se oslanjati na lična osećanja. Sujeta i
tvrdoglavost pri izradi operativnog izveštaja su elementi koji ne pripadaju načelu objektivnosti, oni mu štete i
nespojivi su sa njim.
25. Načelo koordinacije i saradnje
Budući da se kriminalni poduhvati na jednoj teritoriji pripremaju, na drugoj organizuju, na trećoj se preduzima
delatnost izvršenja, a na četvrtoj kriminalni plen biva upotrebljen za neku drugu kriminalnu ili legalnu delatnost,
zahteva se od državnih organa da prateći ovakve delatnosti koordiniraju svoju delatnost i saradnju sa drugim
organima, unutar jedne države, van njenih granica, na prostoru jednog kontinenta ili više kontinenata. Ova
delatnost se ostvaruje u više pravaca: razmena operativnih obaveštenja, razmena materijala koji su pronađeni na
mestu izvršenja kriminalnog delikta, pomoći u edukaciji... Samostalna i izolovana operativna delatnost, ma kako
bila efikasna, ne može da da konkretniji doprinos bezbednosti građana i imovine bez koordinacije i saradnje s
drugim organima. U operativnoj delatnosti koordinirana saradnja na razmeni operativnih saznanja ima suštinski
značaj za: strategijsko praćenje pojava u kriminalnom miljeu; praćenje trendova kriminalnih pojava na duži
period; omogućavanje prevencije; taktičko praćenje kriminalnih pojava na prostoru više gradova jedne države ili
regiona; onemogućavanje kriminalnog, odnosno terorističkog azila...
