Metodi registracije i identifikacije lica
Papilaroskopija
Predstavlja metod kriminalisticke registracije i identifikacije lica i zasniva se na proucavanju i uporedjivanju papilarnih linija
na kozi prstiju,dlanova i tabana covjeka. Svojstva papilarnih linija su:
1.nepromenjivost,koja se zasniva na cinjenici da se papilarne linije formiraju jos kod ploda u majcinoj utrobi i da ostaju
nepromenjive tokom citavog zivota
2.individualnost,koje se ispoljavaju u individualnim karakteristikama papilarnih linija kije su neponovljive
3.grupisanje,koje se sastoji u mogucnosti da se sve papilarne linije grupisu u osnovne grupe.
4.prenosivost,koja se ispoljava u mogucnosti ostavljanja tragova papilarnih linija na predmetima koji se dodiruju.
Papilaroskopija se dijeli na:
daktiloskopiju,
koja se bavi registracijom i identifikaciom ucinilaca na osnovu papilarnih linija
na prstima ruku;
hejroskopiju
,registracija i identifikacija na osnovu papilarnih linija dlanova;pedoskopiju,koja se odnosi na
identifikaciju nepoznatih ucinilaca na osnovu papilarnih linija dlanova. Najpouzdaniji je metod daktiloskopije. On se vrsi na
sljedeci nacin:ruke lica moraju biti potpuno ciste.ako se konstatuje da su na nekom prstu papilarne linije ostecene
daktiloskopiranje ce se odloziti.na ravnu plocu se istisne daktiloskopska boja i razmaze gumenim valjkom u tankom
sloju.pored ploce se pricvrsti daktiloskopski fis.lice koje se daktiloskopira se nalazi sa desne strane daktiloskopera,a
daktiloskoper palcem i kaziprstem svoje leve ruke hvata vrh prsta,a desnom rukom koren prsta,tako da to lice valja prst od
jedne ivice nokta do druge po premazanoj ploci,i potom obojeni prst valja na odgovarajucem mestu na fisu. Opsta zbirka
sadrzi otiske papilarnih linija svih deset prstiju odredjenih lica na istom kartonu. Monodaktiloskopska zbirka se zasniva na
registraciji otisaka prstiju papilarnih linija poznatih i nepoznatih ucinilaca ,tako sto se od ucinilaca krivicnih dijela uzimaju
otisci posebno od svakog prsta i to na posebnom daktiloskopskom fisu,na svakom kartonu se uzima otisak 1 prsta.
Licni opis
Kod ovog metoda bitno je odrediti dijelove tijela koji se opisuju i redosled,osobine dijelova tijela koje se opisuju i izraze koji
se mogu upotrijebiti prilikom opisivanja. U savremenoj izradi licnog opisa obuhvaceni su sljedeci
elementi:visina,razvijenost,oblik lica,kosa,celo,oci,nos,usi,zubi,podbradak i osobeni znaci. U praksi se to radi tako sto postoje
uradjeni obrasci sa navedenim elementima pa se isti podvuku od strane prpadnika policije koji je vrsio identifikaciju
primenom metoda licnog opisa.
Registraciona fotografija
Odredjene kategorije lica se fotografisu kako bi se putem fotografije mogle kasnije identifikovati. Ova fotografija se koristi
za identifikaciju lica i leseva,za raspisivanje pternive i objave,za traganje za licima za ptrebe policije,ali i za kriminalisticko
operativne evidencije.lice se fotografise u 3 poze:anfas,desni profil,levi profil. Anfas i desni profil snimaju se bez ikakvih
dodatnih detalja,dok se lijevi profil snima onako kako lice izgleda svakodnevno.u donjem lijevom uglu fotografije desnog
profila upisuje se organizaciona jedinica u kojoj je vrseno fotografisanje,datum i registarski broj fotografisanog lica.
Registraciona fotografija se radi u razmjeri od1:10 ,sto je znacajno za izracunavanje dimenzija pjedinih dijelova na licu.
Registraciona fotografija ima relativan identifikacioni znacaj.uz ovu fotografiju koriste se i drugi metodi.
Foto robot
Sustina foto robota je u tome sto se zasniva sastavljanju lika na osnovu zapazanja ocevidaca pojedinih elemenata licnog opisa
ucinioca krivivnog djela dovoljnih da se na osnovu njih izradi kompletan lik. Uklapanjem u cjelinu slika raznih dijelova lica
pomocu odgovarajuceg aparata,a po kazivnju ocevidaca,stvara se lik osumnjicenog lica. Da bi se lik mogao sastaviti potrebno
je da lice koje radi na fotorobotu raspolaze bitnim elementima za sastavljanje odredjenog lika. Do tih elemenata dolazi se
tokom razgovora sa licima kojima su poznati pojedini elementi licnog opisa ucinioca krivicnog djela. Izrada lika na foto
robotu moze da se zasniva na iskazu 1 ili vise lica. Tek nakon razgovora sa svim svedocima kojima su poznati pojedini
elementi licnog opisa ucinioca krivicnog djela i nakon njihovog davanja sto detaljnijeg opisa pocinje izrada lika pomocu
aparature. Ukoliko lik dobijen fotorobotom odstupa od njihovog opisa,onda se tu na licu mjesta,uz odgovarajuce primedbe i
sugestije svedoka vrse odgovarajuce korekcije kako bi se dobio sto verniji lik.dobijena fotografija sluzi za prepoznavanje
ucinioca krivicnog djela.
Identifikacija na osnovu tragova usana
Usne coveka sadrze raznovrsne kose i vertikalne brazde koje omogucavaju da reljef usana svakog coveka bude apsolutno
individuslsn. Tragovi usana mogu biti latentni i vidljivi. Kada je kontakt ostvaren sa tvrdom podlogom onda nastaje latentni
trag ,dok vidljivi tragovi usana mogu nastati pri kontaktu nasminkanih usana sa raznaim predmetima. Latentni tragovi usana
se mogu uociti pod kosim svijetlom i pre nego sto se otpocne njihovo izazivanje i fiksiranje treba ga na odgovarajuci nacin
fotografisati.
Tragovi usana na hartiji izazivaju se gvozdenim praskom i osiguravaju tansparentnom folijom. Da bi pronadjeni trag usana
posluzio za identifikaciju nuzno je izvrsiti komparaciju sa nespornim uzorcima usana. Ukoliko je trag usana nastao tokom
pokreta usana onda on ne sadrzi bitne karakteristike,a samim tim ne moze ni da posluzi za identifikaciju lica. Trag usana
nastao zaustavljanjem na kozi lica ili drugom odgovarajucem objektu sadrzi individualnost reljefa i ima identifikacionu
vrijednost.
Identifikacija na osnovu tragova zuba
Tragovi zuba nastaju u slucajevima kada se zagrize neki podesan predmet ili dio covjecijeg tijela i lesa. Zubi covjeka
posjeduju izvijesne individualne karakteristike. Tragovi zuba mogu nastati:na ljudskom tijelu,na predmetima. U pogledu
pronalazenja tragova zuba nema nekih vecih teskoca,jer se uglavnom radi o vidljivim tragovima. Tragovi ugriza na covjeku
se fiksiraju fotografisanjem,s tim sto je potrebno iz predjela gdje je nanijeta povreda uzeti uzorke bioloskog materijala radi
vrsenja dnk analize. Da bi se ova identifikacija mogla izvrsiti potrebno je da pronadjeni tragovi zuba posjeduju vise
individualnih karakteristika na osnovu kojih se moze izvrsiti eliminisanje odredjenih lica.ali utvrditi i lice koje ima identicne
karakteristike na svojim zubima. Za identifikaciju su posebno znacajni reljefni tragovi zuba. Ukoliko su obiljezja traga zuba
brojnija i specificnija to imaju veci kriminalisticki znacaj.
Fonoskopska identifikacija
Odredjena krivicna djela vrse se verbalnim putem,tj neposrednim govornim kontaktomili govorom preko telefona,pa se u
njihovom razjasnjavanju pojavljuje i potreba za prepoznavanjem glasa. Karakteristike glasa kod ljudi se
razlikuju:jacina,visina i boja. Jedna od mogucnosti prepoznavanja glasa zasniva se na medjusobnoj komunikaciji ljudi i
pamcenju glasa odredjenog lica. On moze posluziti samo za dobijanje odredjenih indicijalnih cinjenica u pravcu utvrdjivanja
identiteta odredjenog lica. Kada je glas nepoznatog lica snimljen na odgovarajuci uredjaj potrebno je da se pronadju
osumnjicena lica i da se snimi njegov glas,s tim sto treba nastojati da se njihov glas snimi na isti uredjaj. Identifikaciono
vestacenje se sastoji u uporedjivanju snimljene inkrimisane i od osumnjicenog pripavljene komparativne izjave.
Odoroloska identifikacija(miris)
Ucinioci nisu u stanju da odstrane trag mirisa koji ostavljaju samim svojim boravkom,kretanjem i dodirompojedinih
predmeta. Miris covjeka se razlikuje kod svakog covjeka. Trag mirisa na mjestu i izvrsenja krivicnog djela omogucava da se
ukoliko su ispunjeni odgovarajuci uslovi upotrebe posebno dresirani psi koji otkrivaju miris i prate njegov trag i tako
otkrivaju lice od koga potice inkrimisani trag mirisa.kriminalisticka odorologija je nauka o mirisu. Pomocu posebnih sprava
tragovi mirisa se fiksiraju na mjestu izvrsenja krivicnog djela tako sto se usisavaju i potom konzerviraju. Postupak
identifikacije se vrsi tako sto pas prethodno pomirise konzervirani miris i na osnovu njega pokusava da izmedju vise lica
pronadje lice od koga potice ovaj trag mirisa.
DNK identifikacija
Na mjestu izvrsenja krivicnog djela mogu se naci razni bioloski tragovi koji poticu od ucinioca.DNK je genetski materijal
koji se nalazi u jezgru svake tjelesne celije i koji daje kodirane poruke koje se razlikuju kod svakog lica sto i predstavlja
osnov da krv,sperma,pljuvacka kao i svaki drugi bioloski trag koji potice od covjeka i u sebi sadrzi ljudske celije moze da
posluzi za ovu vrstu identifikacije.Pronadjeni bioloski trag na mjestu izvrsenja krivicnog djela omogucava da se iz njega
izdvoji molekul DNK i da se odredjenim vjestacenjem uporedi sa genetskim materijalom uzetim od osumnjicenog lica. Treba
imati na umu i cinjenicu da ovi tragovi u svakoj kriminalistickoj situaciji nece biti podobni za DNK analizu.Bitno je da se na
licu mjesta bioloski tragovi strucno pronalaze i fiksiraju i pravilno transportuju i pakuju do mjesta vjestacenja.Prisutne su
sljedece metode vjestacenja DNK:polimorfizam duzine restrikcionih fragmenata,lancana reakcija polimeraze i vjestacenje
mitohondrijalne DNK.
OPSTA RAZMATRANJA O TRASOLOGIJI
-
1.POJAM,ZNACAJ I PODELA TRAGOVA
Trasologija je onaj deo kriminalisticke tehnike koji se bavi ucenjem o tragovima,odnosno o
pronalazenju,fiksiranju,tumacenju I znacaju marerijalnih tragova koji su u vezi sa krivicnim delom.
TRAG
kao materijalni
dokaz predstavlja odredjenu promenu koja je nastala delatnoscu coveka,zivotinje ili nekog predmeta I koja je u vezi sa
krivicnim delom a može da bude vidljiva ili nevidljiva I kao takva doprinosi razjasnjavanju krivicnog dela I otkrivanju
ucinioca.Raznovrsni su tragovi koji mogu imati odredjeni kriminalisticki znacaj kao sto
sutragovi:krvi,prstju,dlana,pljivacke,tabana,stopala,vozila,oruzja,zivotinja,odece,stakla,metala,sperme,dlake,zemlje,boje,laka,
otrova,narkotika i dr.
MIKROTRAGOVI
predstavljaju mikroskopski sitne promene koje su nevidljive ili golim okom jedva vidljive,dok su
makrotragovi znatno veci I mogu se uociti golim okom. Da bi se mikrotragovi mogli koristiti za dokazivanje krivicnog dela
za otkivanje ucinioca I obezbedjenje materijalnih dokaza,bitno je da se tokom uvidjaja posebna paznja obrati otkrivanju
mikrotragova,njihovom fiksiranju I pakovanju I slanju u laboratorisku obradu.
TRAGOVI PAPILARNIH LINIJA
Izvrsilac krivicnog dela najcesce koristi ruke u vrsenju krivicnog dela,tragovi
papilarnih linija mogu da budu prisutni kod mnogih krivicnih dela,sto je posebno karakteristicno za imovinska krivicna
dela,ali mogu da budu prisutni I na licu mesta izvrsenja krvnih I seksualnih delikata I nekih drugih krivicnih dela,a mogu se
naci I na dokumentaciji I drugim odgovarajucim mestima kod krivicnih dela privrednog kriminaliteta.Ovi tragovi se dele
