1
K R I M I N O L O G I J A
K R I M I N O L O G I J A
Prof. dr Zdravko Skakavac
Prof. dr Zdravko Skakavac
zskakavac
zskakavac
@
@
useens.net
useens.net
+381
+381
63 602 61
63 602 61
8
8
2
I POJAM I PREDMET KRIMINOLOGIJE
I POJAM I PREDMET KRIMINOLOGIJE
1. POJAM KRIMINOLOGIJE
1. POJAM KRIMINOLOGIJE
Latinski crimen – zločin,
Latinski crimen – zločin,
Kriminologija je nauka koja izučava
Kriminologija je nauka koja izučava
kriminalitet kao negativnu društvenu
kriminalitet kao negativnu društvenu
pojavu.
pojavu.
U najopštijem smislu, kriminologija je
U najopštijem smislu, kriminologija je
nauka o zločinu.
nauka o zločinu.
Francuski antropolog
Francuski antropolog
P. Topinard
P. Topinard
je prvi
je prvi
upotrebio reč “kriminologija” 1879.
upotrebio reč “kriminologija” 1879.
godine, u svom radu “Antropologija”.
godine, u svom radu “Antropologija”.
Prvo delo pod nazivom kriminologija
Prvo delo pod nazivom kriminologija
objavio je
objavio je
R
R
afaele
afaele
Garofalo
Garofalo
1884. god.
1884. god.
4
Ima onoliko koncepcija kriminologije,
Ima onoliko koncepcija kriminologije,
koliko i samih kriminologa.
koliko i samih kriminologa.
Uži i širi pojam kriminologije,
Uži i širi pojam kriminologije,
a) Uži pojam kriminologije
a) Uži pojam kriminologije
Kriminologija je nauka koja se bavi
Kriminologija je nauka koja se bavi
izučavanjem etiologije i fenomenologije
izučavanjem etiologije i fenomenologije
kriminaliteta, kao masovne i individualne
kriminaliteta, kao masovne i individualne
pojave.
pojave.
To je nauka o deliktu i delinkventu.
To je nauka o deliktu i delinkventu.
Pristalice:
Pristalice:
Garofalo, Dirkem, Lombrozo,
Garofalo, Dirkem, Lombrozo,
Pinatel
Pinatel
i dr.
i dr.
5
b) Širi pojam kriminologije (preovlađujući)
b) Širi pojam kriminologije (preovlađujući)
Pristalice ove koncepcije smatraju da
Pristalice ove koncepcije smatraju da
kriminologija, pored izučavanja
kriminologija, pored izučavanja
kriminaliteta u užem smislu:
kriminaliteta u užem smislu:
- izučava i sve ostale oblike prestupnog i
- izučava i sve ostale oblike prestupnog i
devijantnog ponašanja,
devijantnog ponašanja,
- zatim sistem državnih mera i
- zatim sistem državnih mera i
mehanizama za suzbijanje kriminaliteta,
mehanizama za suzbijanje kriminaliteta,
uključujući i organizaciju i rad pravosudnih
uključujući i organizaciju i rad pravosudnih
i policijskih organa i ustanova za izvršenje
i policijskih organa i ustanova za izvršenje
krivičnih sankcija.
krivičnih sankcija.
7
Drugo stanovište (sociološko i pravno)
Drugo stanovište (sociološko i pravno)
polazi od toga da je predmet kriminologije
polazi od toga da je predmet kriminologije
zločin.
zločin.
Ovo shvatanje potiče od francuskog
Ovo shvatanje potiče od francuskog
sociologa Dirkema.
sociologa Dirkema.
Pretežna kriminološka istraživanja kreću
Pretežna kriminološka istraživanja kreću
se u dva pravca: posmatranje unutrašnjeg
se u dva pravca: posmatranje unutrašnjeg
stanja ličnosti i ispoljavanje slobodne ili
stanja ličnosti i ispoljavanje slobodne ili
prinudne volje, uslovljene socijalnom
prinudne volje, uslovljene socijalnom
okolinom.
okolinom.
Neki pristupi polaze od stanovišta da su
Neki pristupi polaze od stanovišta da su
