1
1
Laboratorijska dijagnostika poremećaja hemostaze
4 Laboratorijski testovi u hemoragiji
Prof Violeta Dopsaj
Farmaceutski fakultet Beograd, školska 2010/11
2
1. Skrining testovi u primarnoj hemostazi
2. Skrining testovi u dijagnostici poremećaja hemostaze
3. Specijalni testovi
1. Skrining testovi u primarnoj hemostazi (vaskularni i trombocitni
poremećaji)
- Broj trombocita
- Krvni razmaz
- Vreme krvarenja
Izvode se pre specijalnih testova za ispitivanje funkcije trombocita
Subkutana krvarenja često su praćena trombocitopenijom
Sistemske hemoagije uključuju i kvalitativne poremećaje Tr
(poremećaj funkcije) i trombocitopeniju ispod 50 x 10
9
/L
3
Laboratorijski testovi u primarnoj hemostazi
Ispitivanje vaskularne faze hemostaze
Defekt ili deficijencija u zidu krvnih sudova (na pr poremećaj
kolagena, amiloidoza, i sl)
Uopšte, u ispitivanju ovih poremećaja laboratorijski testovi su od
male pomoći (jedini test u upotrebi je vreme krvarenja)
Klinička slika i anamneza su od najvećeg značaja kao osnova Dg
Vreme krvarenja (VK)
Najčešće rutinski korišćen test za ispitivanje vaskularne faze
Ubodom lancete i zasecanjem kože na resici uha meri se vreme do
formiranja trombocitnog čepa
Zavisi od broja Tr ali i od njihove sposobnosti da adheriraju na
subendotel i formiraju agregate
Duke metod: Referentne vrednosti 1-3 min
4
Produženo vreme krvarenja:
• u poremećajima strukture krvnog suda
• kod smanjenog broja Tr (manje od 50 x 10
9
/L)
• kod poremećaja funkcije Tr (adhezije, agregacije,oslobañanja
sadržaja granula)
• kod vW bolesti
• kod hipofibrinogenemija
Obavezno uraditi krvnu sliku sa brojem trombocita
VK zavisi od velikog broja faktora pa se ne može standardizovati
Ograničenje testa
Normalno VK ne znači da je normalna hemostaza i rezultat testa
ne pokazuje korelaciju sa krvarenjem sa drugih mesta
2
5
PFA-10
Analizator za skrining vaskularne i trombocitne funkcije
Za procenu antiagregacijskog uticaja aspirina i lekova inhibitora
receptora GPIIb/ IIIa
Za normalnu adheziju trombocita neophodna je:
- neoštećena membrana trombocita i vWF
Za normalnu agregaciju neophodna je:
- neoštećena membrana Tr, normalna conc fibrinogena i normalna
sekrecija granula Tr
U specijalnim kivetama kroz kapilarnu cev pod pritiskom se kreće
puna krv, uzeta sa antikoagulansom, prema otvoru na membrani koja
je obložena kolagenom i ADP-om(Col/ADP), ili kolagenom i
epinefrinom(Col/EPI).Usled adhezije i agregacije trombocita
postepeno se sužava otvor na membrani do konačnog zatvaranja.
Momenat zatvaranja i prekida daljeg protoka krvi registruje se i
označava kao vreme krvarenja.
6
Specijalni testovi u primarnoj hemostazi
Agregometrijski testovi za ispitivanje funkcije trombocita
In vitro agregometrija objedinjuje adheziju, agregaciju i sekreciju
Agregometar je instrument dizajniran da meri agregaciju Tr u
suspenziji citrirane pune krvi ili iz PRP
Trombociti agregiraju
zavisno od dodatih
agonista: ADP, kolagen,
ristocetin sulfat,
arahidonska kiselina,
adrenalin
7
Poremećaji hemostaze praćeni hemoragijom
Hemoragijski sindrom, koagulopatije se manifestuju krvarenjem
Uroñeni (nasledni) poremećaji
praćeni su krvarenjem od ranog detinjstva
ili kod drugih članova porodice
Stečeni poremećaji
praćeni krvarenjem: krvarenja se javljaju tokom
života, mogu biti povezana sa nekim lekovima, stečenim
poremećajima hemostaze ili stečenim inhibitorima
1. Poremećaji primarne hemostaze (vaskularni, trombocitni)
2. Poremećaji koagulacije i fibrinolize
Tip krvarenja: (mukozni/nemukozni)
Vreme nastanka krvarenja: trenutno/odloženo
Negativna porodična anamneza ne isključuje pojavu uroñenih poremećaja zbog
mogućih mutacija.
Kod naslednih koagulopatija postoji deficit jednog faktora koagulacije dok su
stečeni poremećaji uslovljeni poremećajima najčešće više faktora koagulacije
8
Redosled u proceni poremećaja hemostaze:
1.Anamnestički podaci i klinička slika pacijenta
2. Skrining testovi (PT, aPTT, TT)
Skrinig testovi: PT i aPTT (sastav reagenasa)
3. Specijalni testovi
- izvode se kada rezultat skrining
testova ukazuje na poremećaj
hemostaze
- u dijagnostici i praćenju terapije
Odreñivanje funkcije trombocita
Odreñivanje pojedinačnih faktora
koagulacije
Odreñivanje inhibitora faktora koagulacije
Odreñivanje vWF
Testovi za DIK
Testovi za ispitivanje poremećaja
fibrinolize
