PRAVNI FAKULTET – OSNOVNE STUDIJE
Liječnička tajna
(Seminarski rad)
Predmet:
Medicinsko pravo
Brčko, 2015.
Sadržaj:
Uvod ……………………………………………………………………………...2
1. Istorijat i značaj .........................................................................................3
2. Medicinska tajna ........................................................................................4
3. Lekarska tajna …………………………………………………………....4
4. Profesionalna tajna ……………………………………………………….5
Lekarska tajna, je obaveza svakog lekara dap o saznanju nekih činjenica kroz anamnezu,
objektivni pregled i ostala ispitivanja i lečenje o bolesnicima, čuva neprekidno kao tajnu.
Smatra se da je lekarska tajna pre svega ime i prezime bolesnika, i bolest od koje on
boluje.
Svi podaci koje lekar sazna o pacijentu koji mu se obrati za pomoć, a odnose se na
pacijentovo zdravstveno stanje, lekar mora čuvati kao lekarsku tajnu koju može otkriti, ako
posebnim zakonom nije drugačije propisano, samo uz odobrenje pacijenta, roditelja ili skrbnika
za malodobne osobe, a u slučaju pacijentove psihičke nesposobnosti ili smrti, uz odobrenje uže
familije, skrbnika ili zakonskog zastupnika.
Lekarska tajna profesionalna je tajna jer obuhvata podatke o privatnom i porodičnom
životu pacijenta za koje je lekar saznao prilikom obavljanja svoje profesije. Kad ne bi postojala
dužnost čuvanja lekarske tajne doveo bi se u pitanje odnos uzajamnog poverenja između lekara i
pacijenta, odnosno narušila bi se zaštita pacijentove intime koju je svaki lekar obvezan čuvati i
temeljem etičkih načela koja prožimaju medicinsku delatnost.
1. Istorijat i značaj
Medicinska tajna je jedan od najstarijih oblika profesionalne tajne, i strogo je povezana sa
medicinskim pozivom. Poznato je iz najstarijih medicinskih zapisa kao što je Hipokratova zakletva iz 4.
Veka p.n.e. da je lekar imao obavezu da čuva i neodaje drugim licima podatke koje je on prikupio o
bolesniku tokom njegovog lečenja.
1
Obavezu čuvanja medicinske tajne Hipokrat je smatrao svetom dužnošću lekara.
Dužnost čuvanja medicinske tajne razvila se najpre iz samog odnosa između lekara i
pacijenta. Svoje postojanje ona ne treba da zahvali nekom propisu što je došao spolja, nego
samom biću medicinske delatnosti, koja važi kao ars muta.
Dugo vremena,
uvanje medicinske tajne predstavljalo je isključivo moralnu obavezu lekara prema
pacijentu. Do njenog preobražaja u pravnu obavezu doći će tek u XVIII veku, znatno docnije
nego sto je ozakonjena, na primer, odgovarajuca obaveza advokata. Za otkrivanje tajne od
strane ,,medicinskog personala‘‘ prvi put je bila utvrđena kazna u pruskom Opštem zemaljskom
pravu (1794. godine). U XIX stolecu, duznost cuvanja profesionalne tajne biva sankcionisana u
krivicnim zakonicima, i tako je ostalo sve do danasnjih dana.
1
Danas se smatra da dužnost
uvanja medicinske tajne predstavlja jedan vid oživotvorenja ustavom zagarantovanog
prava na ljudsko dostojanstvo i privatnost. Pacijent treba da je siguran da
e podaci o njemu, koje on sam daje lekaru ili omogućava da se oni utvrde, biti čuvani kao
tajna. Na tome se zasniva međusobno poverenje lekara i pacijenta, koje čini osnovnu
pretpostavku lekarskog rada. Od čuvanja medicinske tajne zavisi, često, lična sreća onoga koga
se tajna tiče, njegovo napredovanje u poslu i uključivanje u društvenu sredinu. U pitanju je,
prvenstveno, privatni interes pojedinca, koji se na ovaj način štiti. Međutim, atmosfera povereva,
koja olakšava rad lekara, utiče i na funkcionalnu sposobnost zdravstva u celosti, služi, dakle, i
opštem interesu.
Sem toga, medicinska tajna koristi, indirektno, i lekaru, jer on svoju stručnu delatnost
može da obavlja samo ako od pacijenta dobije obaveštenja koja su mu za dijagnozu i terapiju
potrebna.
Pa ipak, težište je na zaštiti pacijenta od indiskrecije. Ta se zaštita ostvaruje preko
krivičnog, građanskog i staleškog prava lekara. Tačnije rečeno, otkrivanje lekarske tajne može
usloviti krivičnu kaznu, obavezu naknade štete i disciplinsku odgovornost pred staleškim sudom
za lekare.
