ESEJ
MENADDŽMENT PROMJENAMA
1
Liderstvo i lider kao agent promjena
Poznato je da je liderstvo jedna od ključnih komponenti uspješnog predušeća,
kada se na čelu preduzeća nalazi lider koji ima autoritet i slobodu u odlučivanju,
lični kredibilitet, konstruktivan odnos sa drugim članovima preduzeća onda se za
takvo preduzeće može reći da na svom čelu ima istinskog vođu.
Liderstvo proističe iz same funkcije vođenja u menadžmentu, lider je nosilac
vizije i glavni motivator da se vizizija sprovede u djelo i dođe do željenog stanja.
Kao jedna od funkcija menadžmenta, vođenje obuhvata veći broj aktivnosti
usmjerenih na interakciju između menadžera i saradnika.
Vođenje podrazumeva sledbenike, odnosno praćenje vođe, a ljudi teže da prate
i slede one menadžere koji im nude alternative zadovoljavanja njihovihličnih i
kolektivnih potreba.
Suština vođenja je sposobnost vođe da utiče na ljude (saradnike), kako bi oni
svojim radom i akcijama doprineli ostvarivanju zajedničkih ciljeva.
Vođenje se bavi međuljudskim dimenzijama i aspektima menadžmenta, pa
stoga uključuje motivisanje, stilove vođenja i komuniciranje.
Lider kao agent promjena
Kada se govori o promjenama koje se odnose na preduzeće tada liderstvo
naročito dolazi do izražaja, lider je često taj koji sam inicira promjene kada uvidi
da su one neophodne. Obično je to ključna ličnost u preduzeću ili sam vlasnik
preduzeća koji mora da razmišlja unaprijed, da svoje preduzeće prilagodi
promjenama kako bi ono imalo budućnost.
Kada se dešavaju promjene koje se nisu očekivale, to jeste one koje dolaze iz
okoline i utiču na vitalne interese preduzeća nerijetko se dešava da se pojavi
neka vrsta krize u samom preduzeću.
ESEJ
MENADDŽMENT PROMJENAMA
2
Vrste krize koje se javljaju su različite u zavisnosti od njihovog uzroka, mogu da
traju duže ili kraće vrijeme, preduzeće može da ih preboli ili da dozvoli da ga kriza
ugrozi.
Veza krize i liderstva je veom jaka, ovo proističe iz toga što upravo u kriznim
situacijama dolazi do pojave liderstva i ono tada posebno dobija na značaju.
Kriza je dakle situacija u kojoj se preduzeće osjeća ugroženo, a baš u takvim
situcijama gdje se sve odvija brzo i gdje su svi skloni panici postoje pojedinci ili
grupa njih koja svjesno postupa i ostaje prisebna.
Tada je posao lidera da osmisli način rešavanja problema i planira pravce akcije i
korake koje treba preduzeti kako bi se problem riješio i dobili efektivni rezultati
reševanja problema.
Lider je kao što je već navedeno sam vlasnik firme ukoliko je riječ o malom
preduzeću ili menadžer kada se govori o većim preduzećima.
Kada se kaže lider kao agent promjena podrazumijeva se da je lider taj koji
inicira promjenu i ima zadatak da je sprovede.
Prednost lidera u sprovođenju promjena može se ogledati u tome da on
savršeno dobro poznaje preduzeće i problem koji je zadesio preduzeće.
On preduzima akcije i pravi plan kako da se riješi novonastala neprijatna
situacija, može ali i nije uvijek slučaj i sam da sprovede operaciju rešavanja
problema, odnosno da sam sprovede promjenu. Slučajevi kada mu se pridružuju
saradnici jesu onda kada i zaposlene uključi u samu promjenu što je u suštini i
jedna od glavnih karakteristika liderstva, ili kada mu se uz zaposlene pridruže i
eksterni konsultanti koje on sam svojom odlukom angažuje.
U ovom poslednjem se i ogleda i jedna od glavnih slabosti lidera kao agenta
promjena a to je da lider ne posjeduje dovoljno znanja koja zahtijeva
sprovođenje promjene, zaokupljen je sopstvenim viđenjem problema i ima
ograničeno vrijeme jer pored sprovođenja promjene mora i da se bavi drugim
poslovima koji su neophodni da bi se poslovna aktivnost odvijala nesmetanoi bez
prekida.
Ovo je slučaj kada je menadšer u preduzeću svojim zalaganjem, pristupom i
stavom prema problemu i promjenama koje sam inicira sebe pozicionirao na
lidersku poziciju.
