ITEP Visoka škola za informacione tehnologije ekonomiju i
preduzetništvo
Liderstvo i menadžment
Sociologija menadžmenta
Student: Mentor:
Jun, 2021.
liderstvo posmatra sa aspekta ličnosti i definiše ga kao kombinaciju posebnih osobina i
karakteristika koje pojedinac posjeduje i koje mu omogućavaju da druge ubijedi da izvršavaju
zadatke. Treća grupa liderstvo definiše kao djelovanje ili ponašanje – tu spadaju aktivnosti
koje lideri podrazumijeva da bi izazvali promjene u grupi.
Postoje različite vrste definicija liderstva:
Liderstvo je proces usmjeravanja i uticanja na radom povezane aktivnosti koje obavlja
grupa ljudi ili čitava organizacija.
Liderstvo je proces pravljenja izbora o tome kako postupati sa ljudima u davanju
naređenja za uticanje na njih i nakon toga transformacije tih izbora u akcije.
Liderstvo je umijeće mobilisanja drugih koji žele da se bore za realizaciju zajedničkih
težnji.
Liderstvo je proces uticaja koji djeluju na interpretaciju događaja od strane
sljedbenika, izbor ciljeva za grupu ili organizaciju, organizacija radnih aktivnosti da se
ostvare ciljevi, održavanje kooperativnih odnosa i timskog rada, kao i obezbjeđenje
podrške i kooperacije od ljudi izvan grupe ili organizacije.
Liderstvo je proces u kome pojedinac ostvaruje uticaj na grupu radi ostvarivanja
zajedničkog cilja.
Liderstvo je sposobnost da se kreira i podržava vizija, i da se motivišu drugi za
prevođenje vizije u akciju.
Uprkos mnoštvu definicija liderstva, sljedeće komponente mogu da se izdvoje kao ključne:
a) liderstvo je proces;
b) liderstvo je vlasništvo i uticaj;
c) liderstvo se javlja u kontekstu grupe;
d) liderstvo podrazumijeva ostvarivanje cilja.
a) Iz navedenih definicija vidimo da se liderstvo posmatra kao proces u kome je fokus na
interakciji lidera i sljedbenika. Proces liderstva koristi uticaje koji nisu zasnovani na prinudi
pri usmjeravanju i koordiniranju aktivnosti grupe na ostvarivanju ciljeva. Liderstvo kao
proces usmjerava energiju zaposlenih ka ostvarivanju zajedničkog cilja organizacije koristeći
motivaciju, komunikaciju, organizacionu kulturu i druga srdstva koja nisu prinudna. Liderstvo
je dakle, proces u kome se teži ostvarenju bitnih promjena, a ne samo proces da se ostvari
neki tekući cilj.
b) Sa druge strane, liderstvo se posmatra i kao vlasništvo i uticaj. Liderstvo je set kvaliteta ili
karakteristika koje se pripisuju onome ko se smatra sposobnim da uspješno primijeni taj
uticaj. Liderstvo nisu samo atributi te osobe već i ono što ta osoba radi i način na koji utiče na
sljedbenike.
c) Grupe su sredina u kojoj liderstvo nastaje. Pod liderstvom se podrazumijeva ostvarivanje
uticaja na grupu pojedinaca koji imaju zajednički cilj. To može biti mala grupa, određena
društvena grupa ili velika grupa koja obuhvata cjelokupnu organizaciju.
4
d) Pod liderstvom se podrazumijeva usmjerenost na ciljeve. To znači da lideri posjeduju
viziju kao atraktivnu sliku budućnosti, kao i sposobnost umijeća da tu viziju prenesu na druge
i inspirišu ih da je ostvare. Stoga se liderstvo javlja i funkcioniše u uslovima u kojima se
pojedinci orijentišu ka željenom cilju.
Shodno tome, lidera definišemo kao osobu koja može da utiče na druge, te se razlikuje od
nelideranpo tome što ima sposobnost da stvori strategiju organizacije koja je motivaciona i
atraktivna za radnike u preduzeću. Drugim riječima, to je osoba koja, svojim riječima i/ili
ličnim primjerom izrazito utiče na ponašanje, razmišljanje i/ili emocije značajnog broja
ljudskih individua (sljedbenika ili opšte populacije). Iz navedenih definicija možemo
zaključiti da su lideri osobe koje imaju sljedbenike.
''Bez sljedbenika nema ni lidera''. Da bi lideri imali svoje sljedenike potrebno je da zadobiju
njihovo povjerenje. Pitanje povjerenja je uvjereneje da lider zaista misli ono što govori; ono
se prvenstveno zasniva na dosljednosti. Lideri nisu iznad sljedbenika niti su važniji od njih.
Liderima trebaju sljedbenici, a sljedbenicima trebaju lideri.
1.2 Karakteristike liderstva
2
Činjenica da liderske vještine nisu smislili naučnici, već su one skupljene mudrosti
rukovodilaca koji su postizali uspjeh u vođenju svojih organizacija, dovela je do različitih
zaključaka koji se tiču karakteristika i prioriteta lidera.
Lider treba da posjeduje sljedeće karakteristike:
Uzor zaposlenima.
Od lidera se očekuje da svojim svakodnevnim ponašanjem uskladi riječi i djela, i da
zaposlenima pruži primjer uspješnog i predanog radnika. Zaposleni više pažnje posvećuju
onome šta sam lider radi nego onome šta njima zadaje da rade.
Samosvjestan i realan prema sebi.
Lider mora da poznaje svoje jake i slabe strane prije nego što i pokuša da upravlja drugima;
on će tako shvatiti na koji način može pružiti maksimum. Lider mora biti svjestan svih svojih
mogućnosti, sposobnosti i osobina onakvih kakve jesu, a ne kakve bi želio da budu. Da bi
vladao drugima, lider mora da nauči da vlada samim sobom, što je često i najteži zadatak
onima koji to nisu naučili.
Potpuno svjestan trenutne stvarnosti.
Realno sagledavanje trenutne situacije je neophodan preduslov za uspješno kreiranje vizije.
Da bi znali kuda idemo, moramo znati odakle smo došli i gdje se trenutno nalazimo. U
2
''MENADŽMENT – principi, koncepti i procesi'', Mašić, B.; Univerzitet Singidunum, Beograd 2010.
(419-420 str.)
5
