Visoka poslovna škola strukovnih studija Beograd
Predmet: Sociologija
Seminarski rad
Lokalne zajednice – gradska naselja
Mentor: Student:
Dr Jovan Jovanovic MIKI Miric
Br.indexa:106-066
Beograd, decembar 2017.
4
POJAM NASELJA
Naselje
je termin koji se koristi u mnogim oblastima: geografiji, ekonomiji, arhitekturi.
Naselja
predstavljaju mesta stalne ili privremene teritorijalne koncentracije ljudi i objekata. Ljudi su
prvobitno koristili prirodna skloništa, da bi kasnije počeli sami da grade kuće. Veći skup kuća
nazivamo jednim imenom naselje koje ima svoje ime i teritoriju. Manje naselje nazivamo selo, a
veće i složenije – grad.
Selo, kao najmanja teritorijalna jedinica, razlikuje se od grada ne samo po svojoj veličini, već i po
izrazitoj poljoprivrednoj delatnosti. Na položaj sela mnogo utiču lokalni prirodni uslovi: plodna
zemlja, pašnjaci, izvori vode, zaklon od vetra i nepogoda. U novije vreme grad vrši sve veći uticaj
na selo, pa se seoska naselja pomeraju bliže putevima.
Osnovna podela seoskih naselja je na: sela zbijenog i razbijenog tipa. Sela razbijenog tipa
preovladavaju u planinskim regijama, i njihovo se stanovništvo pretežno bavi
stočarstvom. Zbijena sela, koja su vezana za zemljoradničku proizvodnju, preovladavaju u rečnim
dolinama i kotlinama. Pod uticajem grada pojedina seoska naselja se napuštaju i u njima se javlja
proces deagrarizacije– „starenje“ stanovništva usled odlaska mladih.
Grad je po pravilu veće i složenije naselje od sela. Od broja stanovnika zavisi i njegova
veličina. Mali grad, koji često nazivamo varošica, ima manje od 10.000 stanovnika i predstavlja
lokalno središte oko koga se okupljaju okolna sela. Grad srednje veličine ima od 10.000 do
100.000 stanovnika i predstavlja centar jednog regiona i vrši širi uticaj na svoju okolinu. Kada grad
ima više od 100.000 stanovnika smatramo ga već velikim gradom. Više od 300 gradova u svetu je
već premašilo broj od 1.000.000 stanovnika, ali postoje i gradovi – džinovi, sa više od 15.000.000
stanovnika, kao što su Tokio (36 mil), Meksiko Siti (23 mil), Sao Paolo (18.6 mil), Mumbaj (18
mil), New York(17.6 mil). Oko ¾ gradova na zemlji se nalazi na prostoru Evrope i Anglo Amerike.
.
GRADSKA NASELJA
