Ekonomska nauka proučava ekonomski život na makro i mikro nivou, iako u početku (u
vrijeme klasične i neoklasične ekonomske misli), nije pravljena razlika između ova dva
aspekta analize.

Utemeljivač moderne makroekonomije je

Džon Majnard Kejns

(John Maynard Keynes,

1883.-1946.), čije su osnove izložene u njegovoj knjizi „ Opšta teorija zaposlenosti, kamate i
novca“ (1936.). Do pojave Keynesove knjige suvereno je vladala teorija ekonomskog
liberalizma, koja se pretežno bavila mikroekonomskim problemima. Keynes je u svojim
radovima (1933,1936.) doveo u pitanje dotadašnju vjeru u slobodno tržište i vladajući princip
laissez-feire, što je značilo prevrat u ekonomskoj teoriji, te se često govori i o" Keynesijanskoj
revoluciji" u ekonomskoj teoriji.

Slika 1: Džon Majnard Kejnz

Ova je revolucija bila inspirisana najtežom ekonomskom krizom koja je pogodila kapitalizam
(1929.–1933.) nazvanom

Velika kriza ili Velika depresija

, koja je bila toliko razorna da je

čitav svijet dovela do ivice socijalno-ekonomske katastrofe: drastičnog pada proizvodnje i
investicija, pada kupovne moći stanovništva, porasta nezaposlenosti, velikih poslovnih
gubitaka i sl.

Kriza je razotkrila nedostatke do tada vladajuće klasične teorije i ekonomskog liberalizma i
pokazala da slododno tržište ne može automatski stvarati ukupnu tržišnu politiku koja je
potrebna za ostvarenje pune zaposlenosti.

Tek u toku i poslije ove Velike ekonomske krize počelo se s diferenciranim pristupom analizi
ekonomskog života i utemeljenjem (regulatornih) ekonomskih funkcija države, kao okvirnim
makroekonomskim predmetom, kojima se podstiče zaposlenost, proizvodnja, kupovna moć i
obezbjeđuje stabilnost cijena. Ekonomska nauka se od tada grana u dva osnovna pravca:



mikroekonomiju i



makroekonomiju.

www.slideshare.net/Dixy/

predstavnici

makroekonomskih

skola

Keynesove teorijske postulate, date u njegovoj gore pomenutoj knjizi iz 1936. godine dalje su
razrađivali   njegovi   sledbenici   (keynesijanci),   posebno   nobelovac   P.   Samuelson   (u   svojoj
knjizi   Osnovi   ekonomske   analize,   1969.),   koji   im   je   dao   matematičku   formu,   odnosno
preveo» ih na ezgaktni jezik formula, modela i dijagrama. Pa ipak, makroekonomija nije u
potpunosti egzaktna nauka, kao što su to prirodne nauke,  jer su ekonomski problemi, kako
kaže   Samuelson,   izrazito   složeni   i   teško   ih   je   u   potpunosti   i   egzaktno   predvidjeti,   pa
matematiziranje makroekonomije koristi da se produbi uvid u složenu stvarnost nacionalnih
ekonomija i svijeta u cjelini, te olakša shvatanje ekonomskih zbivanja koja se tek trebaju
dogoditi.

Ekonomska teorija i politika koja se od tada veže za Keynesa i njegove sledbenike naziva se

keynsijanska ekonomika

(označena i kao moderna ekonomika), a novu ekonomska disciplina

–

makroekonomija

. Ovim je produbljen proces izučavanja cjeline nacionalne ekonomije, što

je već bio udomaćen izraz u njemačkoj ekonomskoj literaturi u drugoj polovini XIX i
početkom XX vijeka. Od tada se govori i o ekonomici narodne (ili nacionalne) privrede
(national economy).

Zahvaljujući upravo primjeni keynsijanske ekonomike, tadašnje zapadne zemlje ne samo da
su preboljele tešku ekonomsku krizu 1929-33. nego su i, nakon Drugog svjetskog rata,
uspješno prešle sa ratne na mirnodopsku ekonomiju i utrle put ekonomskom i socijalnom
prosperitetu u slijedećim decenijama.

2. Pojam makroekonomije i makroekonomske analize

2.1. Pojam i predmet makroekonomije

Za razliku od mikroekonomije koja objašnjava ekonomsko ponašanje pojedinačnih
ekonomskih subjekata (domaćinstava, preduzeća) makroekonomija (

grč. makros = veliko

dugo, ili u modernom značenju - agregatno

) je dio ekonomske nauke koji proučava (analizira)

ponašanje ukupne ekonomije jedne zemlje i utvrđuje međuzavisnost između njenih važnijih
(makro) ekonomskih agregata, koji se dobijaju zbrajanjem velikog broja manjih
mikroekonomskih varijabli.

Makroekonomski agregati

su sve relevantne ekonomske veličine ekonomije jedne zemlje u

kojima su zbirno (agregatno) izraženi njeni resursi i rezultati (otud izraz ekonomski agregati).
Pri tome se pod resursima podrazumjevaju svi faktori koji se koriste da bi se ostvarila
ekonomska aktivnost, a izraženi su kao:



zaposlenost (radna snaga),



proizvodni kapaciteti,



prirodni resursi,



ukupan broj preduzeća i



ukupan broj domaćinstava.

Pojedinačne veličine se grupišuu i zbrajaju (agregiraju) u makroekonomske agregate (

GDP,

zaposlenost, inflacija, uvoz/izvoz

). Ovako iskazani agregati služe kao indikatori

(makroekonomski agregati se označavaju i kao makroekonomski indikatori) za procjenu
uspješnosti nacionalnih ekonomija i osnova su za donošenje njihovih ekonomskih odluka.