Izučavanje pojedinačnih ekonomskih pojava, veličina i odnosa vezanih za aktivnost pojedinaca i preduzeća kao
individualnih proizvođača i potrošača - predstavlja predmet mikroekonomije.
Kada se ekonomija bavi problemima društvene privrede kao celine gde se varijable ekonomskog sistema svode na
relativno mali broj agregatnih, globalnih veličina, tada govorimo o makroekonomiji.
Agregatna tražnja predstavlja sumu individualnih tražnji pri čemu treba imati u vidu da se odnos tražnje za određenom
vrstom robe i njene cene na različite načine ispoljava na individualnom i na agregatnom nivou.
Agregatna ponuda predstavlja sumu svih dobara i usluga koju su preduzeća u okviru jedne privrede spremna da
ponude u toku određenog vremenskog perioda (najčešće se uzima jedna kalendarska godina).

2. Makroekonomski agregati

U jednoj privredi se u toku godine proizvede mnoštvo najrazličitijih proizvoda, trguje se različitim vrstama robe i
pružaju se najraznovrsnije usluge.
Da bi se vrednosno i količinski obuhvatili svi ti rezultati proizvodnje, ekonomska nauka, odnosno makroekonomija kao
njen deo, razvila je čitav sistem takozvanih makroekonomskih agregata – sistem određenih globalnih i sintetičkih
pokazatelja kojima se izražavaju osnovni sadržaji, dinamika i struktura, kao i rezultati ekonomske aktivnosti u nekoj
državi, odnosno društvenoj zajednici.
Bruto društveni proizvod predstavlja tržišnu vrednost ukupne mase proizvoda (materijalnih dobara i proizvodnih
usluga) proizvedenih u jednoj zemlji za određeni period vremena, obično za godinu dana.
Struktura društvenog proizvoda data je sledećom relacijom: BDP = P + I + G + (E – M)
Nominalni bruto društveni proizvod je bruto društveni proizvod koji je obračunat po tekućim cenama, odnosno po
tržišnim cenama dobara i usluga po kojima se one prodaju i kupuju u toku godine za koju se bruto društveni proizvod
obračunava.
Ostali makroekonomski agregati:oBruto nacionalni proizvod (GNP – Gross National Product) oNeto nacionalni proizvod
(NNP – Net National Product)oNacionalni dohodak (National Income) oDohodak pojedinaca oRaspoloživi dohodak
pojedinaca oDiskrecioni dohodak pojedinaca

3. Kejnsova i Postkejnska makeroekonomska analiza

Jedna od osnovnih oblasti sa kojima se bavi savremena postkejnsijanska makroekonomska analiza jesu faktori koji
određuju nivo nacionalnog dohotka. Polazi se od stanovišta da nivo nacionalnog dohotka određuju sledeći faktori:
struktura potrošnje pojedinih grupa stanovništva, sklonost potrošnji ukupnog stanovništva jedne države, i međusobno
delovanje štednje i investicija.
Ako se dohodak označi sa D, potrošnja sa P, a štednja sa Š, dobija se nekoliko sledećih osnovnih odnosa:

D = P + Š
P = D - Š
Š = D – P

Ako sklonost potrošnji označimo inicijalima SP, onda imamo da je:

SP = P : D

Marginalna sklonost potrošnji je pokazatelj koji ukazuje na veličinu dela svake novozarađene (dodajne) novčane
jedinice dohotka koji ide na potrošnju umesto na štednju.
Nacionalna sklonost potrošnji predstavlja odnos ukupne potrošnje prema nacionalnom dohotku, odnosno promene

2 / 7