SVEUČILIŠTE/UNIVERZITET ____________
FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE
STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA: I GODINA
SMJER: ______________________
,, MAKROEKONOMIJA KAO DIO EKONOMSKOG SISTEMA “
SEMINARSKI RAD
________________
0
SVEUČILIŠTE/UNIVERZITET _________________
FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE
STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA: I GODINA
SMJER: ___________________________
,, MAKROEKONOMIJA KAO DIO EKONOMSKOG SISTEMA ”
SEMINARSKI RAD
2
SADRZAJ:
1. PREDGOVOR....................................................................................................3.
2. UVOD..................................................................................................................6.
2.1. PROBLEM, PREDMET I OBJEKTI ISTRAZIVANJA ............................................6.
2.2. SVRHA I CILJEVI ISTRAZIVANJA...........................................................................6.
2.3. ZNANSTVENE METODE..............................................................................................7.
2.4. RADNA HIPOTEZA I POMOCNE HIPOTEZE..........................................................7.
3. POJAM MAKROEKONOMIJE I MAKROEKONOMSKE ANALIZE....8.
3.1. POJAM I PREDMET MAKROEKONOMIJE..............................................................8.
3.2. MAKROEKONOMSKA ANALIZA...............................................................................9.
3.3. CILJEVI I INSTRUMENTI MAKROEKONOMIJE.................................................11.
3.3.1. MAKROEKONOMSKI CILJEVI (MJERENJE MAKROEKONOMSKE
AKKTIVNOSTI).......................................................................................................................11.
3.4. MAKROEKONOMSKI INSTRUMENTI....................................................................14.
4. RAZVOJ MAKROEKONOMIJE KAO GRANE EKONOMSKE
TEORIJE..............................................................................................................16.
4.1. NAPUŠTANJE KLASIČNOG MODELA KEYNESI I KEYNESIJANCI..............17.
4.2. NAPUŠTANJE KEYNESIJANSTVA: MONETARISTI I NOVOKLASIČARI.....20.
5. ZAKLJUČAK…………………………...........................................................23.
6. LITERATURA..................................................................................................23.
3
1. PREDGOVOR
U ovom dijelu seminarskog rada ću načeti zadatu temu i staviti akcenat na problematiku
seminarskog. Predgovor je rađen na principu uvoda nekih literature, jer se prilikom izrade
seminarskog rada sam Uvod izrađuje na jedan drugi način, za razliku od eseja, što mi ostavlja
prostor da Predgovor pretvorim u Uvod.
Dakle, šta je problematika samog seminarskog rada, počinjem naglašavati u predgovoru, a zatim,
uvod i sve ostalo što slijedi.
1
Ekonomska nauka proučava ekonomski život na makro i mikro razini, iako u početku (u vrijeme
klasične i neoklasične ekonomske misli), nije pravljena razlika između ova dva aspekta
analize.Utemeljivač moderne makroekonomije je Đon Majnard Kejns (John Maynard Keynes,
1883.-1946.), čije su osnove izložene u njegovoj knjizi „Opća teorija zaposlenosti, kamate i
novca“ (1936.). Do pojave Keynesove knjige suvereno je vladala teorija ekonomskog
liberalizma, koja se sa pretežno bavila mikroekonomskim problemima. Keynes je u svojim
radovima (1933, 1936.) doveo u pitanje dotadašnju vjeru u slobodno tržište i vladajući princip
laissez - feire, što je značilo prevrat u ekonomskoj teoriji, te se često govori i o "Keynesijanskoj
revoluciji" u ekonomskoj teoriji.
Ova je revolucija bila inspirirana najtežom ekonomskom krizom koja je pogodila kapitalizam
(1929. 1933.) nazvanom Velika kriza ili Velika depresija, koja je bila toliko razorna da je čitav
svijet dovelado ivice socijalno-ekonomske katastrofe: drastičnog pada proizvodnje i investicija,
pada kupovne moći stanovništva, porasta nezaposlenosti, velikih poslovnih gubitakai sl. Kriza je
razotkrila nedostatke do tada vladajuće klasične teorije i ekonomskog liberalizma i pokazala da
slododno tržištene može automatski stvarati ukupnu tržišnu koja je potrebna za ostvarenje pune
zaposlenosti.
Velika ekonomska kriza (zahvatila od 1929.sve zapadne zemlje i dostigla vrhunac 1932.) je
započela slomom Njujorške berze (pad vrijednosti dionica od 29-51%) i brzo se prenijela na
finansijski, trgovački i proizvodni sektor (bankarska kriza je bila naročito razorna, samo u SAD
1
MAKROEKONOMIJA – Oliver Blanchard
5
Američki New Deal (Novi plan ili Novo poslovanje, 1933-1941.) je prva državna ekonomska
intervencija u svijetu, kojom je postepeno savladana Velika ekonomska kriza.Program New
Deala se zasnivao prvo, na podizanju kupovne moći stanovništva,smanjenju nezaposlenosti i
obezbjeđenju socijalne sigurnosti radnika, i drugo, na stabilizovanju cikličnog kretanja i
stimulisanju ekonomskog rasta. Među primjerima mjera za suzbijanje nezaposlenosti ističe se
program javnih radova u dolini rijeke Tenesi, u kojem je država zapošljavala radnike u regulaciji
vodotoka, izgradnji brana, velikog sistema hidrocentrala isl. New Deala je označio kraj
ekonomskog liberalizma i početak nove uloge države u ekonomiji SAD i čitavom
kapitalističkom svijetu.
Zahvaljujući upravo primjeni keynsijanske ekonomike, tadašnje zapadne zemlje ne samo da su
prebolile tešku ekonomsku krizu 1929-33. nego su i, nakon Drugog svjetskog rata, uspješno
prešle sa ratne na mirnodopsku ekonomiju i utrle put ekonomskom i socijalnom prosperitetu u
slijedećim decenijama.
Makroekonomske agregate (GDP, zaposlenost, inflacija, uvoz/izvoz). Ovako iskazani agregati
služe kao indikatori (makroekonomski agregati se označavaju i kao makroekonomski indikatori)
za procjenu uspješnosti nacionalnih ekonomija i su osnova za donošenje njihovih ekonomskih
odluka. Najvažniji rezultati ekonomske aktivnosti se sumiraju u makroekonomske agregate, kao
što su: bruto domaći proizvod - GDP (gross domestic product ), brutonacionalni proizvod - GNP
(gross national product ), investicije, ukupna potrošnja, zaposlenost, inflacija, izvoz-uvoz itd.
Ovi agregati su izrazi zbrajanja velikog broja mikroekonomskih varijabli. Npr. agregatna ponuda
je zbir ponuda svih proizvođača u jednoj nacionalnoj ekonomiji, agregatna proizvodnja je zbir
tržišnih vrijednosti svih proizvedenih dobara i usluga u jednoj zemlji u jednom periodu. Praćenje
ponašanja i kretanja makroekonomskih agregata ukazuje na njihove međuuticaje, što omogućava
shvatanja ne samo dosadašnjih makroekonomskih zbivanja (npr. koji su uzroci smanjivanja
ekonomskog rasta ili povećavanja nezaposlenosti, i sl.), već i predviđanja njihova kretanja u
dugom i kratkom roku. Na ovoj potanjoj osobenosti makroekonomije (šta će se dogoditi, tj. kako
će dalje razvijati, npr. Problem nezaposlenosti, i kako na njega uticati) zasnovana je teorija
(makro) ekonomske politike. Na osnovu do sada rečenog zaključujemo da u predmet
makroekonomije spada: a) proučavanje ponašanja ukupne ekonomije jedne zemlje I utvrđivanje
međuzavisnosti između njezinih važnijih ekonomskih agregata, b) teorija makroekonomske
