MATIČNIM KNЈIGAMA
OSNOVNE ODREDBE
.
Ovim zakonom uređuju se vrste i sadržina matičnih knjiga; nadleţnost za
njihovo vođenje i rješavanje u upravnom postupku; uslovi za obavljanje
poslova matičara; način vođenja, čuvanja i obnavljanja matičnih knjiga; upis u
matične knjige na osnovu isprava inostranog organa; vršenje uvida u matične
knjige; vrste izvoda i izdavanje izvoda i uvjerenja na osnovu matičnih knjiga;
nadzor nad primjenom propisa o matičnim knjigama i druga pitanja u vezi s
vođenjem postupka koji prethodi upisu u matične knjige.
Matične knjige su osnovne sluţbene evidencije o ličnom stanju građana.
O ličnom stanju građana vode se: matična knjiga rođenih, matična knjiga
drţavljana, matična knjiga vjenčanih i matična knjiga umrlih (u daljem tekstu:
matične knjige).
U matične knjige upisuju se činjenice rođenja, drţavljanstva, braka, smrti i
druge zakonom predviđene činjenice i promjene u vezi s njima.
Matične knjige, izvodi iz matičnih knjiga i uvjerenja koja se izdaju na osnovu
matičnih knjiga su javne isprave.
Podaci upisani u matične knjige i činjenice koje se njima dokazuju smatraju se
istinitim dok se na zakonom propisan način ne dokaţe suprotno.
Matične knjige vode se za matična područja.
Matično područje određuje skupština jedinice lokalne samouprave.
Skupština jedinice lokalne samouprave može odrediti da matično područje
čini: dio naseljenog mjesta, jedno ili više naseljenih mjesta.
NADLEŽNOST
Vođenje matičnih knjiga i rješavanje u prvostepenom upravnom postupku u
oblasti matičnih knjiga u nadleţnosti su jedinica lokalne samouprave.
Poslove iz stava 1. ovog člana vrši nadležni organ jedinice lokalne
samouprave.
O žalbi protiv prvostepenog rješenja organa rješava Ministarstvo uprave i
lokalne samouprave
Matične knjige neposredno vodi za to posebno ovlašćeni sluţbenik – matičar.
Matičar može biti lice koje ima srednju stručnu spremu – IV stepen društvenog
smjera, položen stručni ispit za rad u organima uprave i položen poseban
stručni ispit za matičara, kao uslov za dobijanje ovlašćenja za obavljanje
poslova matičara.
Poseban stručni ispit za matičara polaţe se po programu koji donosi ministar
uprave i lokalne samouprave (u daljem tekstu: ministar) i pred Komisijom za
polaganje posebnog stručnog ispita (u daljem tekstu: Komisija).
Komisiju imenuje ministar.
Kandidatu koji položi stručni ispit Ministarstvo izdaje uvjerenje o položenom
ispitu.
Matičar ima pravo i duţnost da se stručno usavršava i učestvuje u svim
oblicima stručnog usavršavanja koje organizuje Ministarstvo ili jedinica
lokalne samouprave.
Program, sadrţinu i oblik stručnog usavršavanja utvrĎuje organ koji
organizuje obuku.
VRSTE MATIČNIH KNЈIGA
1. Matična knjiga rođenih
U matičnu knjigu rođenih upisuju se:
a) podaci o rođenju, i to: ime i prezime, pol djeteta, dan, mjesec, godina, čas i
mjesto rođenja djeteta, jedinstveni matični broj građanina (u daljem tekstu:
JMBG), državljanstvo, nacionalnost i vjeroispovijest,
b) podaci o roditeljima djeteta, i to: ime i prezime, ako su roditelji u braku i
prezime prije zaključenja braka, JMBG roditelja, državljanstvo, prebivalište i
adresa stana i 3
Rješenje sadrţi: ime, prezime i pol djeteta, dan, mjesec, godinu, sat i mjesto
rođenja i drţavljanstvo djeteta. Kao mjesto rođenja upisuje se mjesto gdje je
dijete nađeno.
Drţavljanstvo djeteta čiji su roditelji nepoznati upisuje se u skladu sa
propisima o drţavljanstvu Republike Srpske.
Ako je dijete čiji su roditelji nepoznati usvojeno, podaci o usvojenju upisuju se
u matičnu knjigu, na zahtjev usvojioca, na osnovu rješenja nadleţnog organa
starateljstva.
Činjenica usvojenja upisuje se u matičnu knjigu na osnovu pravosnaţnog
rješenja organa starateljstva o potpunom ili nepotpunom usvojenju djeteta.
Kod potpunog usvojenja djeteta u matičnu knjigu roĎenih vrši se novi upis, u
kome se podaci o usvojiocima upisuju kao podaci o roditeljima usvojenika.
Rješenjem iz stava 1. ovog člana, istovremeno, poništava se raniji upis
činjenice roĎenja usvojenika.
Činjenica rođenja za lice koje je drţavljanstvo Republike Srpske steklo
prirođenjem (naturalizacijom), putem međunarodnog sporazuma i po drugom
osnovu u skladu sa ranijim propisima upisuje se u matičnu knjigu rođenih
prema mjestu prebivališta lica, a u slučaju da lice nema prebivalište u
Republici Srpskoj, upis se vrši u matičnu knjigu rođenih koja se vodi u gradu
Banjoj Luci.
Upis činjenice rođenja za lice koje je rođeno u inostranstvu i kome je upisana
činjenica drţavljanstva Republike Srpske, a nije upisana činjenica rođenja u
matičnoj knjizi rođenih Republike Srpske, upisuje se u matičnu knjigu rođenih
matičnog područja mjesta u kome je upisana činjenica državljanstva.
Naknadni upis činjenice drţavljanstva za lice upisano u matičnu knjigu
rođenih u Republici Srpskoj vrši se u knjigu gdje je upisana činjenica rođenja
Matična knjiga drţavljana
U matičnu knjigu drţavljana Republike Srpske upisuju se drţavljani BiH i
Federacije BiH, kao i njihova djeca, koji su upisani u matične knjige rođenih u
Federaciji BiH, a koji po osnovu prebivališta u Republici Srpskoj, u skladu sa
Zakonom o drţavljanstvu BiH i Zakonom o drţavljanstvu Republike Srpske,
stiču pravo na drţavljanstvo Republike Srpske, odnosno pravo na promjenu
entitetskog drţavljanstva.
U matičnu knjigu drţavljana Republike Srpske upisuju se djeca roĎena u
Federaciji BiH koja drţavljanstvo stiču po porijeklu roditelja.
Upis činjenice drţavljanstva Republike Srpske za lice iz stava 1. ovog člana vrši
se u mjestu njegovog prebivališta, a organ koji je izvršio upis o toj činjenici
obavještava nadleţni organ Federacije BiH.
Upis činjenice drţavljanstva Republike Srpske za djecu vrši se u mjestu
prebivališta jednog od roditelja, a u slučaju da roditelji nemaju prebivalište u
Republici Srpskoj upis se vrši u matičnoj knjizi drţavljana, koja se vodi u gradu
Banjoj Luci.
Matična knjiga vjenčanih
Zaključenje braka upisuje se u matičnu knjigu vjenčanih koja se vodi za
matično područje mjesta u kome je brak zaključen.
U matičnu knjigu vjenčanih upisuju se:
a) podaci o zaključenju braka i to: ime i prezime supruţnika; dan, mjesec,
godina i mjesto zaključenja braka; dan, mjesec, godina i mjesto rođenja, JMBG,
drţavljanstvo, nacionalnost, vjeroispovijest, prebivalište i adresa stana
supruţnika; izjava supruţnika o njihovom prezimenu,
b) ime i prezime roditelja supruţnika, ime i prezime i prebivalište svjedoka pri
zaključenju braka, ime i prezime sluţbenog lica pred kojim je brak zaključen,
ime i prezime matičara i ime i prezime tumača ako je pri sklapanju braka bio
neophodan,
v) promjena imena i prezimena supruţnika,
g) ime i prezime i prebivalište punomoćnika, ako pri zaključenju braka jednog
supruţnika zastupa punomoćnik i
d) oglašavanje braka nepostojećim, poništenje braka i prestanak braka.
Presudu kojom se brak razvodi, oglašava nepostojećim ili poništava sud u roku
od 15 dana od dana pravosnaţnosti presude dostavlja nadleţnom matičaru radi
upisa u matičnu knjigu rođenih i matičnu knjigu vjenčanih. 6
