1
UNIVERZITET ZA POSLOVNE STUDIJE
BANJA LUKA
ORGANIZACIONA JEDINICA ISTOČNO SARAJEVO
FAKULTET ZA PRIMJENJENU EKONOMIJU
MEĐUNARODNA EKONOMIJA
MEĐUNARODNO POSLOVANJE
I. Sarajevo, novembar 2013
2
SADRŽAJ
UVOD.........................................................................................................3
1. Međunarodno poslovanje...........................................................................4
1.1. Prirodna bogatstva............................................................................5
1.2. Tehničko – tehnološki razvoj............................................................5
2. Međunarodna trgovina................................................................................6
2.1 Pojam i značaj svjetskog tržišta........................................................7
2.2 Rizici u međunarodnom poslovanju.................................................8
3. Načini plaćanja u međunarodnom poslovanju.........................................10
3.1 Međunarodni dokumentarni akreditivi..........................................10
3.2 Međunarodni dokumentarni inkaso...............................................11
3.3 Faktoring........................................................................................12
3.4 Forfeting.........................................................................................12
4. Zaključak........................................................................................14
Literatura.......................................................................................15
4
1. Međunarodno poslovanje
Ekonomska aktivnost svakog društva čini osnovu njegovog postojanja i razvoja. Od nje zavisi
razvoj i prosperitet društva. Privredu kao izraz ekonomske aktivnosti jedne zemlje, čini
ekonomska aktivnost mnoštva pojedinaca, koji su međusobno povezani i međuzavisni.
Izučavanje ekonomske aktivnosti društva, odnosno privrede, spada u domen ekonomskih nauka.
Ekonomski odnosi sa inostranstvom predstavljaju vrlo značajan dio ekonomske aktivnosti svake
zemlje. Ekonomski odnosi na međunarodnom planu i između zemalja, predmet su regulisanja i
usmeravanja, odnosno ekonomsko-političke aktivnosti međunarodnih institucija, asocijacija i
država.
Savremena ekonomska teorija i praksa međunarodnim ekonomskim odnosima pridaju posebnu
pažnju i značaj. U osnovi toga stoje ekonomski interesi država i njihovih ekonomija. Iz
međunarodnog ekonomskog okruženja dolaze brojni uticaji koji su od naročitog značaja za
privredni razvoj i tekuću ekonomsku stabilnost i saradnju svake zemlje. Može se reći da u
osnovi međunarodnih ekonomskih odnosa stoje tri osnovna razloga zbog kojih zemlje
pojedinačno učestvuju u njima:
-
razlike u uslovima proizvodnje među zemljama i područjima svijeta,
-
opadajući troškovi proizvodnje i
-
različitost u ukusima (veća ponuda na tržištu – potpunije zadovoljavanje potreba).
Svaka zemlja nastoji da u svojoj spoljno-trgovinskoj aktivnosti, odnosno međunarodnom
poslovanju, iskoristi komparativne prednosti koje ima u proizvodnji određenih proizvoda i
usluga, u odnosu na druge zemlje sa kojima održava ekonomske odnose. Sve zemlje
savremenog svijeta, manje ili više su ekonomski upućene jedna na drugu, odnosno stoje u
međusobnoj ekonomskoj zavisnosti i uslovljenosti. Danas nema apsolutno autarhičnih privreda
koje bi bile same sebi dovoljne. Ni jedna državna zajednica ne podmiruje svoje materijalne
potrebe iskljucivo svojom proizvodnjom, dio tih potreba podmiruje uvozom dobara iz drugih
zemalja, odnosno međunarodnim poslovanjem. U odgovoru na pitanje zašto je to tako,
moramo ukazati na brojne činioce koji konkretnije obrazlažu nužnost uspostavljanja i razvijanja
ekonomskih odnosa sa inostranstvom, koji prouzrokuju međunarodno poslovanje.
5
1.1 Prirodna bogatstva
Poznato je da prirodna bogatstva: energetski izvori, rudna i mineralna bogatstva, prirodni i
klimatski uslovi, kao faktori proizvodnje nisu ravnomjerno rasporedjeni u svijetu. Nijedna
zemlja ne raspolaže u dovoljnim količinama i u odgovarajućem kvalitetu svim tim uslovima.
Ako bi svaka zemlja pojedinačno zasnivala svoju proizvodnju samo na sopstvenim prirodnim
uslovima i izvorima, onda bi struktura te proizvodnje bila vrlo siromašna, ekonomski
neracionalna, a proizvodnja mnogih proizvoda nemoguća.
Međutim, zahvaljujući međunarodnom poslovanju i spoljnoj trgovini dolazi do prevazilaženja
neravnomjernosti u rasporedu prirodnih bogatstava i uslova, kao činioca razvoja proizvodnje.
Zahvaljujući spoljnoj trgovini i međunarodnoj razmjeni ponuda potrebe tržišta se zadovoljavaju.
Tako npr., tropsko voće i povrće se danas gotovo podjednako nalazi na tržištu zemalja u kojima
se gaji, kao i na tržištima zemalja gdje ne postoje prirodni uslovi za njihovu proizvodnju
.
1.2.
Tehničko – tehnološki razvoj
Međunarodni ekonomski odnosi i međunarodno poslovanje, a posebno spoljna trgovina dovode
do ubrzanja naučnog i tehničko-tehnološkog razvoja u svjetskim razmjerama i svakoj zemlji
posebno. Inovacije u nauci, tehnici i tehnologiji danas prevazilaze neravnomjernost u tehničko-
tehnološkom napretku. Na taj način se doprinosi ubrzanju razvoja proizvodnje, ali i potrošnje u
svijetu.
Međunarodni poslovni odnosi i međunarodno poslovanje, posredstvom spoljne međunarodne
trgovine, prenose znanja i sve što je potrebno iz jednog u druge dijelove sveta, omogućavajući
zadovoljavanje potreba i tržišta.
