NEZAVISNI UNIVERZITET BANJA LUKA
FAKULTET ZA BEZBJEDNOST I ZAŠTITU
BANJA LUKA
SEMINARSKI RAD
-
MALOLJETNIČKA DELIKVENCIJA
-
MEĐUNARODNI STANDARDI-AKT IZ OBLASTI
MALOLJETNIČKE DELIKVENCIJE
Profesor: Student:
Doc. dr Žarko Ćulibrk Nemanja Majstorović
Br.indeksa:1457/12
BANJA LUKA
maloljetnička delikvencija
međunarodni standardi-akt iz oblasti maloljetničke delikvencije
2
SADRŽAJ
Strana:
UVOD
................................................................................................................................. 3
I.
POJAM DELIKVENCIJE
............................................................................................... 5
1.1 POJAM MALOLJETNOG DELIKVENTA
................................................................... 5
1.2 DELIKVENT
................................................................................................................ 6
1.3 OSOBINE DELIKVENCIJE
......................................................................................... 6
II.
MALOLJETNIČKO PRAVOSUĐE-MEĐUNARODNI STANDARDI
...................... 7
III.
UN KONVENCIJA O PRAVIMA DJETETA
............................................................... 9
3.1 PRAVA DJETETA
...................................................................................................... 11
IV.
NAJBOLJI INTERES DJETETA
................................................................................. 13
V.
ZAKLJUČAK
.................................................................................................................. 15
VI.
LITERATURA
................................................................................................................. 16
maloljetnička delikvencija
međunarodni standardi-akt iz oblasti maloljetničke delikvencije
4
Hercegovine, Krivični zakon Bosne i Hercegovine i Zakon o krivičnom postupku Bosne i
Hercegovine.
Republika Srpska je u januaru 2010. godine usvojila Zakon o zaštiti i postupanju sa
djecom i maloljetnicima u krivičnom postupku koji je počeo sa primjenom 01.01.2011. godine.
Nacrt Zakona o zaštiti i postupanju sa djecom i maloljetnicima u krivičnom postupku, u
istovjetnom tekstu kao i usvojeni Zakon u Republici Srpskoj, još uvijek se nalazi u
parlamentarnoj proceduri u Federaciji BiH Zakon o zaštiti i postupanju sa djecom i
maloljetnicima u krivičnom postupku u Brčko Distriktu usvojen je u novembru 2011. godine, ali
sa određenim odstupanjima u odnosu na dva prethodno pomenuta teksta. Ove neusklađene
zakonodavne aktivnosti, zbog različitog vremena usvajanja i početka primjene u entitetima i
Brčko Distriktu BiH, kao i različitih rješenja, već imaju za posljedicu neujednačen i
neravnopravan položaj djece i maloljetnika u sukobu sa zakonom, bez obzira da li imaju svojstvo
oštećenog ili osumnjičenog.
Usvajanje Konvencije Ujedinjenih naroda o pravima djeteta od strane nadležnih tijela u
Bosni i Hercegovini označilo je novu etapu razvoja maloljetničkog pravosuđa u našoj zemlji.
„Konvencija o pravima djeteta i drugi međunarodni dokumenti i standardi u oblasti
maloljetničke delinkvencije i pravosuđa insistiraju na uvođenju jednog novog, alternativnog
modela reakcije na delinkvenciju maloljetnika. Suština ovog modela je da maloljetnik ne ulazi u
sistem krivičnog pravosuđa uvijek kada je to moguće, i da primjenom mjera koje ne dovode do
stigmatizacije utječu na maloljetnika da više ne čini krivična djela... Slijedeći, savremene
zahtjeve u ovoj oblasti, u Bosni i Hercegovini su u krivično zakonodavstvo uvedene
odgojne/vaspitne preporuke, kao alternativni oblik reakcije na maloljetničku delinkvenciju”
(Buljubašić, 2008.).
1
1
Milan Milutinović ( ''Osnovni fenomenološki i etiološki problemi omladinske delikvencije'', Osvrti, Beograd
1971.)
maloljetnička delikvencija
međunarodni standardi-akt iz oblasti maloljetničke delikvencije
5
I.
POJAM DELIKVENCIJE
Pojam delikvencija (ital. delinque – pogrešiti, činiti krivična dela ) obuhvata teže oblike
asocijalnog, antisocijalnog, socio-patološkog i kriminalnog ponašanja s izuzetkom ubistva, kao
što su krađa, pljačka, namerno izazivanje šteta, požara, prestupništva, devijatno ponašanje,
huliganstvo, razbojstvo, vršenje kaznenih dela, krađa i vožnja automobila i motora itd.
1.1 POJAM MALOLJETNOG DELIKVENTA
Naš je vijek vrijeme izrazitog povećanja životnog standarda u većini evropskih i zapadnih
zemalja a kao posljedica toga povećan je kriminalitet, a posebno maloljetnička delikvencija.Želja
za višim materijalnim stupnjem potisnula je emocionalno obrazovanje s počasnog mjesta.
Roditelji teže da materijalnim dobrima nadoknade svoju nemogućnost da daju same sebe.
Oni ukrašavaju svoj stan obilježima materijalnog blagostanja koji su u službi protuteze neugodne
činjenice da su i otac i majka zaposleni. Materijalističko ozračje zamjenjuje ljubav koja je pravi
izvor sreće svakog djeteta.Siromaštvo, stoga nije značajni uzrok delikvencije; štaviše teške
materijalne prilike učvršćuju veze među članovima porodice.
O pojmu maloljetničke delikvencije postoje različita i brojna shvatanja. U upotrebi je i
mnogo termina kojima se ova pojava ili pojedini njeni oblici označavaju. Takvo shvatanje je
višestruko uslovljeno.Pored složenosti same pojave, tome su u najvećoj mjeri doprinijeli različiti
konceptualni pristupi, koji vode različitim rješenjima. U početku se maloljetnička delikvencija
nije razlikovala od kriminaliteta. Danas se ističe razlika između delikvencije i kriminilateta.
Pojam DELIKVENCIJA (tal. delinque – pogriješiti, činiti kaznena djela ) obuhvaća teže
oblike asocijalnog, antisocijalnog, socio-patološkog i kriminalnog ponašanja s izuzetkom
ubistva, kao što su krađa, pljačka, namjerno izazivanje šteta, požara, prijestupništva, devijatno
ponašanje, huliganstvo, razbojstvo, vršenje kaznenih djela, krađa i vožnja automobila i motora
itd.
