Prof. dr Miodrag N. Simović
Doc. dr Milan Blagojević
MEĐUNARODNO KRIVIČNO PRAVO
Banja Luka, 2007. godine
1
Izdavač: _______________
Autori:
dr Miodrag N. Simović, redovni profesor Pravnog fakulteta u Banjoj Luci i
potpredsjednik Ustavnog suda Bosne i Hercegovine
dr Milan Blagojević, docent Pravnog fakulteta
“Slobomir P. Univerziteta” u
Slobomiru - Bijeljina
Recenzenti:
dr Drago Radulović, redovni profesor Pravnog fakulteta u Podgorici, i
dr Vitomir Popović, Ombudsman Bosne i Hercegovine i redovni profesor
Pravnog fakulteta u Banjoj Luci
Korektori i saradnici na izradi opšteg indeksa pojmova:
Marina M. Simović, dipl. pravnik, Uprava za indirektno oporezivanje Bosne i
Hercegovine, apsolvent postdiplomskih studija krivičnopravnog smjera Pravnog fakulteta
u Sarajevu, i
Vladimir M. Simović, dipl. pravnik, pripravnik u Okružnom sudu u Banjoj
Luci, apsolvent postdiplomskih studija krivičnopravnog smjera Fakulteta pravnih nauka u
Banjoj Luci
Tehnički urednik: ____________
Lektor: mr Jelena Janjić
2
S A D R Ž A J
PREDGOVOR.........................................................................................
SKRAĆENICE...................................................................
P r v i d i o
OPŠTA PITANJA MEĐUNARODNOG MATERIJALNOG KRIVIČNOG PRAVA
I - POJAM MEĐUNARODNOG MATERIJALNOG KRIVIČNOG PRAVA..................
II - PREPREKE U RAZVOJU MEĐUNARODNOG MATERIJALNOG KRIVIČNOG
PRAVA......
III - RAZVOJ MEĐUNARODNOG MATERIJALNOG KRIVIČNOG PRAVA............
3.1. Statuti međunarodnih krivičnih tribunala od značaja za razvoj međunarodnog
materijalnog krivičnog prava.........................................
3.1.1. Statuti Nirnberškog tribunala i Tribunala u Tokiju..................
3.1.2. Statut Međunarodnog krivičnog tribunala za bivšu Jugoslaviju....
3.1.3. Statut Međunarodnog krivičnog tribunala za Ruandu.................
3.1.4. Statut Specijalnog suda za Sijera Leone................................
3.2. Statut Međunarodnog krivičnog suda.........................................
3.3. Proces stvaranja i prihvatanja međunarodnih opštih pravnih akata i njihov značaj za
razvoj međunarodnog materijalnog krivičnog prava.......
4. IZVORI MEĐUNARODNOG MATERIJALNOG KRIVIČNOG PRAVA..............
4.1.
Međunarodni izvori..............................................................................
4.2. Nacionalni izvori.................................................................................
5. PROSTORNO VAŽENJE KRIVIČNOG PRAVA ..............................
5.1. Teritorijalno načelo..............................................................................
5.2. Načelo personaliteta............................................................................
5.2.1. Načelo aktivnog personaliteta..........................................................
5.2.2. Načelo pasivnog personaliteta..........................................................
5.3. Realno ili zaštitno načelo....................................................................
5.4. Načelo univerzaliteta..........................................................................
5.5. Načelo ustupanja krivičnog gonjenja stranoj državi..........................
D r u g i d i o
OPŠTI INSTITUTI MEĐUNARODNOG MATERIJALNOG KRIVIČNOG PRAVA
4
I - OPŠTI POJAM MEĐUNARODNOG KRIVIČNOG DJELA...........
II - OSNOVE ELEMENATA OPŠTEG POJMA MEĐUNARODNOG KRIVIČNOG
DJELA........
2.1. Djelo (ponašanje) čovjeka......................................................................
2.2. Vinost učinioca......................................................................................
2.3. Protivpravnost djela.................................................................................
2.4. Određenost djela u zakonu.......................................................................
2.5. Društvena opasnost djela............................................................................
III - BIĆE MEĐUNARODNOG KRIVIČNOG DJELA..................................
IV - OBJEKAT MEĐUNARODNOG KRIVIČNOG DJELA........................
V - SUBJEKAT MEĐUNARODNOG KRIVIČNOG DJELA......................
VI - STADIJUMI OSTVARIVANJA MEĐUNARODNOG KRIVIČNOG DJELA..
6.1. Pripremanje međunarodnog krivičnog djela......................................................
6.2. Pokušaj međunarodnog krivičnog djela.............................................................
6.3. Dobrovoljni odustanak od izvršenja međunarodnog krivičnog djela..............
VII - STICAJ MEĐUNARODNIH KRIVIČNIH DJELA......................................
VIII - KRIVIČNA ODGOVORNOST I OSNOVI NJENOG ISKLJUČENJA U
MEĐUNARODNOM MATERIJALNOM KRIVIČNOM
PRAVU.........................................................................................
8.1. Pojam i elementi krivične
odgovornosti......................................................................................
8.1.1.
Uračunljivost..........................................................................................................................
...
8.1.1.1. Bitno smanjena
uračunljivost................................................................................................
8.1.1.2. Krivična odgovornost po osnovu
actiones liberae in
causa........................................................
8.1.2.
Vinost...................................................................................................................................
8.1.2.1.
Umišljaj...........................................................................................................................
8.1.2.2.
Nehat..............................................................................................................................
8.2. Ostali osnovi isključenja krivične
odgovornosti...................................................................
8.2.1. Nužna odbrana........................................................................................................
8.2.2. Krajnja nužda i prinuda..............................................................................................
8.2.3. Stvarna i pravna zabluda.........................................................................................
8.2.4. Naređenje pretpostavljenog........................................................................................
8.2.5. Ostale situacije u kojima se postavlja pitanje postojanja krivične odgovornosti........
IX - KOMANDNA ODGOVORNOST...............................................................................
X - KRIVIČNE SANKCIJE.................................................................................................
XI - NEZASTARIVOST MEĐUNARODNIH KRIVIČNIH DJELA..................................
5
1.3.5.5.2. Tok postupka....................................................................................................
1.3.5.5.2.1. Istraga............................................................................................................
1.3.5.5.2.2. Postupak optuženja........................................................................................
1.3.5.5.2.3. Glavni pretres.................................................................................................
1.3.5.5.2.3.1. Osnovna pravila izvođenja dokaza..............................................................
1.3.5.5.2.3.2. Priznanje okrivljenog tužiocu.....................................................................
1.3.5.5.2.3.3. Posebna pravila o dokazima.......................................................................
1.3.5.5.2.3.4. Svjedočenje.............................................................................................
1.3.5.5.2.3.5. Svjedoci eksperti....................................................................................
1.3.5.5.2.3.6. Zaštita svjedoka.....................................................................................
1.3.5.5.2.3.7. Posebna dokazna pravila u slučajevima seksualnih napada.....................
1.3.5.5.2.3.8. Završni govori i presuda...........................................................................
1.3.5.5.2.4. Žalbeni postupak........................................................................................
1.3.6. Kratka analiza implementacijskih zakona na teritoriji BiH.................................
1.3.6.1. Propisi Vijeća Evrope.......................................................................................
1.3.6.2. Uopšteno o kriterijumima vrednovanja implementacijskog zakonodavstva....
1.3.6.3. Zakonodavstvo Federacije BiH.........................................................................
1.3.6.4. Zakon o saradnji Republike Srpske sa ICTY....................................................
1.3.6.5. Usaglašavanje krivičnog procesnog zakonodavstva BiH sa međunarodnim
obavezama.....................................................................................................................
1.3.6.5.1.
Procesuiranje predmeta ratnih zločina........................................................
1.3.6.5.2.
Ustupanje predmeta od strane ICTY Tužilaštvu BiH i korišćenje dokaza
pribavljenih od strane ICTY u postupcima pred Sudom BiH....................................
1.3.6.6.
Zakon o primjeni određenih privremenih mjera radi efikasnog provođenja
mandata ICTY i drugih međunarodnih restriktivnih mjera.................................................
1.3.6.6.1. Opšte napomene..................................................................................................
1.3.6.6.2. Privremene finansijske mjere protiv lica optuženih pred ICTY i njihovih
pomagača...............................................................................................................
1.3.6.6.3. Primjena privremenih finansijskih mjera protiv lica optuženih pred ICTY i
njihovih pomagača................................................................................................
1.3.6.6.4. Prekršajne odredbe..................................................................................
1.3.6.6.5. Prelazne i završne odredbe......................................................................
1.3.6.6. Zaključne napomene..................................................................................
1.3.7. Međunarodni krivični sud (ICC)...........................................................
1.3.7.1. Organizacija
ICC i obavljanje poslova pravosudne uprave.................
1.3.7.1.1. Uopšteno o organizaciji
ICC..............................................................
1.3.7.1.2. Sudije, sudska odjeljenja i vijeća.............................................................
1.3.7.1.3. Posebno o imunitetu......................................................................................
1.3.7.1.4. Predsjedništvo..................................................................................................
1.3.7.1.5. Ured Tužioca...................................................................................................
1.3.7.1.6. Sekretarijat.....................................................................................................
1.3.7.1.7. Osoblje na radu u ICC.................................................................................
1.3.7.1.8. Skupština država stranaka................................................................................
1.3.7.1.9. Finansiranje.....................................................................................................
1.3.7.1.10. Promjene Rimskog statuta i povlačenje iz tog statuta....................................
1.3.7.2. Nadležnost ICC...............................................................................................
7
