1.
DEFINISANJE DOGAĐAJA (str.4)
Dogadjaj predstavlja specifično osmišljenu ponudu ograničenog trajanja u čijoj osnovi se
nalazi odgovarajuća
ideja,
koja se sa zajedničkim angažovanjem izvršilaca i materijalnih
sredstava odnosno primenom menadžerskog znam-kako na tržištu ispoljava kao originalna
idejna ponuda.
Događaj jeste deo uslužne ekonomije, što znači da uključuje angažovanje živog i minulog
ljudskog rada na kreiranju neopipljive koristi potrošačima, ali se istovremeno razlikuje od
klasične uslužne ponude. Idejna osnova događaja podrazumeva različite koncepte, pristupe,
imidže i programe u njegovoj realizaciji.
U ekonomskom smislu događaj jeste ponuda koja se na tržištu nalazi u procesu razmene sa
ciljem zadovoljavanja specifičnih, heterogenih i nematerijalnih potreba potrošača.
Privlačnost i oriiginalnost događaja proizilazi iz specifičnosti i originalnosti ponude,
neponovljivosti i ograničenog vremenskog trajanja, što događaje razlikuje kako od proizvoda,
tako i od usluge.
Događaji su posledica, ali i uzrok promena životnih stilova savremenih potrošača.
2.
KLASIFIKACIJA DOGAĐAJA (str.6)
Osnovna podela događaja:
1
. planirani događaj
- zahtevaju postavljanje, menadžment ( upravljanje), izvršioce i
određeno vremensko trajanje;
2.
neplanirani događaji
- nezgode, prirodne katastrofe, iznuđene reakcije.
Podela događaja na osnovu njihove veličine i obima
: mega događaj, hallmark događaj,
glavni događaj.
1.
Mega događaj
- je događaj koji svojim obimom i veličinom utiče na ukupnu privrednu
aktivnost zemlje domađina, a medijski je globalno pokriven. U ekonomskom smislu m.d. se
odražava na turizam i privrednu infrastrukturu zemlje domaćina. Potrebna su velika
finansijska ulaganja, izgradnja objekata, privući najmanje milion posetilaca (fizički), a mora
biti medijski globalno ispraćen.
2.
Hallmark događaj-
je događaj sa prepoznatljivim kvalitetom programa, odnosno sa
autentičnim postav -ljanjem i izvršenjem, na osnovu čega poseduje različite karakteristike
koje ga ističu u odnosu na istovrsne događaje. Hallmark označava mesto događaja , objekte ili
organizaciju događaja, ( Vimbldon, Sajam događaja)
3.
Glavni događaj-
jesu događaji velikog obima, sa izraženim interesom javnosti i medijskom
pokrivenosti. Glavni događaj privlače veliki broj posetilaca, a organizatoru omogućuju
ostvarivanje dobrih ekonomskih rezultata. ( uglavnom sportski događaji)
Podela događaja na osnovu njihove ponovljivosti i specifične postavke i izvršenja:
1.
specijalni događaji
- su događaji kojima se ostvaruju ekonomski (visoki profit) , socijalni i
kulturni ciljevi. Dešavaju se jednom godišnje ili vrlo retko i publici pružaju veliko
zadovoljstvo (Madona, koncerti Gorana Bregovića, revijalne fudbbalske utakmice)
2
. uobičajeni događaji
Podela događaja na osnovu namera i karakteristike događaja
:- kulturni događaji; -
umetnički, odnosno zabavni događaji- sportska takmičenja; -; -rekreativni događaji;- ;-
1
poslovni, odnosno trgovinski događaji; politički, odnosno državni događaji;- privatni
događaji.
Javni događaji
- kombinacija hallmark i mega događaja.
Klasifikacija događaja unutar jedne vrste događaja:
Sportski (-u zatvorenom ili otvorenom
prostoru; -na zemlji, vodi ili vazduhu;- profesionalni i amaterski; itd.)
3.
TIPOLOGIJA DOGAĐAJA (str. 9)
Podela događaja na osnovu obima i veličine: mega, hallmark i glavni događaj- oni se dalje
mogu deliti prema tipologiji događaja:
1.
Mega događaji
podela na :
Mega sportske događaje-
( OI; FIFA WB; itd.)
Mega poslovni događaji
( velike međunarodne izložbe- (EXPO Sajam itd.)
2.
Hallmark događaji
podela na:
sportski
(Vimbldon itd.),
poslovn
i
(Međunarodni sajam
automobila u Ženevi itd.),
kulturni
(Kanski festival, karnevali itd.),
umetnički- zabavni
(razni
koncerti, umetničke predstave, izložbe itd).
3.
Glavni događaji
podela na
gl.
sportske događaje
,
gl. kulturne događaje
,
gl.umetničke i
zabavne
događaje,
gl
.
poslovne događaje
, gl.
obrazovne i naučne
događaje,
gl. političke
događaje.
Poslovni događaji-
imaju najveći broj tipova, kao što su: sajmovi, izložbe, sastanci,
konferencije itd.
1.
sajmovi-
česti poslovni događaji, sa određenom tradicijom i njihova uloga je da informišu i
obrazuju posetioce o izloženim novinama.
2.
izložbe-
su u razvojnom smislu prethodile nastanku i razvoju sajmova, a relativno su manje
zahtevan poslovni događaj u pogledu postavljanja i izvršenja.Razlikujemo: - poljoprivredne
izložbe, potrošačke izložbe, specijalizovane izložbe i privatne iz.
3.
sastanci-
poslovni događaji, okupljeni sa određenom namerom. Mogu biti otvorenog i
zatvorenog karaktera.
4.
konferenicije-
poslovnii događaji koji se organizuje sa ciljem razmene mišljenja,
informisanja, privlačenja pažnje javnosti prema programima, odnosno temama konferencija,
Tipologija događaja prema prema kriterijumu ponovljivosti i specifičnosti postavljanja
:
1. profitni specijalni događaji;
2. neprofitni specijalni događaji.
4.
SPECIJALNI DOGAĐAJI? (str.13)
Specijalni događaji mogu biti:
1.
proifitnog tipa-
osnovni cilj prikupljanje finansijskih sredstava
(sportski, kulturno
umetnički, poslovni, obrazovni, naučni, politički, rekreativni događaji- gde profit predstavlja
primarni karakter) i
2.
neprofitnog
tipa-
organizatori ne zadržavaju finansijska sredstva već ih poklanjaju u
dobrotvorne i humanitarne svrhe.(sportske utakmice, humanitarni koncert, umetničke
izložbe)
2
q
broj organizovanih događaja
Krivom ponude događaja grafički je prikazan odnos između aktivnosti postavljanja i izvršenja
događaja, odnosno broj organizovanih događaja
q
(apscisa koordinatnog sistema) i cene
događaja
P
(ordinata koordinatnog sistema). Kriva ponude događaja
S
je funkcija cene
Porast cene dovodi do povećanja ponude događaja, a smanjenje cene dovodi do smanjenja
ponude događaja.
Ponuda događaja može da bude:
1. pojedinačna ponuda događaja- odgovara ponudi odgovarajućeg događaja određenog
organizatora, na datom tržištu, u određenom vremenskom periodu;
2. celokupna ponuda događaja- odgovara ponudi svih organizatora određene vrste događaja,
na datom tržištu, u određenom vremenskom periodu.
Na ponudu događaja utiću:
1. cena događaja;
2. troškovi postavljanja i izvršanja događaja;
3. cene angažovanih resursa;
4. karakteristike tržišta događaja;
5. porezi i druga društvena dešavanja.
POSTAVLJANJE I IZVRŠENJE DOGAĐAJA KAO SUŠTINA PONUDE DOGAĐAJA (str.29)
Cilj organizatora je da ostvari ekonomski rezultat od ponude događaja.
Obim i struktura ponude događaja pod utivajem su sledećih faktora: potencijal tržišta i
potencijal prodaje, atraktivnost tržišta, kupovna moć posetilaca događaja, potrebe i
očekivanja posetilaca događaja, cena ulaznica itd.
Pritom organizator treba da zna odgovore na sledeća pitanja kao što su : Ko su posetioci i
potencijalni posetioci događaja? Šta posetioci očekuju od ponude događaja? Zašto su posetioci
spremni da plate ulaznicu (cenu) događaja? Kada posetioci očekuju ponudu događaja? Kako
posetioci kupuju, odnosno posećuju događaj? Gde posetioci očekuju ponudu događaja?
Suštinu marketing orijentacije organizatora događaja, predstavlja uvažavanje onoga što
posetioci očekuju od ponude događaja. S toga je bitno da organizator koliko su posetioci
zadovoljni ponudom događaja i koji je za njih taj prihvatljiv odnos cene ulaznica i kvaliteta
događaja.
Uspešni organizatori događaja teže da udovolje zahtevima posetioca uključivanjem različitih
prodajnih usluga i tehnika kontaktiranja, kako bi im olakšali kupovinu i posetu događaja.
Gde posetioci očekuju ponudu događaja, zavisi od navika posetioca, životnog stila, običaja i
karakteristika okruženja.
Suštinu ponude događaja čine aktivnosti postavljanja i izvršenja, koje podrazumevaju
kombinovanje osnovnih faktor ponude događaja.
Faktori ponude događaja:
1. fiksni faktori ponude događaja- su oni faktori koji se u odgovarajućem vremenskom
periodu ne mogu uvećavati, kako bi se povećali efekti ponude događaja ;
4
2. varijabilni faktori ponude događaja- odnose se na živi ljudski rad, neophodne resurse,
energiju itd., a stepen njihovog angažovanja zavisi od rezultata koji se žele ostvariti ponudom
događaja.
Organizatori događaja zainteresovani su za ostvarivanje ekonomskih i socijalnih rezultata od
ponude događaja.
Ponuda događaja može da se realizuje putem:
1) Tehničke efikasnosti -racionalniji odnos angažovanih faktora ponude tražnje (savremena
tetehnička i tehno loška podrška) i ostvareni rezultati
2) Ekonomska efikasnost –postiže se sa najnižim troškovima postavljanja i izvršenja događaja
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
6.TRŽIŠTE DOGAĐAJA (str.37)
Tržište događaja označava odnose između ponude i tražnje za događajima, odnosno, to je
mesto susreta ponude i tražnje- virtualna berza. Tržište- tražnja za događajima.
Tržišni događaji- skup organizacija (organizatora događaja) i pojedinaca, odnosno posetilaca
koji imaju potrebe za programom događaja određenih organizacija, a ujedno su spremni i
sposobni da plate cenu(ulaznicu) određenog događaja.
Delovanje tržišnih mehanizama odvija se pod uticajem vidljivih i nevidljivih faktora.
Subjekti ponude su- organizatori događaja, a subjekti tražnje su -posetioci događaja
Analiza tržišta događaja sprovodi se da bi se sagledali osnovni faktori koji utiču na
prihvatanje programa određenog događaja na tržištu, i te analize su vezane za veličinu i
strukturu tržišta, njegovu lokaciju, platežnu sposobnost posetilaca, kao i aktivnosti
konkurencije u ponudi istovrsnih ili sličnih tipova događaja.
Faktori koji utiču na konkurentske odnose na tržištu događaja su:- broj mogućih posetilaca
događaja;-mogući broj organizatora sličnih događaja;- barijere za ulazak novih konkurenata;-
prostorni raspored organizatora i posetilaca događaja; - stepen homogenosti ili
diferenciranosti ponude, odnosno programa događaja.
Tržište događaja ima tri bitne funkcije:
1. selektivna funkcija- efikasan izbor potrebnih i traženih događaja;
2. alokativna funkcija- efikasan izbor resursa neophodnih u postavljanju i izvršavanju
događaja i
3. distributivna funkcija- efikasna raspodela prihoda između organizatora različitih događaja.
Glavna pokretačka snaga na tržištu događaja je konkurencija.
7.
POTENCIJAL TRŽIŠTA I POTENCIJAL PRODAJE DOGAĐAJA? (str.42)
Potencijal tržišta događaja-
je najveći mogući iznos prodaje različitih programa svih
organizatora događaja, u određenom vremenskom periodu, i određenom tržišnom prostoru,
sa određenim aktivnostima postavljanja i izvršenja događaja.
Pt = Bp X Pp X C Pt- potencijal tržišta događaja;
Bp- broj posetilaca događaja;
Pp- ponovljene posete;
C- cena ulaznice određenog događaja.
5
