Menad`ment tehnologije inovativnog preduze}a
Prof. Dr Maja Levi-Jak{i}
1
R
ezime - Menad`ment in`enjeri, u uslovima ja~anja tehnolo{ke
komponente konkurentnosti preduze}a, izdvajaju se po tome {to
poseduju kako sposobnost da primene in`enjerske principe tako i ve{tinu
da organizuju i usmeravaju ljude i projekte. Upravljanje tehni~kim
funkcijama (kao {to su dizajn ili proizvodnja) u skoro svakom
preduze}u, i menad`ment {irih funkcija (kao {to su marketing ili strate{ki
menad`ment) u preduze}ima visokih tehnologija predstavljaju klju~ni
domen njihovog delovanja. Karakteristike inovativne organizacije sa
izrazitom potrebom za menad`ment in`enjerima razmatraju se u svetlu
novih tehnolo{kih i menad`ment paradigmi.
Klju~ne re~i: inovativna organizacija, menad`ment in`enjerstvo, informacione
tehnologije
S
ummary - Management engineers are emerging with the strengthening
of the technological component of company competitiveness, and they
are capable of applying engineering principles as well as to organize and
lead people and projects. Managing of technical functions (i.e. design
and manufacturing) in almost any organization, and management of
broader business functions (marketing or strategic management) in high
technology organizations represent the key domains of their activities.
The nature of innovative organization with the need for management en-
gineers are viewed in the light of new technology and management
paradigmas.
Key words:innovative organization, management engineering, information tech-
nologies
1
1
Dr Maja Levi-Jak{i}, redovni profesor Fakulteta organizacionih nauka u Beogradu.
1. Uvod
Pojavom i razvojem novih, informacionih tehnologija klasi~ni koncepti i
zaklju~ci u vezi sa odnosom tehnologije, organizacije i upravljanja, sa
tehnolo{kim promenama, inovacionim modelima, modelima transfera i
principima transferibilnosti, radikalno se menjaju, do`ivljavaju preispitivanje,
izmene i nove verifikacije.
Nove tehnologije (savremene proizvodne tehnologije, informacione
tehnologije) poseduju kvalitativno nova svojstva u odnosu na tradicionalne {to
se sagledava kroz njihovu ve}u fleksibilnost, kompaktnost, integrativnost u
organizaciji.
2
Potencijali novih tehnologija za preduze}a imaju vi{ezna~ne
strate{ke implikacije: mogu}nost ve}e responzivnosti i inovativnosti, kra}i
inovacioni ciklusi, {irenje asortimana i varijeteta proizvoda/usluga,
profitabilnija fleksibilnost i varijetet, proizvodnja vezana za tra`nju (
JIT
proizvodnja), skra}ivanje proizvodnih ciklusa, decentralizacija, dezagregirani
kapaciteti.
2. Inovativna organizacija
Moderna kompjuterska i telekomunikaciona tehnologija ubrzano menjaju
na{e organizacije na na~in koji nije do kraja jasan i transparentan. Peter
Drucker je 1988. godine izlo`io svoje predvi|anje nastaju}ih stilova
organizacije dana{njice /Drucker, P.,
The Coming of the New Organization
,
Harvard Business Review, januar-februar, 1988., str. 45-46.). Tipi~ni veliki
biznis 20 godina kasnije ima}e manje od pola upravlja~kih nivoa njegovog
parnjaka dana{njice, i ne vi{e od tre}ine menad`era. Po svojoj strukturi, i po
menad`ment problemima i zadacima, malo }e li~iti ili podse}ati na tipi~ni
menad`ment kompanije iz oko 1950. koja se jo{ uvek uzima kao norma u na{im
ud`benicima. Ona }e pre li~iti na organizacije koje niti menad`eri u praksi a ni
teoreti~ari menad`menta ne istra`uju specijalno u dana{nje vreme niti
smatraju preterano interesantnim modelom za istra`ivanje: bolnica,
univerzitet, simfonijski orkestar. Jer poput njih, tipi~ni biznis }e biti zasnovan
na znanju, a organizacija sastavljena od specijalista koji upravljaju i kontroli{u
sopstveno delovanje kroz organizaovani "fidbek" od kolega, kupaca i
2
2
Levi-Jak{i}, M., Upravljanje tehnologijom u preduze}u, FON, Beograd, 1993., str. 275.
