Strategijski   menadzment   destinacije   jeste   proces   koji   obuhvata   nekoliko   faza,   najčešće   u
literaturi   definisane   kao:   strateška   analiza,   strateško   planiranje   (izbor   strategije),   strateška
implementacija   i   strateška   kontrola.   Same   faze   odnose   se,   naravno,   i   na   druge   procese
strateškog upravljanja (na primer preduzećem ili nekom javnom upravom), a u ovom radu
akcenat je stavljen na specifičnosti strateškog procesa upravljanja turističkom destinacijom. To
znači da će se (prilikom ovog procesa) uzimati u obzir specifičnosti turizma kao privredne
delatnosti, kao i specifičnosti same turističke destinacije

Turizam   je   opterećen   visokom   sezonalnošću,   medjuzavisnošću   različitih   komponenti
turističkog   proizvoda   (smeštaj,   turističke   atrakcije,   transport,   organizatori   putovanja,
destinacijski   menadžment)   i   uticajem   koji   ostvaruje   na   društvo.   Strateško   upravljanje
turističkom   destinacijom   otežavaju   i   eksterni   faktori,   van   kontrole   destinacijskog
menadžmenta, koji imaju snažan uticaj na turizam (na primjer, svijetska ekonomska kriza,
teroristički napadi, epidemije i pandemije i slično). Na kraju, za preduzeća koja posluju u
turizmu, ili nepostoje ili su vrlo male, barijere za ulazak i izlazak iz ove privredne grane. Osim
ulaganja u smještajne kapacitete, najveći deo investicija i opreme za turistička preduzeća može
se iznajmiti ili kupiti po potrebi u sezoni.

Slika 1

. Proces strateškog menadžmenta

Pod pojmom strateškog upravljanja destinacijom podrazumijevaju se upravljačke odluke i
akcije, koje determinišu dugoročno poslovanje subjekata u sklopu sistema turističke privrede.
Ovakav pristup implicira saradnju upravljačkog sistema na svim nivoima. Nosioci
procesastrateškog upravljanja destinacijom jesu turističke institucije u državi.

STRATEGIJSKI_MENADŽMENT_TURISTIČKE_DESTINACIJE-PDF str.1

Izvor: Evans Nigel, David Campbell and George Stonehouse „Strategic management for travel and tourism“

Butterworth-Heinemann, Oxford, 2003.g, strana 4

1.1. Strateška analiza

Proces strateškog upravljanja destinacijom započinje analizom situacije. U procesu strateškog
planiranja sprovodi se interna i eksterna analiza. Svrha analize jeste prikupljanje informacija,
bez kojih je nemoguće donjeti prave strateške odluke. Samo pravilno sprovedena strateška
analiza može biti osnov donošenja uspješne strategije. U ovoj fazi ključna je istraživačka
aktivnost. Neophodno je sprovesti tržišno orijentisana istrživanja čiji je cilj da identifikuju
potencijalne tržišne prilike, da naprave realnu procjenu destinacijskih resursa, kao i da uključe
analizu drugih destinacija koja će omogućiti procenu konkurentnosti date destinacije.

Interna strateška analiza turističke destinacije treba da obuhvata: analizu destinacijskih resursa
i konkurentnosti destinacije, analizu ljudskih resursa u turizmu, analizu finansijskih
pokazatelja, kao i analizu destinacijskog proizvoda i trţišta. Eksterna strateška analiza u
destinaciji treba da obuhvati analizu makro okruženja i analizu trendova u turizmu.

Imajući u vidu brojne modele koji

razvijeni u literaturi, možemo reći da u strategijskom

upravljanju razlikujemo sledeće komponente: (1) strategijsku analizu, (2) strategijski izbor, (3)
implementaciju strategije.

1.2. Procjena konkurentnosti destinacije

XII i XIV vijeku. Srednjovekovna arhitektura i mnogobrojni spomenici kulturnog nasledja
uvrstili su Kotor u UNESCO - ov spisak "Svetske prirodne i kulturne bastine". Kroz citav grad
prostiru se gradjevine, isprepletane ulicicama i trgovima.

Magaš Dragan, “Destinacijski menadžment, modeli i tehnike” Sveučilište u Rijeci, Fakultet za turistički i

hotelski menadţment, Opatija, 2008. god, str. 32

Sve   turističke   destinacije   poseduju
određene   kompetencije   to   jest
atribute,   zapravo   skup   atributa,   koji
im   omogućava  da   uopšte  opstaju   na
trţištu. Smjesten u jedan od najlepsih
zaliva svijeta, Kotor, grad trgovaca i
cuvenih moreplovaca ima dosta toga
da isprica. Stari grad Kotor je najbolje
sacuvana   srednjovekovna   urbana
sredina tipicna za gradove nastale u.

1.3. Evaluacija turističkih resursa, postojećih i potencijalnih

Maksimiziranje destinacijskih resursa i njihovo pretvaranje u konkurentske prednosti je
ključno za ostvarivanje uspeha strategije destinacije. Turistički resursi definišu se kao oni
faktori koji omogućavaju stvaranje turističkog iskustva, kao proizvoda destinacije, a uključuju
sledeće.

1.3.1. Opipljivi resursi

Kotor je  grad  bogate  kulturne  tradicije  i jedna je od  najbolje  sačuvanih  srednjevjekovnih
urbanih sredina ovog dijela Mediterana. Oko starog grada koji je u obliku torugla, dižu se
zidine oko 5km, kao i brdo Sv. Ivan gdje se nalazi tvrđava San Giovani koja potiče još iz
ilirskog doba. Najveći gradski trg zove se trg od oružja. Na ovom trgu se nalazi Toranj za sat ,
Kneževa palata, zgrada Arsenala, Napoleonovo pozorište i kula gradske straže. Trgovi (Pjace)
– Urbano jezgro Kotora predstavlja veoma interesantan sklop većih i manjih trgova povezanih
kratkim, uskim, krivudavim ulicama. Među poznatim trgovima su i Trg od Brašna i Trg Sv.
Tripuna. Na Trgu Sv. Tripuna se danas nalaze najvažnije institucije Kotora, među kojima i
Biskupija, zgrada opštine, zavod za taštitu spomenika kulture, katedrala Sv. Tripuna koja je
najljepši i najzačajniji sakralni spomenik u gradu, izgrađena 1166 godine. Zatim crkva  Svetog
Nikole, crkva Svetog Luke, crkva Svete Ane, crkva Svete Marije, crkva Gospe od zdravlja.
Zatim mnogobrojne palate, Palata Bizanti, Palta Pima, Palata Drago, Palata Beskuča, Palata
Buća. Jedna od najljepših atraktivnosti i po kojima je destinacija prepoznatiljiva su  kotorski
bedemi građeni su postepeno od 9. do 18. vijeka. Približno su dugi oko 4.5 km, visina na
pojedinim mjestima dostiže i 20 m, a široki su od 2-15 m.