CLINICAL NUTRITION
HRANLJIVE MATERIJE
- METABOLIZAM
CLINICAL NUTRITION
Metabolizam
(def.) je skup svih hemijskih reakcija koje se odvijaju u
ljudskom organizmu.
Metabolizam hranljivih materija
(def.) predstavlja sve hemijske
reakcije kojima u ljudskom organizmu podležu organska jedinjenja
koja ubrajamo u grupe hranljivih materija.
Metabolizam hranljivih materija se deli na:
anabolizam
-
niz hemijskih reakcija u kojima se sintetišu organski
molekuli
katabolizam
-
reakcije razgradnje organskih molekula
Energetski metabolizam
čine hemijske reakcije kojima se energija
iz hrane pretvara u oblik dostupan raznovrsnim ćelijskim fiziološkim
sistemima.
CLINICAL NUTRITION
Metabolizam ugljenih hidrata
Centralno mesto u metabolizmu ugljenih hidrata ima monosaharid
glukoza
.
Izvori glukoze
:
a. ugljenohidratni izvori
hrana
depoi ugljenih hidrata (glikogen) u jetri (do 3%) i mišićima (5-8% ukupne
mase)
produkti metabolizma ugljenih hidrata (mlečna kiselina, piruvat)
b. neugljenohidratni izvori (glikoneogeneza)
aminokiseline (glikogene aminokiseline)
masti (glicerol)
CLINICAL NUTRITION
Uloge glukoze:
stvaranje energije
skladištenje energije
sinteza jedinjenja koja sadrže glukozu i druge šećere
Najvažnija uloga glukoze u organizmu je u energetskom metabolizmu.
Energija se iz glukoze može dobiti na različite načine.
CLINICAL NUTRITION
Transport glukoze kroz ćelijsku membranu:
a. aktivni transport
(kotransport sa Na) – crevni epitel, epitel bubrežnih tubula
b. olakšana difuzija
(prema koncentracijskom gradijentu)
bez uticaja insulina
- jetra, mozak, aktivni mišići
kontrolisana insulinom
– ostala tkiva, neaktivni mišići
