4
2. VATRENO ORUŽJE
Vatreno oružje se upotrebljava kao krajnje i poslednje sredstvo, kada druge mjere i radnje i sredstva
prinude ne obećavaju uspjeh. Posledice upotrebe vatrenog oružja kao najopasnijeg sredstva prinude
su razlog više za precizno normativno regulisanje uslova i način postupanja ovlašćenih službenih
lica prilikom njegove upotrebe. Vatreno oružije se mora, kad god je to moguće upotrijebit sa
najmanje štetnih posledica, uz dodatnu obavezu da se, pri njegovoj upotrebi, ne ugrožavaju životi
drugih ljudi.
2.1 Zakonski osnov za upotrebu vatrenog oružja
Zaštiti život ljudi,
Spriječi bjekstvo lica zatečenog u izvršenju krivičnog djela za koje se goni po službenoj
dužnosti i za koje je propisana kazna zatvora u trajanju od deset godina ili teža kazna, a u
slučaju neposredne opasnosti po život,
Spriječi bjekstvo lica zakonito lišenog slobode ili lica za koje je izdat nalog za lišavanje
slobode zbog izvršenja krivičnog djela iz tačke 2 ovog člana, a u slučaju neposredne
opasnosti po život,
Od sebe odbije neposredni napad kojim se ugrožava njegov život,
Odbije napad na objekat ili lice koje obezbeđuje, a u slučaju neposredne opasnosti po život.
1
2.2 Upotreba vatrenog oružja radi zaštite života ljudi
Vatreno oružje se može upotrijebiti ukoliko se život jednog ili više lica nalazi u neposrednoj
opasnosti, u cilju da se odbije ili spriječi započeti napad. Da bi ovlašćeno službeno lice moglo
upotrijebiti vatreno oružje radi zaštite života ljudi, potrebno je da se u svakoj konkretnoj situaciji
ispune sledeći uslovi:
Da su jedno ili više lica neposredno napadnut od strane drugog lica ili više njih,
1
Zakon o unutrašnjim poslovima Crne Gore, član 73
5
Da se radi o fizičkom napadu na takav način i takvim sredstvima, ili da je fizička snaga
napadača takva, ili broj napadača toliko, da usled toga postoji neposredna opasnost po život
napadnutih.
Život ljudi nalazi se u neposrednoj opasnosti, ako su oni napadnuti na takav način ili takvim
sredstvima koja predstavljaju opasnost po njihov život (oruđe, oružije i sl. l) ili ako je fizička snaga
napadača takva ili broj napadača toliki da se život napadnutog ne može odbraniti na drugi način bez
upotrebe vatrenog oružja. Ukoliko se život ljudi nalazi u neposrednoj opasnosti izazvanoj otmicom
vazduhoplova vatreno oružje, mogu upotrijebiti samo posebno obučena ovlašćena službena lica i to
po odobrenju ministra, Ministarstva unutrašnjih poslova, ili po naređenju starešine pod čijim
rukovodstvom se vrše službeni zadaci i poslovi.
Slika 2.2.1 Zaštita života ljudi
2
2.3 Šta se smatra pod upotrebom vatrenog oružja?
Pod upotrebom vatrenog oružja smatra se pucanje prema licu da bi se spriječila neka od zakonom
predviđenih radnji koja predstavlja osnov za upotrebu vatrenim oružjem. Ne smatra se upotrebom
vatrenog oružja:
Punjenje, potezanje, donošenje u položaj za upotrebu i drugo preventivno korišćenje
vatrenog oružja bez pucnja,
Pucanje iz vatrenog oružja u vazduhu radi upozorenja i signalizacije i traženja pomoći,
Pucanje na životinje kad ugrožavaju život i ličnu sigurnost ljudi.
Vatrenim oružjem u smislu dopuštenosti njegove upotrebe, smatra se vatreno oružje kojim su
naoružana ovlašćena službena lica i jedinice policije. Nije dozvoljena upotreba vatrenog oružja koje
2
https://specijalne-jedinice.com/obuka/bliska-zastita/optimalno-oruzje-za-potrebe-neposredne-fizicke-zastite.html
7
2.5 Upotreba vatrenog oružja radi odbijanja napada na objekat ili ličnost koji se objezbeđuje
Upotrebom vatrenog oružja smatra se upotreba vatrenog oružja radi odbijanja neposrednog
napada i za vrijeme trajanja neposrednog napada na objekat ili lice koje se obezbjeđuje a u slučaju
neposredne opasnosti po život. Neposrednim napadom na objekat koji se obezbjeđuje smatra se
svaka radnja usmjerena na oštećenje tog objekta ili njegovih djelova ili na onemogućavanje
funkcionisanja objekta oštećenim ili uništenjem uređaja na objektu ili na drugi način.
Neposrednim napadom na lice koje se obezbjeđuje smatra se svaki napad vatrenim oružjem,
opasnim oruđem ili drugim predmetom kojim se može ugroziti život toga lica ili napad od strane
dva ili više lica. Ovlašćeno službeno lice nije ovlašćeno da procjenjuje značaj i vrijednost objekta
koji obezbjeđuje, niti da prema tome procjenjuje da li će upotrijebiti vatreno oružje radi odbijanja
napada.
5
2.6 Upotreba vatrenog oružja u gonjenju plovnog objekta
Kada je neophodno da se zaustavi plovni objekat koji se goni na moru i unutrašnjim vodama,
policija može prema tom plovnom objektu upotrijebit vatreno oružje da bi ga onemogućila u
bjekstvu, zaustavila i sprovela nadležnom organu samo ako to nije postigla upotrebom drugih
trenutno raspoloživih sredstava.
6
Druga sredstav mogu bit verbalno upozorenje i hici zastrašivanja ispaljeni iznad plovnog
objekta, pod uslovom da to ne predstavlja opasnost za druge. Kada se, kao krajnje sredstvo, na
plovni objekt ispaljuju hici, policija to čini tako da štiti živote lica na objektu i u liniji vatre. Vatreno
oružije se neće upotrijebit ako se ugrožava neči život ili ako to nije neophodno da se zaštiti nečiji
život.
7
2.7 Upotreba vatrenog oružja bez upozorenja
Ukoliko lice ne stane ili ne postupi po izdatom naređenju ni na ponovljen poziv, a ne postoji
druga mogućnost da policijski službenik spriječi njegovo bjekstvo, policijski službenik će upotrijebit
vatreno oružje. Policijski službenik će prethodno ispaliti prvi hitac u vazduh radi upozorenja licu da
stane. Ukoliko lice ne stane ni posle ovoga, policijski službenik će upotrijebit vatreno oružje,
prvenstveno pucajući u noge licu koje bježi. Jedina situacija u kojoj je dozvoljena upotreba vatrenog
oružja sprovođenja postupka upozorenja, jeste kada odlaganje može dovest do smrti ili teške
5
Zakon o unutrašnjim poslovima Crne Gore, član 78
6
Zakon o unutrašnjim poslovima Crne Gore, član 82
7
Zakon o unutrašnjim poslovima Crne Gore, član 81
