1
Vol. 40 (2015) br. 2
Originalni rad
UDK 611
ISSN 0350-2899. - Vol. 40, br. 2 (2015), str. 79-82.
75.071.1:929
75.071.1:929
COBISS.SR-ID 216882700
MIKELANĐELO I BARTOLOMEO PASAROTI, MESTO ANATOMIJE U STVARALAŠTVU
OVIH VELIKANA RENESANSNOG SLIKARSTVA
MICHELANGELO AND BARTOMEO PASSAROTTI, ANATOMY IN THE WORKS OF
THESE GREAT RENAISSANCE PAINTERS
Biljana Velić, Miloš Protić
SLUŽBA OPŠTE MEDICINE, DOM ZDRAVLJA, ZC ZAJEČAR
Sažetak:
Uvod: Renesansa nastaje u Italiji u 14. veku i širi se na ostatak Evrope do 16. veka. Tada
dolazi do velikih preokreta u slikarstvu, nauci, književnosti. Vladalo je interesovanje za antička dela, u
središtu je čovek, nasuprot dotadašnjoj sholastičkoj nauci i crkvi. U to doba stvaraju i Mikelanđelo
Buonaroti (1475–1564), jedan od najvećih genija renesanse, i Batrolomeo Pasaroti (1529–1592), slikar
perioda manirizma. Cilj: Ukazati na tadašnje podučavanje studenata slikarstva anatomiji. Metod i
materijal: Pregled dostupne literature na internetu iz medicinskih baza podataka, kao i baza podataka
istorije umetnosti, poput
Pubmeda
i
Oksfordskog indeksa
. Batrolomeo Pasaroti je naslikao
Čas anatomije za
umetnike
. Reč je ulju na platnu koje prikazuje čas anatomije koji se predaje studentima slikarstva, a
sprovodi se seciranjem leša. Diskusija: Smatra se da je na slici Mikelanđelo koji drži predavanje svojim
studentima, koristeći seciranje leša i time prikazuje građu ljudskog tela, proporcije, međusobne odnose.
Takođe se smatra da je pred njim tadašnji cenjeni udžbenik anatomije Andreasa Vesaliusa, lekara i
anatoma,
De humani corporis fabrica
(ili struktura ljudskog tela, u prevodu sa latinskog). U sklopu ovih
detalja dolazi se do nezaobilazne centralne figure samog Mikelanđela kao učitelja, te je ovo Pasarotijevo
delo i svojevrsno istorijsko svedočanstvo o samom Mikelanđelu koji je, sem slikarstva, poznat po
izuzetnim anatomskim skicama i crtežima. Poznata je genijeva
Studija o torzu i nogama
. Prema mišljenju
istoračara, ove skice ljudske anatomije imale su uticaj na potonji razvoj anatomije. Zaključak: Uočava se
da je Mikelanđelo bio vrstan poznavalac anatomije o čemu govore njegove anatomske skice i crteži.
Takođe je ilustrativno poznavanje anatomije u Pasarotijevom delu, koji je u svom
Času
to istakao u
oslikavanju leša. Sem toga, naročita pažnja je poklonjena i držanju učenika i ekspresiji njihovih lica. Zato je
Vesaliusov udžbenik svedočanstvo
per se
o razvoju anatomije.
Ključne reči:
Mikelanđelo, Pasaroti, anatomija, čas, renesansa.
Extended summary:
Introduction: The Renaissance appeared in Italy in the 14th century and has
spread to the rest of Europe until the 16th century, during which there was a major turning point in
painting, science, literature. There was a interest in antiques, and in the middle of it is the man, as opposed
to scholastic science and the church. Michelangelo Buonarroti (1475-1564), one of genius of the
Renaissance and Batrolomeo Passarotti (1529-1592), painter of the period of mannerism. Objective: To
show the former teaching anatomy students painting. Method and material: Overview of the available
literature on the Internet from medical databases and database of art history, such as PubMed and the
Oxford index.Batrolomeo Pasaroti painted ‚‚The Anatomy for artists ''. It is oil on canvas that shows the
time that anatomy is taught to students of painting and implemented by dissection of corpse.Discussion: It
is believed that it is Michelangelo who gives lectures to his students,using dissecton corpse and shows the
structure of the human body, proportions, mutual relations.It is also considered that is in front of him
famous textbook anatomy of Andreas Vesalius, physician and anatomist, ,, De humani corporis fabrica '(or
the structure of the human body in latin). These details lead to central figure of the Michelangelo as a
teacher, where he shows to students details of corpse, this oil on canvas is historical evidence of
Michelangelo well known for exceptional anatomical sketches and drawings. It iswell known ,, Study of the
torso and legs ''. Otherwise these sketches of human anatomy had an impact on the subsequent evolution
of anatomy, according to historians.Conclusion: It is noted that Michelangelo was a connoisseur of
Adresa autora:
Miloš Protić, Svetozara Markovića 1, 19000 Zaječar, Srbija.
E-mail:
[email protected]
Rad primljen: 8. 2. 2015. Rad prihvaćen: 31. 5. 2015. Elektronska verzija objavljena: 21. 8. 2015.
www.tmg.org.rs
rs
2
Originalni
Vol. 40 (2015) br. 2
anatomy and his anatomical sketches and drawings tell us that. It is also illustrative knowledge of
anatomy of Passarotti himself in his painting, pointed out that in painting the corpse. Attention of
students is well presented. Vesalius' tutorial is per se evidence of a development of anatomy.
Keywords:
Michelangelo, Passarotti, anatomy, lesson , renaissance
UVOD
Renesansa (fr.
renaissance
– preporod)
je kulturno-istorijski pojam koji je najpre
označavao doba od 1350. do 16. veka kao period
u kome je došlo do ponovnog interesovanja za
klasičnu antiku i procvata umetnosti, da bi se
zatim ovim pojmom označavalo kulturno stanje
prelaznog doba od srednjeg veka do novog doba,
naročito u Italiji. U središtu je čovek, nasuprot
dotadašnjoj sholastičkoj nauci i crkvi. Tada
stvaraju i Mikelanđelo Buonaroti (1475–1564),
jedan od najvećih genija renesanse, i Batrolomeo
Pasaroti (1529–1592), slikar perioda manirizma.
CILJ
Cilj našeg rada je ukazati na tadašnje
podučavanje anatomiji studenata slikarstva, što
je motiv slike
Čas anatomije za umetnike
Bartolomea Pasarotija. Slika se nalazi u galeriji
Borgeze u Rimu, Italija.
METOD I MATERIJAL
Pregled dostupne literature na internetu
iz medicinskih baza podataka, kao i baza
podataka istorije umetnosti, kao što su
Pubmed
i
Oksfordski indeks
. Korišćeni su opisi i tumačenja
Pasarotijovog dela, kao i skice i crteži koje je
sačinio Mikelanđelo Buonaroti.
Books of the
body-anatomical ritual and renessaince learning
(
Knjige o telu – anatomski ritual i renesansno
učenje
) Andrea Karlina, a u prevodu koji su
uradili John Tedeschi i Anne C. Tedeschi, daje
tumačenje slike
Čas anatomije za umetnike
.
REZULTATI I DISKUSIJA
Batrolomeo Pasaroti (slika 1) je naslikao
Čas anatomije za umetnike
(slika 2). Reč je o ulju
na platnu koje prikazuje čas anatomije koji se
predaje studentima slikarstva, a sprovodi se
seciranjem leša. Smatra se da je na slici
Mikelanđelo (slika 3) koji drži predavanje svojim
studentima, koristeći seciranje leša i time
prikazuje građu ljudskog tela, proporcije,
međusobne odnose.
Slika 1. Bartolomeo Pasaroti.
Image 1. Bartoloneo Passarotti
Slika 2. Čas anatomije za umetnike,Barolomeo
Pasaroti.
Image 2. Anatomy class for artists, Bartolomeo
Passarotti
Slika 3. Mikelanđelo Buonaroti.
Image 3. Michelangelo Buonaroti.
