UNIVERZITET U SARAJEVU
PRIRODNO-MATEMATIČKI FAKULTET
ODSJEK ZA BIOLOGIJU
SMJER: MIKROBIOLOGIJA
MODUL: EKOLOGIJA ČOVJEKA I ZAŠTITA ŽIVOTNE SREDINE
Seminarski rad
MIKROBIOLOGIJA VODA
Studenti:
Dedić Neira
Imamović Merima
Nukić Benjamin
Omeragić Emina Mentor:
Raščić Belma prof. dr. Sadbera Trožić-Borovac
Prošireni pregled vode za piće (dopunska mikrobiološka analiza)
radi se kada se
osnovnim pregledom ili na drugi način utvrdi fekalno zagađenje vode. Ova analiza treba da
utvrdi sljedeće:
-
Ukupan broj aerobnim mezofilnih bakterija
-
Ukupan broj koliformnih bakterija
-
Prisustvo koliformnih bakterija fekalnog porijekla
-
Prisustvo streptokoka fekalnog porijekla
-
Vrste roda Proteus
-
Pseudomonas aeruginosa
-
Sporogene sulfitoredukujuće anaerobne bakterije.( Sulfitoredukujuće Clostridie).
Periodični pregled vode (kompletna bakteriološka kontrola)
se obavlja samo u
najrazvijenijim laboratorijama u određenim vremenskim razmacima. Može se vršiti svakih 12
mjeseci. Broj osnovnih i periodičnih pregleda u toku mjeseca i godine propisani su
Pravilnikom, a proračunati su na osnovu broja stanovnika koji koriste vodu.
Tabela 1. Mikrobiološke osobine vode za piće
Vrste mikroorganizama
Prečišćena i dezinfikovana voda
I flaširana voda na izvoru
Prirodna voda
Zatvorena otvorena
voda izvorišta
Broj dozvoljenih mikroorganizama
1.Bakterija Salmonella, vrste
Shigella, vibrio-kolere i dr.
patogeni mikroorganizmi,
koliformne bakterije i
streptokoke fekalnog porijekla,
Proteus vrste, Pseudomonas
aeruginosa
Ne smije da sadrži
10 100 300
0 100 100
0 5 10
0 1 10
0 1 1
2.Crijevne protozoe, crijevni
helminti i njihovi razvojni oblici
3.Vibrioni
4. Bakteriofagi
5.Alge i drugi organizmi, koji
mogu da izmjene izgled, miris i
ukus vode
6.Aerobne mezofilne bakterije
na agaru nakon inkubacije od 48
sati na 37
0
C u 1 ml vode, do
7.Ukupne koliformne bakterije
određene kao najvjerovatniji
broj u 100 ml vode do
8.Ukupne koliformne bakterije
određene membran-filtar
metodom u 100 ml do
9.Sulfitoredukujuće clostridie u
ml vode do
10.Broj infektivnih jedinica
enterovirusa u 10 ml vode
4
1.3. Uzimanje i transport uzoraka vode za mikrobiološki pregled
Osnovni preduslov za dobivanje pouzdanih rezultata o kvalitativnom bakteriološkom stanju
vode jeste da se ispitivana voda uzima i šalje na pregled tako da se pri tome ne kontaminira i
da se onemogući razmnožavanje onih bakterija koje u njoj već postoje, ali da one u njoj
ostanu žive i sposobne za razmnožavanje. Zbog toga je neophodno da se uzimanju i slanju
vode za bakteriološki pregled posveti najveća pažnja. Uzorci vode za bakteriološku analizu
uzimaju se u čiste staklene boce zapremine 250 ml i 1000 ml, prethodno sterilizovane u
suhom sterilizatoru na temperaturi od 160-180
0
C, u trajanju od jednog sata ili u autoklavu na
120
0
C u trajanju od 15 minuta, prethodno zatvorene staklenim, plastičnim ili gumenim
zapušačima preko kojih su stavljene kapice od aluminijumske folije. Mogu se koristiti i
plastične boce za jednokratnu upotrebu, koje su prethodno sterilizirane etilen-oksidom ili
radijacijama. Boce se zatvaraju staklenim, plastičnim ili gumenim zapušačem preko kojih su
stavljene kapice od Al- folije. Kod prečišćenih voda zatvorenog tipa (vodovodna voda), kao
uzorak se uzima 200 ml. vode, a kod ostalih voda (izvorska, bunarska, riječna i jezerska)
uzima se uzorak u količini od 500 ml. Pri uzimanju uzoraka vode iz vodovoda slavina se opali
plamenom laboratorijske lampe ili plamenom vate natopljene u denaturisani alkohol (ili se
dobro izbriše vatom natopljenom u 70% denaturisani etil-alkohol) i pusti da voda teče 3-5
minuta. Kada se boca napuni do ¾ zapremine, zatvori se pažljivo zapušačem, vrati se zaštitna
kapica i uveže se kanapom. U boce u koje se uzima uzorak vodovodne- hlorisane vode
potrebno je dodati 0,1 ml. 3%-tnog rastvora Na-tiosulfata (Na
2
S
2
O
3
) na svakih 170 ml.vode.
Time se spriječava inhibitorno djelovanje hlora na razvoj mikroorganizama u toku ispitivanja.
Uzorci vode iz bunara, rezervoara i cisterni se uzimaju pomoću boce za dubinsko uzimanje
uzoraka ili bocom opterećenom tegom, sa dubine od 50 cm. ispod površine vode. Uzorci se
transportiraju u rashladnim uređajima i donose u laboratoriju najkasnije 6 sati poslije
uzimanja.
Uzorci vode koji će se zasijati u roku od jednog sata poslije uzimanja ne moraju se
transportirati u hladnjaku. Primljeni uzorci u laboratoriji se odmah zasijavaju, u protivnom se
moraju držati u frižideru na temperaturi od 4
0
C. Tako čuvani uzorci se moraju zasijati u roku
od 12 sati.
Na bocu za uzimanje uzoraka stavlja se naljepnica sa sljedećim podacima:
naziv
objekta iz kojeg je uzorak uzet, mjesto i datum.
Kad posebni okolnosti zahtijevaju, uzorak
vode se može dostavljati i pod šifrom, ali se mora naznačiti koja se vrsta analiza traži, u
skladu sa propisom o higijenskoj ispravnosti vode za piće.
Ako se u nalogu ne naznači koja se
analiza traži izvršit će se samo osnovna analiza vode.
1.4. Utvrđivanje broja živih bakterija u vodi u 1 ml. vode
Utvrđivanje broja svih živih bakterija u 1 ml. vode za piće, nekada je smatrano osnovnom
analizom za ocjenjivanje higijenske vrijednosti ove vode. Međutim, danas se smatra da ovo
utvrđivanje ima svoju pravu vrijednost samo ako se češće ponavlja u kratkim vremenskim
razmacima u redovnoj kontroli. Jedno jedino brojanje bakterija u vodi ima sasvim ograničenu
vrijednost i znatno zaostaje za kolimetrijom u pogledu higijenske ocjene kvaliteta vode. Ovo
brojanje može imati izvjestan higijenski značaj naročito prije i poslije okolnosti koje mogu da
ugroze vodonosni sloj (izvorište), npr. prije i poslije naglih meteoroloških promjena (suša ili
padavina), prije i poslije terenskih poremećaja i sl. Ova analiza je dragocjena u ocjenjivanju
stepena propustljivosti raznih geoloških slojeva koji pokrivaju (zaštićuju) izvorište. Značaj
brojanja svih živih bakterija u vodi je znatno veći u ocjeni kvaliteta efikasnosti tehnološkog
procesa prečišćavanja voda (filtracija, hlorisanje, ozonizacija i dr.) U ovom slučaju brojanje
klica treba obavljati prije i poslije primjena tehnološkog procesa prečišćavanja.
5
