Sportska medicina
Volumen 5 Broj 3
136
Stru
č
ni
č
lanak
Model rada odbojkaške škole
Goran Neši
ć
Sportska Akademija, Beograd
______________________________________________________________________
Sažetak
U savremenim uslovima odbojkaškog nadigravanja, name
ć
e se neophodnost postojanja i
sistematizovanog rada odbojkaške škole. Odbojkaška škola je specijalizovana
organizaciona jedinica za odbojkaško - sportsko usavršavanje dece uzrasta od devet do
osamnaest godina starosti. Poseban cilj škole je da kroz vaspitni i trenažni proces,
doprinosi da se individualne mogu
ć
nosti dece razvijaju i podižu na viši nivo, kako bi od
po
č
etnika izrasli do kvalitenih odbojkaša.
Klju
č
ne re
č
i:
model,
odbojka, obuka, tehnika.
Model of voleyball school
Abstract
In current competition in voleyball, it's necessary to implement systematic approach in
education and training. School of voleyball is unique structure dedicated to excellence
in sport for young athletes aged 9 to 18 years. The main aim of the school is to establish
and improve individual characteristics of children involved in voleyball from education
and training to top-level play.
Key words:
modeling, voleyball, learning, technics
______________________________________________________________________
UVODNA RAZMATRANJA
Igre loptom, donekle sli
č
ne odbojci, susre
ć
u se u mnogih naroda starih kultura. Današnji
oblik odbojke stvorio je 1895. godine amerikanac G.W. Morgan, nastoje
ć
i da i u
zimskim mesecima zadrži kontinuitet rada na letnjim sportovima. U Evropi se odbojka
igra od 1917 godine, najpre u Francuskoj i Italiji, a zatim i u ostalim zemljama starog
Sportska medicina
Volumen 5 Broj 3
137
kontinenta. Iako relativno mlada sportska igra, odbojka brzo dobija veliki broj
poklonika. Kao i ostale sportske igre, veoma je kompleksna, sa velikim brojem
izvedenih pokreta, kretanja, što u trenažnom procesu iziskuje ve
ć
u složenost vežbanja.
Zna
č
ajno poboljšanje rezultata u odbojci je u mnogome posledica poboljšanja metoda
vežbanja. Da bi rezultati bili što bolji, potrebno je vežbati ne samo u povoljnim
uslovima i po najboljim metodama, ve
ć
vežbati i dovoljno dugo . Po
č
eti u onom
periodu, kada ljudski organizam pokazuje najve
ć
u prilagodljivost. Saznanje ove
č
injenice uslovljava ranu specijalizaciju u odbojci. Odbojkaške škole su jedan od njenih
oblika. Pored rane specijalizacije, u odbojkaškim školama se obavlja i prva i veoma
znažajna selekcija, koja se ne može sprovesti samo na osnovu posmatranja deteta u igri,
nego i u drugim oblastima njegovog ispoljavanja. Nipošto se ne sme žuriti u
zaklju
č
ivanju o talentovanosti mladih. Praksa pokazuje da su
č
esto oni za koje se
govorilo da su netalentovani, postigli veoma visok nivo, a na drugoj strani, talenti su
ostali ve
č
iti talenti. Mogu
ć
nost identifikacije mladih je veoma zna
č
ajna, te je od velikog
zna
č
aja mogu
ć
nost vi
đ
anja aktivnosti starijih, ne samo na utakmicama, ve
ć
i na
treningu. U tom slu
č
aju, odbojkaške škole, osnovane pri klubovima imaju izvanredne
mogu
ć
nosti (Ban, 1998). Pri selekciji dece ne treba ispustiti iz vida, da je upornost jedna
od veoma zna
č
ajnih osobina budu
ć
ih odbojkaša, pogotovo ako se zna da je usvajanje
odbojkaške tehnike veoma prefinjeno i stoga teže nego što se
č
ini na prvi pogled. U
usvajanju tehnike u periodu obu
č
avanja, ne dolazi do izražaja u potpunosti, do razlika u
ispoljavanju tehnike de
č
aka i devoj
č
ica, naro
č
ito ne u prvim godinama vežbanja
(Tomi
ć
, 1967). Samo pojedine vežbe se ne preporu
č
uju devoj
č
icama, tako da nije
potrebno praviti posebne programe u odnosu na pol polaznika odbojkaške škole.
Razlika postoji u opho
đ
enju, prezentiranju i asistiranju, ali je to više stvar etike i
poznavanja metodike odbojke. “Polaze
ć
i od toga da je
č
ovek taj koji proizvodi, stvara,
obelodanjuje igru i da je on najvažniji
č
inilac u njoj, naša nastojanja da igru usavršimo
moraju biti sadržana u želji da usavršimo
č
oveka, njegova delovanja, kretanje i
manipulacije”(Tomi
ć
,1971. str.3)
PREGLED DOSTUPNE LITERATUTE
Prou
č
avaju
ć
i postoje
ć
u literaturu u vezi odbojkaških škola i organizacije rada u njima,
mogu se zapaziti razli
č
ita shvatanja, kako po
č
etka treniranja, tako i dužine trajanja
obu
č
avanja i usavršavanja odbojkaške igre. Tako na primer, Kalajdži
ć
(1975) predlaže
obu
č
avanje i usavršavanje kroz tri stepena i to: I stepen: - pripremna grupa (9-11
godina starosti) – tre
ć
i i
č
etvrti razred osnovne škole. II stepen: - pionirka odbojkaška
škola (11-15 godina starosti) - peti, šesti, sedmi i osmi razred osnovne škole. III stepen:
- omladinsko - juniorska odbojkaška škola (15-19 godina starosti) - prvi, drugi, tre
ć
i i
č
etvrti razred srednje škole. Iz ove podele može se zaklju
č
iti, da autor predvi
đ
a po
č
etak
vežbanja pre puberteta, što je opravdano, kao i da škola treba da traje 10 godina, što je
prili
č
no dug period, ali je sigurno da obezbe
đ
uje odbojkaše i odbojkašice onog profila,
kakvi su potrebni u seniorskim ekipama. Ovaj sistem rada podrazumeva dolazak
“gotovog” igra
č
a u seniorske vode. S druge strane, Pihler - Jurkovi
ć
, Dobri
ć
i Šnajder
(1981), preporu
č
uju slede
ć
u koncepciju rada odbojkaške škole: 1. Odbojkaška sportska
škola I stupnja (u
č
enici V i VI razreda osnovne škole)... 2. Odbojkaške sportske škole
II stupnja (u
č
enici VII i VIII razreda osnovne škole)... 3. Odbojkaške sportske škole III
stupnja ( u
č
enici I i II razreda srednje škole ). Iz ovoga se može videti da ovi autori
predvi
đ
aju po
č
etak treniranja sa 11 godina starosti, što bi se za mušku populaciju moglo
