1
UNIVERZITET U SARAJEVU
FILOZOFSKI FAKULTET U SARAJEVU
OSJEK ZA PEDAGOGIJU
KOLEGIJ: OSNOVE ANDRAGOGIJE
MODELI OBRAZOVANJA ODRASLIH I OBRAZOVANJE UČITELJA
-
Seminarski rad –
Mentorica: Prof.dr. Mirjana Mavrak Studentica: Hasena Kavazović
Suradnica: asist. Amina Isanović, MA
Sarajevo, maj 2013. godine
2
SADRŽAJ
UVOD .......................................................................................................................... 3
1. Definicija andragogije ............................................................................................ 5
2. Obrazovanje odraslih i obrazovne potrebe ............................................................. 6
3. Modeli obrazovanja odraslih .................................................................................. 8
3.1. Obrazovanje odraslih prema slobodno – tržišnom modelu ................................. 9
4. Modeli obrazovanja odraslih i obrazovanje učitelja .............................................. 13
4.1. Početno obrazovanje nastavnika ........................................................................... 13
4.2. Trajno obrazovanje učitelja .................................................................................. 16
Zaključak .................................................................................................................... 18
Literatura ..................................................................................................................... 20
4
Namjera ovog seminarskog rada je istaći značajke jednog i drugog modela obrazovanja
odraslih i međusobno ih usporediti uz korištenje deskripcije i analize, a zatim ovu usporedbu
reflektirati na obrazovanje učitelja.
Ključne riječi:
andragogija, obrazovanje odraslih, modeli obrazovanja, obrazovanje učitelja,
strukovno obrazovanje
5
1. Definicija andragogije
Andragogija nije samo teorija o učenju odraslih, to je obrazovna ideologija koja je bazirana na
utvrđenim paradigmama učenja i podučavanja, i trebala bi biti prepoznata kao „da to nije
najtvrđenije i najučinkovitije shvatanje obrazovanja. Ova različitost između pedagogije i
andragogije je bazirana na netačnom prihvatanju stanovišta pedagogije“
1
Andragogija kao samostalna naučna disciplina je produkovala značajnu sumu znanja da
oblikuje svoju naučnu strukturu i sistem subdisciplina koje proučavaju pojedina područja
obrazovanja i učenja odraslih. Za Savićevića ta područja su: opšta andragogija, andragoška
didaktika, istorija andragoških ideja, komparativna andragogija, andragogija rada, socijalna
andragogija i dr.
2
Utemeljiteljem andragogije se smatra američki znanstvenik Malcolm Knowles (1913. –
1997.), a u teorijskoj razradi područja andragogije ključne su Knowles-ove andragoške
postavke:
1. Potreba za znanjem – odrasli učenici imaju potrebu za određenim znanjem, prije nego
ga počnu svjesno usvajati.
2. Viđenje samog sebe – odrasli učenici su odgovorni za svoje odluke i treba im se
pružiti mogućnost samostalnog usmjeravanja.
3. Uloga prethodnih iskustava – odrasli učenici imaju različita životna iskustva na kojima
se treba temeljiti učenje. Ova iskustva nerijetko nose i predrasude.
4. Usmjerenost prema učenju – odrasli učenici su motivirani za učenje u mjeri u kojoj im
sadržaji učenja mogu pomoći u svakodnevnom životu.
3
Andragoški model počiva na pretpostavci da su odrasli relativno autonomna i samousmjerena
bića, čije je iskustvo osnovni izvor učenja. Odrasli ulaze u proces obrazovanja i učenja pod
pritiskom razvojnih zadataka i socijalnih uloga koje im nameće život. Znanje koje stiču u
životu su više usmjereni ka rješavanju problema, a ne učenje predmeta.
4
Odavdje se jasno
može zaključiti da se obrazovanje odraslih osoba mora temeljiti na njihovim obrazovnim
potrebama.
1
Jarvis P.,1989: 129
2
Kulić, Despotović, 2005: 56
3
Preuzeto sa: http://www.hrdergi.com/tr/dergi/mart-2012/yetiskin-ogrenme-teorisini-egitim-yontemlerine-
entegre-etmek/2118.aspx
4
Kulić, Despotović, 2005: 58
