Računarska simulacija ima u osnovi model sistema. Sistem je uređaj ili process koji postoji ili
se planira, kao npr: proizvodni pogon, distributivna mreža, služba za hitne intervencije i sl.

1.1 Karakteristike simulacionog modeliranja

Računarska simulacija je process rješavanja problema koji se tiče predviđanja i određivanja
budućih stanja realnog sistema na osnovu proučavanja računarskog modela tog sistema.
Simulacioni eksperimenti najčešće se izvode sa ciljem da se prikupe određene informacije,
čije bi dobijanje putem eksperimenata nad samim realnim sistemom bilo nepraktično ili
suviše skupo. Te informacije se kasnije koriste u procesu odlučivanja. cilj simulacije je taj da
proučimo ponašanje sistema koji simuliramo, al ii da ustanovimo kako bi se isti system
ponašao kada bi na njega djelovao neki drugi skup promjenljivih okolnosti.

Simulacioni modeli prikupljaju podatke o promjenama stanja sistema i izlaza, fokusirajući se
na ponašanje individualnih komponenti sistema. Značaj simulacionih modela proističe iz
činjenice da se samo mali broj kompleksnih realnih sistema može adekvatno opisati preko
analitičkih jednačina.

Kod primjene simulacionog modeliranja, ne može se dobiti rješenje u analitičkom obliku, u
kojem su zavisne promjenljive u funkciji nezavisnih promjenljivih, već se jješenje problema
dobija eksperimentisanjem nad modelom. Simulacioni eksperimenti kao rezultat daju
vrijednosti zavisnih promjenljivih za pojedine vrijednosti nezavisnih promjenljivih. Zbog
slučajnog karaktera promjenljivih modela, dobija se čak i više različitih vrijednosti zavisnih
promjenljivih za istu vrijednost nezavisnih promjenljivih. Planiranje i analiza simulacionih
eksperimenata zahtijevaju statistički pristup. Ovakvi modeli su najčešće modeli dinamičkih
sistema, tj. sistema koji se mijenjaju u vremenu, s obzirom na to das u istraživači, u većini
slučajeva, zainteresovani za simulaciju modela dinamičkih sistema.

Proces simulacije se oslanja i na metode operacionih istraživanja i numeričke analize. Zbog
postojanja slučajnih promjenljivih u simulacionim modelima, često se koriste i pristupi teorije
vjerovatnoće i statistike.

1.2 Potreba za simulacijom

Postavlja se pitanje zbog čega se uopšte jedan system zamjenjuje modelom, a zatim se vrši
simulacija. Postoji više razloga, a najvažniji su sledeći:



eksperiment nad realnim sistemom može da bude skup ili čak i nemoguć,



analitički model nema analitičko rješenje,



system može da bude suviše složen da bi se opisao analitički.

Pored ovih, postoji još nekoliko razloga:



eksperimentisanje sa realnim sistemom, čak i ako se zanemare drugi aspekti,
uglavnom je neisplativo ili suviše složeno. Modeliranje, sa druge strane, može da
ukaže na to da li je dalje ulaganje u eksperiment ekonomski opravdano ili ne,



izgradnja modela i simulacije ponekada imaju za cilj da se shvati funkcionisanje
postojećeg sistema čija je struktura nepoznata i ne može joj se prići,



ponekada treba simulirati uslove pod kojima nastupa razaranje sistema. naravno,
razaranje realnog sistema najčešće nije dopustivo,



vrijeme može da bude vrlo jak razlog da se pribjegne simulaciji. Pri simulaciji,
vrijeme se može sažeti. To je značajno kod simulacije dugotrajnih procesa. U drugim
slučajevima, vrijeme se može znatno produžiti.



kada se vrši realni eksperiment, uvijek postoji izvjesna greška pri mjerenju usljed
nesavršenosti mjernih uređaja. Pri simulaciji ove greške nema, Postoji samo greška
zaokruživanja usljed konačne dužine riječi u računaru.

1.3 Mogućnosti primjene simulacije

Situacije kada se simulacija može uspješno primjeniti su:



simulacija omogućava proučavanje i eksperimentisanje koje uzima u obzir sveukupne
interakcije složenog sistema ili podsistema unutar složenog sistema.



informacione i organizacione promjene ili promjene u okruženju se mogu simulirati, a
ujedno se mogu posmatrati efekti tih promjena na ponašanje sistema.



znanje stečeno u procesu izgradnje modela i simulacije može biti od velikog značaja
kod poboljšanja sistema koji se ispituje.



mijenjanjem simulacionih ulaza i posmatranjem rezultujućih izlaza, dolazimo so
važnog saznanja o tome koje su promjenljive sistema najvažnije i kako promjenljive
utiču jedna na drugu.



simulacija se može koristiti i kao pedagoško sredstvo sa ciljem da poboljšava
metodologije analitičkih rješenja.



simulacija se može koristitit za eksperimentisanje sa novim koncepcijama ili
politikama prije nego što se izvrši njihova implementacija.



simulacija se može koristiti za verifikaciju analitičkih rješenja.

1.4 Prednosti i nedostaci simulacije

Kao osnovne prednosti korišćenja simulacije navodi se sledeće:



jednom izgrađen model može se višestruko koristiti za analizu predloženih planova ili
politika.



simulacione metode mogu se koristiti kao pomoć kod analize, čak iako su ulazni
podaci na neki način nepotpuni.