Универзитет „Гоце Делчев“ - Штип
ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ
Економија на Европска унија
ШТИП
ИРИНА ПОЦКОВА
МОДЕЛОТ НА ДДВ ВО ЕВРОПСКАТА УНИЈА И СИСТЕМОТ НА ДДВ ВО
РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА - КОМПАРАТИВЕН ПРИСТАП
МАГИСТЕРСКИ ТРУД
Штип, март 2013 година
2
Комисија за оценка и одбрана
Претседател: проф. д-р Трајко Мицески
Член (ментор): проф. д-р Живко Атанасовски
Член: доцент д-р Виолета Маџова
Научно поле: Јавни финансии
Научна област: Финансии
Датум
на одбрана: 25.03.2013 година
Датум на промоција:
4
Прв чекор во хармонизација на индиректните даноци беше
воведувањето на данокот на додадена вредност. Данокот на додадена
вредност (ДДВ) е потрошувачки данок, прва земја што го воведе е Франција (во
1954
година). Подоцна следуваат двете директиви во областа на даночниот
систем од Советот на Европската заедница кои пропишуваат униформни
правила за сите држави.
И покрај тоа што сите членки на ЕУ во својот даночен систем го вградија
данокот на додадена вредност, сè уште меѓу нив постојат значајни разлики во
видот и висината на даночните стапки, даночните ослободувања, учеството на
данокот на додадена вредност во вкупните даночни приходи на одредени
земји, даночните оптоварувања и сл.
Шестата директива (2006/112/ЕЗ) се смета за базичен закон за ДДВ во
Европската унија, бидејќи со оваа директива се воспоставени дефинициите и
принципите на оданочување на додадената вредност, а се остава одредена
можност за избор на земјите-членки на Европската унија. Усвојувањето на оваа
директива значеше утврдување на униформна даночна основа, предмет на
оданочување, даночен обврзник, даночни ослободувања, односно утврдување
на трансакциите што ќе бидат оданочувани со ДДВ.
Република Македонија, земја-кандидат за полноправно членство во
Европската унија, прави значајни чекори во усогласувањето на своето
законодавство со законодавството на Европската унија.
Реформите во даночниот систем во делот на индиректните даноци -
данокот на додадена вредност претставуваат приспособување со директивите
и другите правни акти во ЕУ. Данокот на додадена вредност во Република
Македонија беше воведен со посебен закон од 1 април 2000 година и
претставува доближување до стандардните решенија во даночните системи на
земјите-членки на ЕУ. Законот за ДДВ е во согласност со Шестата директива
која се однесува на ДДВ и е целосно компатибилен со европскиот модел.
Клучни зборови:
данок на додадена вредност, Европска унија,
економска интеграција и монетарна унија, хармонизација на даноците
.
5
TITLE
MODEL OF VAT IN EUROPEAN UNION AND SISTEM OF VAT REPUBLIC OF
MACEDONIA- KOMPARATIVE APPROACH
Abstact
The Economic and Monetary Union is a process of harmonization of the
economic and monetary politics of the member
– countries of EU in order to
introduce the single currency
– euro.
EMU has been settled with the contract of Maastricht in 1992, by which has
been defined the criteria of admittance to EMU in order to protect the proper
functioning of EMU.
On these regulations or so-called criteria for convergence of the national
economies, depends whether the countries can be part of the Eurozone and accept
the euro as a single currency. They are: 1. Stability of prices ( inflation rate ): the
inflation rate must not be higher than 1.5% from the average of the three countries
with the lowest inflation rate, by which it is requested high stability of the domestic
currency; 2. The budget deficit must not surpass 3% of the GDI (Gross Domestic
Income) of the previous year; 3. The country debt must not surpass 60% from the
GDI of the previous year; 4. The long-term interest rate must not be higher than 2%
from the average of the rates of three countries with the lowest inflation rate; In order
to maintain and facilitate The Economic and Monetary Union in the part of keeping
fiscal politics, from 1999 has been enforced the Stability and Growth Pact. The aim
of this pact is to maintain the budget discipline in the member countries after the
introduction of the euro. The National Governments have the discrete right in the
management of the tax system and the tax politics which represent one of the
significant characteristics of the national sovereignty. The harmonization involves
process of elimination of the fiscal barriers and process of bringing nearer of the tax
systems for the proper functioning of the common market. The first step in the
harmonization of indirect taxes has been the introduction of the Value-Added Tax.
The VAT (Value-
Added Tax) is a consumers’ tax, the first country that has
introduced it is France in 1954. Later have followed the two directives in the area of
7
СОДРЖИНА
ПРВ ДЕЛ
1.
ВОВЕД ..............................................................................................................
9
1.1.
Предмет и цели на истражувањето...........................................................11
1.2. Хипотези на истражувањето......................................................................13
1.3. Избор на методи во истражувањето и анализа на резултатите.............13
1.4. Краток опис на содржината........................................................................14
2.
ОСНОВНИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ИНТЕГРАЦИЈАТА ВО ЕУ.....................
16
2.1.
Економската интеграција и монетарната унија - настанување и
правила на функционирање........................................................................16
2.1.1. Клучни фази во развојот на европската економска интеграција.....19
2.1.2.
Создавање на eкономска и монетарна унија ....................................24
2.1.3.
Правила на функционирање на економската и монетарна унија....25
а. Критериуми за конвергенција - спојување или Мастришки
критериуми..........................................................................................25
б. Пакт за стабилност и раст.................................................................27
2.1.4. Правила на фискалната политика во ЕУ.............................................31
2
.2. Карактеристики на даночната политика во ЕУ .......................................36
2.2.1.
Структура на даночните системи на земјите-членки на ЕУ...............37
2.2.2.
Хармонизација на оданочувањето во ЕУ............................................38
а) Хармонизација на директните даноци...............................................40
б) Хармонизација на индиректните даноци...........................................45
3.
ОПШТИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ДДВ ВО ЕУ...................................................
52
3.1.
Принципи на функционирање на ДДВ......................................................55
3.1.1.
Концепт оданочување на едно место (one-stop shop)……............... 69
3.1.2.
Прописи за заедничка административна помош помеѓу даночните
органи во земјите на ЕУ........................................................................ 70
3.1.3.
Уредба за административна соработка кај ДДВ - Уредба за
статистички податоци...................................................................................71
3.1.4.
Уредба за административна соработка во врска со ДДВ
(218/92/ЕЕЗ)………………………………………………………………………….........72
