FAKULTET ZA EKOLOGIJU
BANJA LUKA
SEMINARSKI RAD
TEMA: Monitoring vode
MENTOR:
STUDENT:
Banja Luka, Decembar 2014. godine.
Seminarski rad – Monitoring vode
2
SADRŽAJ:
1. UVOD.............................................................................................................................3
2. VODA – PODJELA I NJEN ZNAČAJ U PRIRODI.....................................................4
3. ZAGAĐIVANJE VODA................................................................................................5
4. OTPADNE VODE U BIH..............................................................................................8
5. ZAHTJEVI U POGLEDU KVALITETE VODE ZA PIĆE- ZAKONSKA
REGULATIVA.............................................................................................................11
6. ZAŠTITA VODE..........................................................................................................13
7. ZAKLJUČAK...............................................................................................................14
8. LITERATURA..............................................................................................................15
Seminarski rad – Monitoring vode
4
VODA – PODJELA I NJEN ZNAČAJ U PRIRODI
Današnji oblik života na Zemlji ne bi bio moguć da nema vode, uz ostale povoljne
uslove, kao što su sastav atmosfere, zračenje i toplota. Voda se u prirodi pojavljuje u tri
agregatna stanja: čvrstom, kao led, snijeg ili inje; tečnom, kao voda, kiša i rosa i gasovitom,
kao vodena para. Prelazi iz jednog stanja u drugo teku neprekidno. Sa Zemljine površine, sa
slobodnih vodenih površina rijeka, jezera, mora, okeana, raznih akumulacija; tla i biljnog
prekrivača, voda stalno isparava u manjim ili većim količinama. Vodena para tako dolazi u
atmosferu, gdje u određenim uslovima opet prelazi u kapljice i ledene čestice, nastaju oblaci,
a iz njih oborina. Voda konstantno cirkuliše između atmosfere, okeana i kopna. Kruženje
vode na Zemlji je važan proces koji omogućava održavanje života na Zemlji.
Voda u tečnom stanju pokriva 71% ukupne površine Zemlje. Ukupna količina vode
na zemlji iznosi 1,4*109 km
3
(1,4 milijardi kubnih kilometara) vode, od čega na slane vode
otpada 97,4%, a na slatke svega 2,6%.
Potrebe za vodom stalno se povećavaju i to kako zbog rasta stanovništva na našoj
planeti tako i zbog razvoja prirode u mnogim zemljama svijeta. Voda je jedini resurs na
Zemlji čija se količina ne smanjuje, ali se njezina kvaliteta stalno pogoršava. Prirodne vode
imaju sposobnost da donekle neutrališu zagađenje jer teže da uspostave prvobitnu ravnotežu.
Ta sposobnost se naziva samoprečišćavanje. Ako je zagađenje veliko, potrebno je pristupiti
pročišćenju sa posebnim uređajima i postrojenjima.
Voda se u prirodi ne pojavljuje u hemijski čistom obliku, zbog toga što rastvara
različite organske i neorganske materije, čija količina u vodi varira. Od količine sastojaka
zavise i karakteristike vode. Voda se prema svom porijeklu može podijeliti na:
•
atmosfersku,
•
površinsku i
•
podzemnu vodu.
Atmosferska voda potiče od padavina kao što su kiša, led, inje i rosa. Ova voda sadrži
rastvorene gasove iz atmosfere sa kojim dolazi u dodir: N
2
, O
2
,CO
2
,H
2
S, SO
2
i dr. Pored
gasova ona sadrži i malu količinu rastvorenih soli , kao i čestice prašine, čađi i dr.
Površinska voda je voda koja se nalazi na površini Zemlje ( potoci, rijeke, jezera, mora
i okeani). Ona je u kontaktu sa zemljištem zbog čega je bogata rastvorenim organskim i
neorganskim materijama.
Podzemne vode nastaju infilitracijom atmosferskih padavina i površinskih voda do
vodootpornog sloja gline, gdje se nastavlja lagano kretanje vode u pravcu terena. Ova voda je
Seminarski rad – Monitoring vode
5
obogaćena solima magnezijuma, kalcijuma, natrijuma i ima konstantan sastav, nižu
temperaturu, bistra je i bezbojna.
U odnosu na sadržaj mineralnih materija kopnene vode se dele na:
slatke – najveći procenat kopnenih voda pripada ovoj grupi;
slane – mrtvo more npr. predstavljaju ostatke bivših mora ili zaslanjene ostatci bivših
slatinskih područja;
termalne;
mineralne i
termomineralne – u Srbiji je zabiljeleženo 130 izvora ovih voda – banje.
Slatke vode se dele prema različitim kriterijumima na:
površinske i pozemne
Površinske vode se prema pokretljivosti dele na:
mobilne (tekuće) – ukupna količina kompaktne mase se u nekom pravcu kreće
određenom brzinom. Po mjestu nastanka one su podeljene na: izvore – reokreni,
limnokreni i halokreni zavisno od tipa izviranja; sublakustričke izvore – izviru sa dna
nekog jezera (Crno jezero npr.); vrulje – izvori koji izbijaju sa morskog dna (u Boki
Kotorskoj) –osvežavaju vodu. Od izvora tekuća voda pravi potoke, riječice i rijeke.
stacionarne (stajaće) vode – ritovi, tresave, močvare, bare i jezera. Stacionarnost ne
treba shvatiti bukvalno i bezuslovno – svaka stajaća voda ima vertikalna kretanja,
talase i struje; svaka stajaća voda se vodom napaja sa jedne i odaje vodu sa druge
strane.
Kopnene vode, iz ugla gledanja čovjeka, nisu pravilno raspoređene – postoje ogromna
prostranstva koja sadrže malo ili su potpuno bez vode (pustinje, Arktik i Antarktik gde je
voda zarobljena u ledu). Ideje ozelenjavanja pustinja postoje u Libiji, Saudijskoj arabiji,
Egiptu, Izraelu i podrazumevaju dovlačenje santi leda sa Arktika i Antarktika i korišćenje te
vode za navodnjavanje pustinja.
ZAGAĐIVANJE VODA
Postoji veliki broj materijala koji štete kvaliteti voda. Zagađivači mogu biti organskog
porijekla (naftni derivati, deterdženti i pesticidi), zatim teški metali i druga neorganska
jedinjenja. Pored toga, velike količine lako razgradljivih materija i nutrijenata (koji se nalaze
u đubrivima i deterdžentima) u velikoj mjeri ugrožavaju vodna bogatstva i narušavaju
prirodnu ravnotežu u rijekama i jezerima. Poljoprivredni i industrijski sektor predstavljaju
velike zagađivače, ali sa druge strane i zagađenje iz domaćinstava u velikoj mjeri zagađuje
vodne tokove i što je veoma nepovoljno, podzemnu vodu, koja se koristi za piće. Poslednjih
