May 5, 2012
[
MONITORING VODE
]
Maturski rad
2
SADRŽAJ:
UVOD.............................................................................................................................................3
1.0.
Voda
–
podjela
i
njen
značaj
u
prirodi.........................................................................4
2.0.
Zagađivanje
voda...........................................................................................................5
3.0.
Otpadne
vode
u
BIH......................................................................................................8
4.0.
Zahtjevi u pogledu kvaliteta vode za piće - zakonska
regulativa................................11
5.0.
Zaštita
vode..................................................................................................................13
ZAKLJUČAK................................................................................................................................14
LITERATURA..............................................................................................................................15
May 5, 2012
[
MONITORING VODE
]
Maturski rad
4
1.0.
VODA – PODJELA I NJEN ZNAČAJ U PRIRODI
Današnji oblik života na Zemlji ne bi bio moguć da nema vode, uz ostale povoljne
uslove, kao što su sastav atmosfere, zračenje i toplota. Voda se u prirodi pojavljuje u tri
agregatna stanja: čvrstom, kao led, snijeg ili inje; tečnom, kao voda, kiša i rosa i gasovitom, kao
vodena para. Prelazi iz jednog stanja u drugo teku neprekidno. Sa Zemljine površine, sa
slobodnih vodenih površina rijeka, jezera, mora, okeana, raznih akumulacija; tla i biljnog
prekrivača, voda stalno isparava u manjim ili većim količinama. Vodena para tako dolazi u
atmosferu, gdje u određenim uslovima opet prelazi u kapljice i ledene čestice, nastaju oblaci, a iz
njih oborina. Voda konstantno cirkuliše između atmosfere, okeana i kopna. Kruženje vode na
Zemlji je važan proces koji omogućava održavanje života na Zemlji.
Voda u tečnom stanju pokriva 71% ukupne površine Zemlje. Ukupna količina vode na
zemlji iznosi 1,4*109 km
3
(1,4 milijardi kubnih kilometara) vode, od čega na slane vode otpada
97,4%, a na slatke svega 2,6%.
Potrebe za vodom stalno se povećavaju i to kako zbog rasta stanovništva na našoj planeti
tako i zbog razvoja prirode u mnogim zemljama svijeta. Voda je jedini resurs na Zemlji čija se
količina ne smanjuje, ali se njezina kvaliteta stalno pogoršava. Prirodne vode imaju sposobnost
da donekle neutrališu zagađenje jer teže da uspostave prvobitnu ravnotežu. Ta sposobnost se
naziva samoprečišćavanje. Ako je zagađenje veliko, potrebno je pristupiti pročišćenju sa
posebnim uređajima i postrojenjima.
Voda se u prirodi ne pojavljuje u hemijski čistom obliku, zbog toga što rastvara različite
organske i neorganske materije, čija količina u vodi varira. Od količine sastojaka zavise i
karakteristike vode. Voda se prema svom porijeklu može podijeliti na:
•
atmosfersku,
•
površinsku i
•
podzemnu vodu.
Atmosferska voda potiče od padavina kao što su kiša, led, inje i rosa. Ova voda sadrži
rastvorene gasove iz atmosfere sa kojim dolazi u dodir: N
2
, O
2
,CO
2
,H
2
S, SO
2
i dr. Pored gasova
ona sadrži i malu količinu rastvorenih soli , kao i čestice prašine, čađi i dr.
May 5, 2012
[
MONITORING VODE
]
Maturski rad
5
Površinska voda je voda koja se nalazi na površini Zemlje ( potoci, rijeke, jezera, mora i
okeani). Ona je u kontaktu sa zemljištem zbog čega je bogata rastvorenim organskim i
neorganskim materijama.
Podzemne vode nastaju infilitracijom atmosferskih padavina i površinskih voda do
vodootpornog sloja gline, gdje se nastavlja lagano kretanje vode u pravcu terena. Ova voda je
obogaćena solima magnezijuma, kalcijuma, natrijuma i ima konstantan sastav, nižu temperaturu,
bistra je i bezbojna.
U odnosu na sadržaj mineralnih materija kopnene vode se dele na:
slatke – najveći procenat kopnenih voda pripada ovoj grupi;
slane – mrtvo more npr. predstavljaju ostatke bivših mora ilizaslanjene ostatci bivših
slatinskih područja;
termalne;
mineralne i
termomineralne – u Srbiji je zabiljeleženo 130 izvora ovih voda – banje.
Slatke vode se dele prema različitim kriterijumima na:
površinske i pozemne
Površinske vode se prema pokretljivosti dele na:
mobilne (tekuće) – ukupna količina kompaktne mase se u nekom pravcu krećeodređenom
brzinom. Po mjestu nastanka one su podeljene na: izvore – reokreni, limnokreni i
halokreni zavisno od tipa izviranja; sublakustričke izvore – izviru sa dna nekog jezera
(Crno jezero npr.); vrulje – izvori koji izbijaju sa morskog dna (u Boki Kotorskoj) –
osvežavaju vodu. Od izvora tekuća voda pravi potoke, riječice i rijeke.
stacionarne (stajaće) vode – ritovi, tresave, močvare, bare i jezera.Stacionarnost ne treba
shvatiti bukvalno i bezuslovno – svaka stajaća voda imavertikalna kretanja, talase i struje;
svaka stajaća voda se vodom napaja sa jednei odaje vodu sa druge strane.
Kopnene vode, iz ugla gledanja čovjeka, nisu pravilno raspoređene – postoje ogromna
prostranstva koja sadrže malo ili su potpuno bez vode (pustinje, Arktik i Antarktik gde je voda
zarobljena u ledu). Ideje ozelenjavanja pustinja postoje u Libiji, Saudijskoj arabiji,Egiptu, Izraelu
i podrazumevaju dovlačenje santi leda sa Arktika i Antarktika i korišćenje tevode za
navodnjavanje pustinja.
