FAKULTET INFORMACIONIH TEHNOLOGIJA
u Beogradu
OSNOVE MENDŽMENTA
MOTIVACIJA
BEOGRAD
MAJ 2009
SADRŽAJ
UVOD
4
DEFINICIJA MOTIVACIJE
5
TEORIJE SADRŽAJNE MOTIVACIJE
6
PROCESNE TEORIJE MOTIVACIJE
9
TEORIJA POJAČANJA POSLA
11
SAVREMENE TEORIJE MOTIVACIJE
14
NAČINI MOTIVACIJE ZAPOSLENIH U KOMAPNIJI B.EX.
15
ZAKLJUČAK
17
2
- društveni odnosi kao što su prijateljstva, grupni rad i želja za
pripadanjem, statusom i
povezanošću – ovo je društveni pristup poslu i bavi se "drugim ljudima"
Bez obzira na različite teoretske pristupe klasifikaciji, faktori koje
menadžment u
praksi koristi kao instrument podsticaja moraju biti odabrani tako da
predstavljaju odgovarajuću kombinaciju nagrada i kazni kako bi se
postiglo željeno ponašanje zaposlenih, što nije jednostavan posao i
zahteva napor i odgovornost menadžera.
Slika 1 Determinante učinka zaposlenih
3
DEFINICIJA MOTIVACIJE
Motivacija se može definisati kao proces pokretanja, usmeravanja i
odražavanja ljudskog ponašanja ka određenom cilju. Osnovni proces
motivacije zasniva se na tri elementa: potreba, pokret, nagrada.
Potreba predstavlja stanje psihološkog ili fiziološkog debalansa/tenzije
koji teži da bude zadovoljen. Pokret je akcija koja se preduzima da bi
se tenzija uklonila, i na kraju nagrada je postignuće kojim se otklanja
tenzija.
Za menadžment preduzeća je od velike važnosti da poznaju profil
motivacije svojih zaposlenih. Produktivnost rada zavisi direktno od
3
Konopaske R, Matteson M., Organizational Behaviour and management, Boston McGrow Hill, 2005, str
137
motivacija
radni
učinak
šansa
sposobnost
4
motivisanosti zaposelnih a da bi ostvarili maksimalni stepen motivacije
zaposelnih, menadžeri moraju da poznaju potrebe i motive ljudi kojima
rukovode, a takođe i znati kako da obezbede zadovoljenje tih potreba.
Zadovoljstvo zaposlenih je jedini način da se na duge staze obezbedi
produktivnost i kreativnost zaposlenih.
Slika 2 Proces motivacije
TEORIJE SADRŽAJNE MOTIVACIJE
Sadržajne teorije motivacije su orijentisane na utvrđivanje grupa
potreba ili motiva koje utiču na ponašanje naglašavajući prvenstveno
potrebe ljudi kao motivaciju za rad. Potrebe iniciraju želje čije
zadovoljenje zahteva određene akcije da bi se postigao konačni cilj, a
to je zadovoljenje potrebe. Sadržajne teorije su znatno starije od
procesnih i počinju s teorijama instinkta, teorijama udovoljavanja
organskim potrebama i teorijama spoljašnjih podsticaja.
Od novijih sadržajnih teorija motivacije najznačajnije su:
1. teorija hijerarhije potreba (Maslow-ljeva hijerarhija potreba)
2. teorija hijerarhije tri vrste potreba (ERG model, Alderferov model
potreba)
3. teorija motivacije postignuća
4. teorija dva faktora
5. teorija motivacije uloga
Teorija hijerarhije potreba
je poznata i kao Maslow-ljeva hijerarhija
potreba, a temelji se na kompleksnosti ljudske ličnosti i potreba koje su
hijerarhijski organizovane. Zahvaljujući svojoj jednostavnosti, ovo je još
uvek najpopularnija i najpoznatija teorija usprkos nejasnih emprijiskih
potvrda njene utemeljenosti. Maslow je potrebe grupisao u pet
kategorija prema rastućoj važnosti, a to su:
- fiziološke potrebe (hrana, voda, toplina, stan, san)
- potrebe za sigurnošću (od fizičke opasnosti i oslobađanjem od straha
od gubitka posla, imovine, hrane ili stana, te odsutnost patnje, pretnje
ili bolesti)
nezadovoljena
potreba
tenzija
akcija
zadovoljena
potreba
5
