Univerzitet u Tuzli
Filozofski fakultet
Odsjek:Razredna nastava-Master studij
Student:Jelena Pejić
ISTRAŽIVAČKI RAD:
Motivacija u nastavnom procesu
Dr.sc.Mirzeta Hadzic Suljkic
SADRŽAJ
1.SADRŽAJ................................................................................................
2.UVOD.......................................................................................................
3.TEORIJSKI DIO ISTRAŽIVANJA............................................................
3.1.Pojam motiv,motivacija.........................................................................
3.2.Motivacija za učenje..............................................................................
3.3.Motivacija u nastavnom procesu...........................................................
3.4.Kako učenike uspješno motivirati za rad?.............................................
3.5.Ocjena kao motiv za učenje..................................................................
3.6.Nastavnik u nastavnom procesu...........................................................
4.METODOLOGIJA PEDAGOŠKOG ISTRAŽIVANJA..............................
4.1.Predmet istraživanja..............................................................................
4.2.Cilj istraživanja......................................................................................
4.3.Zadaci istraživanja.................................................................................
4.4.Istraživačka hipoteza.............................................................................
4.5.Pothipoteze............................................................................................
4.6.Uzorak istraživanja................................................................................
4.7.Metode istraživanja................................................................................
4.8.Tehnike i instrumenti istraživanja..........................................................
5.KVALITATIVNA I KVANTITATIVNA ANALIZA PODATAKA.................
5.1.Rezultati istraživanja-učenici.................................................................
5.2.Rezultati istraživanja-roditelji..................................................................
5.3.Rezultati istraživanja-nastavnici
.............................................................
6.ZAKLJUČAK............................................................................................
7.LITERATURA...........................................................................................
3.TEORIJSKI DIO ISTRAŽIVANJA
3.1.POJAM MOTIV, MOTIVACIJA
MOTIV
– „opći naziv za široku i heterogenu klasu organskih, psihičkih i
sredinskih činilaca za koje je utvrđeno ili se pretpostavlja da sudjeluju u
determisanju ponašanja ljudi. Pod motivom se podrazumjeva razlog ponašanja,
očekivani ili željeni ishod akcije, svjesno postavljeni cilj nekog postupka.
„Maslov i Glaseser navode sljedeće činioce koji su u osnovi pokretljivosti svake
individue:
Maslovljeva hijerarhija potreba – motiva Glasserova lista motiva
- fiziološke potrebe - motiv preživljavanja
- potreba za sigurnošću - motiv ljubavi
- potreba za ljubavlju i pripadanjem - motiv moći
- potreba za ugledom i poštovanjem - motiv zabave
- potreba za samoaktualizacijom - motiv slobode
U proučavanju ljudskih motiva sve je izraženija orijentacija na sistematsko
prikupljanje podataka o spoljašnjem ponašanju i o subjektivnom
doživljavanju.
U vezi s motivacijom za školsko učenje i ostvarenjem ciljeva i zadataka
ukupnog odgojno – obrazovnog rada često se govori o spoljašnim i unutrašnjim
motivima. Osnovna razlika između ove dvije vrste
motiva je u ulozi aktivnosti
koju motiv pokreće u zadovoljenju samog motiva. Kada motiv iz bilo kojeg
razloga ne može biti zadovoljen, javlja se stanje frustracije ili osujećenosti.
MOTIVACIJA
– „ termin kojim se u savremenoj psihološkoj literaturi
označavaju
tri grupe pojava :
uzroci, pokretači ili izvori ponašanja,
procesi pokretanja i usmjeravanje ponašanja i
očekivani ili ostvareni ishodi ponašanja koji mu daju određeni smisao
Često se koristi za označavanje samo jedne od navedenih osnovnih
motivacionih pojava, te postaje sinonim za izraze motiv – nagon
potreba,motivacioni proces-cilj,ciljno stanje i sl.
Motivacija je općeniti pojam koji se odnosi na cijeli skup nagona, zahtjeva,
potreba, želja i sl.Pojam motivacije dolazi od latinske riječi motus što znači
kretanje.Iz toga možemo zaključiti da se radi o poticajnom razlogu, povodu,
pobudi za neko djelovanje. Motivacija je ono što potiće ljude da se u određenoj
situaciji ponašaju na određeni način.
3.2.MOTIVACIJA ZA UČENJE
Pored sposobnosti motivacija je jedan od najznačajnijih faktora uspjeha u
učenju. Pod motivacijom za učenje se podrazumjeva stanje u kojem je individua
motivisana za učenje, ima motiv da nešto uči i nauči.
Motivacija za učenje može biti unutrašnja (intrinzična) i spoljašnja (ekstrinzična).
Da bi učenici nešto naučili nije dovoljno da samo ponavljaju gradivo, već je
neophodno da oni žele i hoće da savladaju i usvoje to gradivo. Učenici koji su
zainteresovani za učenje postižu mnogo bolje rezultate od onih koji su manje
motivisani ili nezainteresovani.
Motivacija može biti prisutna u različitom stepenu kod različitih učenika u istom
razredu. Kad je učenik motivisan, uloženi napor i stepen misaone aktivnosti
tokom učenja je veći, koncentracija pažnje povećana, što dovodi do boljeg
rezultata učenja.
3.3.MOTIVACIJA U NASTAVNOM PROCESU
Nastava u školi je temeljna odrednica školskog života. U nastavi su obuhvaćeni
najbitniji faktori: učenik, nastavnik, roditelji, mediji, sredina u kojoj se izvodi,
način komuniciranja, oblik dobivanja informacije.
Nastava različitih nivoa edukacije ima pored općih pretpostavki i one specifične
koje određuje uzrast, kurikulum i realizacija odgojno- obrazovnog rada.
Potkrepljivanja raznih aktivnosti kao načini motivisanja, pa i aktivnosti učenja,
su važna varijabla u izvođenju nastavnog procesa.
U toku izvođenja nastave potrebno je vješto upotrebljavati sve vrste
potkrepljenja (nagrade, kazne).
3.4.KAKO UČENIKE USPJEŠNO MOTIVIRATI ZA RAD ?
Na motivaciju utičemo na različite načine: kroz kvalitet nastave,ocjenjivanjem i
stalnim poticanjem na rad, motivirajućem i stvaralačkim ozračjem u razredu.
Da bismo učenike motivirali, privoljeli da nešto uče, moralo bi im biti poprilično
jasno zašto im je potrebno da baš to nauče.
Razlozi koje će učenici prihvatiti su stvarni, životni razlozi koje nastavnik mora
poznavati i objasniti učenicima. Objasniti razloge zašto se nešto uči nije uvijek
jednostavno.
Najznačajniji razlog za učenje je prirodna ljudska znatiželja, želja za znanjem,
potreba da se bavimo onim što nas zanima. Učenici će s radošću učiti ono što
im je zanimljivo i neće uopće postavljati pitanja gdje će im to znanje biti
potrebno, ako im je gradivo i način učenja zanimljiv.
Važno je da učitelj gradivo što zanimljivije prezentira. Ako je učenicima nastavni
predmet ili način predavanja zanimljiv bit će ih lahko motivirati
za učenje – učit
će jer im je zanimljivo.
Kad je nešto preteško i nerazumljivo djeluje odbojno na učenike.Zato je važno
da gradivo bude objašnjeno i da ga shvati većina, po mogućnosti svi učenici u
razredu. Ako je potrebno gradivo treba objašnjavati više puta. Na pitanja
učenika treba uvijek i s voljom odgovarati i poticati
Ih da pitaju što više. Ako
učenici dobro razumiju gradivo imat će manje poteškoća i s voljom će ga učiti.
Zadatak učitelja je upravo pomoći učeniku u učenju.Treba nastojati učenike na
što aktivniji način uključiti u proces učenja.Važno je poticati učenike da
postavljaju pitanja i iznose vlastito mišljenje.Na taj način učimo ih da
razmišljanju, saradnji, toleranciji, vještini komuniciranja i razvijamo timski
rad.Korisno je spoznati da pitanja mogu biti postavljenja dobro ili loše, i da
kvalitet odgovora ovisi i o kvaliteti postavljenog pitanja.Važno je da učenici
shvate da su i sami odgovorni za kvalitetu svog učenja.Osobine ličnosti su
veoma bitne za motiviranje učenika u nastavi.Saznanje o osjetljivosti za
probleme, upornosti, istrajnosti, odgovornosti, radoznalosti putokazi su kako u
nastavi treba djelovati.
