MOTIVACIJA ZAPOSLENIH
Rezime
Motivacija zaposlenih danas predstavlja zanačajan segment rada i poslovanja kako pojedinca, tako i organizacije.
Okruženje se menja, pa organizacije moraju da uvode novine u poslovanje. Svaka promena sa sobom nosi
određeni rizik, samim tim što zaposleni moraju da se menjaju i adaptiraju, menjaju svoje navike i dodatno se
edukuju. Istraživanje je sprovedeno na primeru hotela jedne srpske firme, gde se nastojalo doći do odgovora da li
zaposleni imaju učešća u poboljšanju ponude i da li motivacija predstavlja jedan od razloga za nedovoljno
angažovanje zaposlenih. Takođe se nastojalo utvrditi da li organizacija ulaže u edukaciju i usavršavanje
zaposlenih, kao oblik motivacije. Rezultati su pokazali značajnu razliku u pogledu odgovora o usavršavanju
zaposlenih od strane uprave i samih zaposlenih u preduzeću.
Ključne reči: motivacija, okruženje, istraživanje, edukacija, rezultati,
Abstract
Employee motivation represents today significant segment of business, on the individual level as well as on the
corporate level. Business environment is changing constantly so corporations have to implement business
development innovations. Every change carries a risk since employees have to change their working habits,
adapt to new environment and prequalify or educate themselves further more. Research was conducted based on
Light House hotel, where the goal of the research was to determine if employees have a role in better customer
service and also if the lack of motivation affects employees performance. In addition, it was important to
determine if hotel invests in further employees’ education and training as a form of motivation. Results of the
research showed important difference in responses of the training of employees on the management level and
employees in the company.
Key words: motivation, environment, research, education, results,
1.UVOD
Savremeni svet karakterišu brze promene, na koje moraju da odgovaraju kako organizacije, tako i pojedinci koji
su njihov sastavni deo. Sam menadžment prateći okruženje, kreira i modifikuje interne karakteristike, kako u
pogledu sredstava i predmeta rada tako i u pogledu zahteva prema zaposlenima. Ljudi sa svojim karakteristikama
su specifični, nisu predvidivi i ne mogu se objektivno sagledati kao što se mogu sagledati materijalna sredstva za
rad. Iz tog razloga mnogo više napora se ulaže u planiranje i predviđanje ljudskog faktora, s obzirom da je
ljudski faktor pokretačka snaga svake privredne organizacije.
U modernim zemljama, većina poslovnih subjekata smatra upravljanje ljudskim resursima investicijom koja
omogućava integraciju poslovnih planova i veština zaposlenih, kako bi se ostvarili ovi ciljevi u kategoriji
ekonomskog rasta, proizvoda i usluga. Danas gotovo da ne postoji organizacija orjentisana ka uspehu, a koja ne
vodi računa o motivaciji zaposlenih. Nekada je ključno bilo „znati kako“, a u savremenim karijerama zaposleni
- 1 -
još moraju „znati zašto“ i „znati kome“. Zaposleni se u planiranju svoje karijere ne mogu više oslanjati samo na
organizaciju, već treba sami da upravljaju svojim razvojem i svojom karijerom. Koncept karijere sve više
zamenjuje koncept posla.Posao je kratkoročna vremenska perspektiva koji određuje organizacija radi
zadovoljenja organizacijskih potreba, dok je karijera dugoročna (životna) vremenska perspektiva koju određuje
pojedinac i koja u sebi ujedinjuje individualne i organizacijske interese i potrebe.
Karijera i njen razvoj značajni su, ne samo za zaposlene, već i za organizaciju. Napredovanje predstavlja jedan
od osnovnih načina motivacije zaposlenih. Koncept karijere zahteva od organizacije da se ona više bavi
individualnim interesima i ciljevima zaposlenih radi ostvarenja organizacione uspešnosti i razvoja. Individualni
ciljevi karijere moraju da budu povezani sa strategijskim ciljevima razvoja organizacije. Organizacija treba da
uskladi svoju infrastrukturu tako da njene vizije, misije i ciljevi razvoja budu vidljivi i jasni svakom njenom
pojedincu. Ona treba da uvidi koji su to činioci koji u najvećem obimu motivišu zaposlene ka ostvarivanju kako
individualnih, tako i organizacionih ciljeva.
2. POJMOVNO ODREĐENJE KARIJERE KAO MOTIVACIONOG POKRETAČA ZAPOSLENIH
Reč karijera se danas koristi u različitim oblicima u svakodnevnom govoru. Mnogi karijeru shvataju na
tradicionalan način smatrajući da se karijera odnosi samo na napredovanje na poslu, da je to nešto vredno u
određenoj poslovnoj oblasti, nešto što dovodi do boljeg životnog standarda ili statusa u društvu. Prema
savremenom shvatanju svi ljudi imaju karijeru, ona se ne odnosi samo na elitu društva. Karijera je dinamična
(nekada se napreduje, nekada se ostaje na istom poslu, promeni se posao i sl.) i ona ne znači samo napredovanje.
Karijera se odnosi na sve što čovek radi, a ne samo na posao. Obuhvata i obrazovanje, porodicu, slobodno vreme
i traje gotovo cao život dok god je čovek aktivan.
Karijera se može definisati kao rezultat aktivnosti pojedinca na porodičnom i društvenom životu, niz radnih
uloga pojedinca, razvoj pojedinca u učenju i radu tokom života. Torington, Hal i Tejlor [9] karijeru definišu kao
odrednicu individualnog profesionalnog razvoja, odnosno individualnih profesionalnih uspona i padova tokom
radnog veka. Istovremeno, ona se shvata i kao niz povezanih ili nepovezanih poslova, načina ponašanja,
vrednosnih stavova i aspiracija i slično.
Verovatno najpopularnija definicija, jeste Halova [10] po kojoj je karijera ―individualno posmatran redosled
stavova i ponašanja povezanih s iskustvom i aktivnostima vezanih uz rad u toku života osobe, odnosno karijeru
čine promene u vrednostima, stavovima, motivaciji koje se događaju kako osoba postaje starija.
Cilj za napredovanje koji se može nazvati zajedničkim kada su u pitanju i pojedinac i organizacija su inovacija i
socijalizacija. Pojedinac teži razvoju svoje karijere kroz inovacije, a poslovni sistem u inovacijama vidi svoje
poslovno napredovanje. Putem socijalizacije pojedinac se uspešnije uključuje u socijalne grupe i nada se
eventualnoj participaciji u upravljanju, a organizacija na taj način postiže mogućnost potpunijeg ostvarivanja
strateških ciljeva, bolju organizaciju, čvršću unutrašnju koheziju i uspešan poslovni rezultat [3].
- 2 -
