Mozaik radova iz metodike i didaktike

PHILOLOGIA • NAU

NO-STRU

ASOPIS ZA JEZIK, KNJIŽEVNOST I KULTURU

BROJ 3 • 2005 • BEOGRAD • GODINA III

DOPUNA TRE

EM BROJU

MOZAIK RADOVA IZ METODIKE I DIDAKTIKE

PHILOLOGIA • NAU

NO-STRU

ASOPIS ZA JEZIK, KNJIŽEVNOST I KULTURU

BROJ 3 • 2005 • BEOGRAD • GODINA III

SANDRA STEFANOVI

NASTAVA ENGLESKOG JEZIKA NA RANOM ŠKOLSKOM UZRASTU

OD 7-10 GODINA: ZA I PROTIV

Nastavni proces je izuzetno složen skup uzajamno povezanih aktivnosti koji

karakteriše transfer znanja izme

u predava

a i u

enika. Oba ova

inioca predstavljaju

nezaobilazne uticajne faktore uspeha ili neuspeha nastavnog procesa. Pored kvaliteta

nastavnog procesa i osposobljenosti predava

a, bitan faktor predstavljaju uzrast i

karakteristike u

enika (inteligencija, motivisanost, sklonost) kao i prilago

enost

gradiva uzrastu u

enika (Lightbown & Spada 1993: 33).

Otuda se vrlo

esto postavlja

slede

e pitanje: koje je najoptimalnije vreme za po

etak u

enja neke oblasti ili veštine;

koje je optimalno vreme kada dete treba da u

i da pliva; koje je, napokon, pravo vreme

za u

enje stranog jezika?

Najpre je potrebno analizirati naj

eš

e navedene motive uvo

enja stranog

jezika u nastavu na ranom uzrastu. Jedno od osnovnih, široko rasprostranjenih

uverenja je da mla

a deca bolje u

e strane jezike. Razlozi koji se navode u prilog ovoj

injenici su vrlo širokog opsega, po

ev od onih da deca u tom periodu savla

uju i

pojmove maternjeg jezika, da je to pogodan uzrast, jer je de

iji mozak fleksibilniji i

lakše usvaja nove koncepte (ERIC Clearinghouse on Languages and Linguistics

Washington DC. 1992., http://www.ericfacility.net/databases/ERIC_Digests/index/).

U prilog ovoj teoriji navodi se

isto biloško-razvojna mapa sazrevanja ljudskog mozga.

Mozak deteta se razlikuje od mozga odrasle osobe po svojoj dinami

koj strukturi.

Dvogodišnje dete ima dvostruko više sinapsa (konekcija) u mozgu od odrasle osobe.

Mladi mozak ili koristi ove konekcije ili ih bespovratno gubi. Smatra se da mozak

deteta poseduje delove koji su specijalizovani isklju

ivo za procesuiranje jezika

(Lightbown & Spada 1993: 43)

iii

. Prema zagovornicima ranog u

enja jezika,

propuštanje ranog, kriti

nog, perioda u u

enju predstavlja nenadoknadiv propust, jer

je mozak malog deteta jos uvek sposoban da koristi mehanizme koji omogu

avaju

PHILOLOGIA • NAU

NO-STRU

ASOPIS ZA JEZIK, KNJIŽEVNOST I KULTURU

BROJ 3 • 2005 • BEOGRAD • GODINA III

ne može o

ekivati puna i neprekidna koncentracija i ovladavanje apstraktnim

pojmovima i tehnikama naprednog u

enja jezika što nije problem za stariju decu i

odrasle. De

iji vokabular u tom periodu je skroman,

ak i po pitanju maternjeg jezika.

Prema drugim istraživanjima adolescenti i tinejdžeri postižu bolje rezultate u

enju stranog jezika nego deca u ovom ranom uzrastu (Lightbown & Spada 1993:

49).

viii

Deca su po prirodi radoznala i prijem

ivog pam

enja, ali je de

ija pažnja

relativno kratkotrajnog karaktera. Deca vrlo lako, svesno i nesvesno, prelaze sa pojma

na pojam, sa veštine na veštinu. Zadržati de

iju pažnju na jednoj stvari predstavlja

izuzetno težak posao za svakog nastavnika. Realno je pretpostaviti da posle odre

enog

vremena deca gube interesovanje ili da im interesovanje opada kada je re

o u

enju

stranog jezika i složenih tehnika u

enja koje se moraju primeniti.

Postoje brojne evropske studije koje su se bavile definisanjem optimalnog

vremena za po

etak u

enja stranog jezika. Neke studije su pokazale da su deca koja su

ela sa u

enjem stranog jezika tek u sedmom razredu imala iste ili

ak bolje rezultate

od dece koja su sa u

enjem jezika po

ela u obdaništu (ERIC Clearinghouse on

Languages

and

Linguistics

Washington

DC.

1992.,

http://www.ericfacility.net/databases/ERIC_Digests/index/).

Druge studije favorizuju

pristup po kom deca treba da u

e jezik od ranog perioda. Može se pretpostaviti da

razli

iti rezultati ovih studija leže u brojnim faktorima: sli

nosti stranog jezika sa

maternjim, kulturnim i lingvisti

kim sli

nostima i razlikama, pa

ak i socijalnim,

tehni

kim i ekonomskim faktorima.

Za usvajanje bilo koje vrste znanja, pa i gramati

kog, potrebna je emocionalna,

voljna i stru

na spremnost. Postoje stavovi da su deca i po strukturi svog mozga,

karakteristikama (radoznalost, sposobnost imitacije) obdarenija za u

enje stranog

jezika. Neke studije to potvr

uju, a neke ne. Isto tako postoje brojni psihološki i

socijalni faktori koji uti

u na u

enje stranog jezika i postizanje validnih rezultata u tom

enju.

uveni ameri

ki psiholog Stiven Krešen, autor hipoteze o izlaganju

informacijama, smatra da se napredak i u

enje stranog jezika ostvaruju kroz input, tj.

slušanjem i

itanjem, a ne njegovim krajnjim rezultatom-govorom i pisanjem (Krashen

PHILOLOGIA • NAU

NO-STRU

ASOPIS ZA JEZIK, KNJIŽEVNOST I KULTURU

BROJ 3 • 2005 • BEOGRAD • GODINA III

2000, http://www.sdkrashen.com/articles/standards/all.html).

Kao jedan od realno

primenjivih zaklju

aka može se nametnuti konstatacija da je decu u ranom periodu

potrebno “izložiti” uticaju stranog jezika, upoznati ih sa kulturom i lingvisti

kom

razlikom koju nosi strani jezik, omogu

iti im da

uju zvuk i re

i stranog jezika, ali ne

treba insistirati na formama i metodama u

enja. U

enje stranog jezika kod dece ovog

uzrasta je složen i komplikovan proces koji zahteva specifi

ne aktivnosti i veštine

predava

Lightbown, M. P. & N. Spada 1993:33: “In addition to personality characteristics other factors generally

considered to be relevant to language learning are intelligence, aptitude, motivation and attitudes.
Another important factor [...] is the age at which learning begins.”

ERIC Clearinghouse on Languages and Linguistics Washington DC. 1992.: “Typically, people who assert

the superiority of child learners claim that children's brains are more flexible (e.g., Lenneberg, 1967).”
[Internet]. Dostupno na: http://www.ericfacility.net/databases/ERIC_Digests/index/ [03.03.2005].

iii

Lightbown, M. P. & N. Spada 1993:43: “Much research seems rather to suggest that the brains of very

young infants already have some areas which are specialized for processing language.”

Cameron, L. 2001:13: “The Critical Period Hypothesis is the name given to the idea that young children

can learn a second language particularly effectively before puberty because their brains are still able to
use the mechanisms that assisted first language acquisition.”

National Network for Early Language Learning, 1996. Research Notes:

Language Learning and the Developing Brain, “According to Dr. Michael Phelps, Chairman of the
Department of Molecular and Medical Pharmacology of the UCLA School of Medicine, the learning
experiences of the child determine which connections are developed and which will no longer function.”,
[Internet]. Dostupno na: http://www.cal.org/earlylang/front.htm: [03.03.2005].

Cameron, L. 2001:2: “The child is seen as continually interacting with the world arround her/him, solving

problems that are presented by the environment.”

vii

Ibid: 7: “In each case, the ZPD or what the child can do with the help of the adult is different”.

viii

Lightbown, M. P. & N. Spada 1993:43: “In educational research, it has been reported that learners who

began learning a second language at the primary school level did not fare better in the long run that those
who began in the early adolescence”.

ERIC Clearinghouse on Languages and Linguistics Washington DC. 1992.: “On tests of French language

proficiency, Canadian English-speaking children in late immersion programs (where the L2 is introduced
in Grade 7 or 8) have performed as well or better than children who began immersion in kindergarten or
Grade 1 [Genesee, 1987].” [Internet]. Dostupno na:
http://www.ericfacility.net/databases/ERIC_Digests/index/

Krashen, S. 2002.:“We acquire language from input, not from output.” , [Internet]. Dostupno na:

http://www.sdkrashen.com/articles/standards/all.html: [03.03.2005].