Uvod
"Nismo uspjeli da ujedinimo Evropu i imali smo rat. Evropa neće biti stvorena odjednom,
ili prema jednom planu. Ona će se izgrađivati konkretnim dostignućima, koja prvo
stvaraju pravu solidarnost. Da bi mir stvarno imao neke šanse, potrebna nam je prvo
Evropa”- Šumanova deklaracija
Istorija Evropske unije predstavlja vremenski period koji počinje 1952. godine
osnivanjem prve velike evropske nadnacionalne ekonomske zajednice —
Evropske
zajednice za ugalj i čelik
.
Solidarnost, razumijevanje i trajni mir bili su osnovni politički motivi za formiranje
Zajednice za ugalj i čelik, ali se od početka znalo da ovakav projekat ne bi bio
funkcionalan bez konkretnog ekonomskog učinka koji političkom projektu daje energiju.
Uklanjanje barijera na granicama između Njemačke, Francuske, Belgije, Holandije i
Luksemburga, praćeno zajedničkim upravljanjem energetskim tržištem, pokazalo se već
u startu vrlo uspješnim. Priželjkivana miroljubivost, makar bila iz interesa – počela se
dokazivati na djelu. Kako se i očekivalo, Zajednica za ugalj i čelik je postala prvi korak u
procesu političkog i ekonomskog ujedinjenja. Nakon neuspješnog pokušaja 1954. kada
Narodna skupština Francuske nije ratificirala ugovor o osnivanju Evropske odbrambene
zajednice, šest država osnivača Zajednice za ugalj i čelik ponovo su nastavile putem
ekonomskih integracija.
Godine 1958. osnovale su Evropsku ekonomsku zajednicu (EEZ), čime je koncept
zajedničkog tržišta proširen na svu robnu trgovinu i otvoren put ka potpuno integriranoj
ekonomiji zasnovanoj na slobodnoj međuzavisnosti država članica.
2
1.1.Osnivanje Evropske unije
Evropska unija je osnovana na bazi 4 Ugovora i to :
1.
UGOVOR, kojim je osnovana Evropska Zajednica za ugalj i čelik
(European
Coal and Steel Community - ECSC), zaključen je na 50 godina 18.aprila 1951.u
Parizu, a stupio je na snagu 23.jula 1952 godine.OVOM Sporazumu su se osim
Francuske i Njemačke priključile i zemlje Beneluksa ( Holandija, Belgija i
Luksemburg) i Italija.Ova Zajednica je nastala na osnovu doktrine Žana Monea i
bila je prihvaćena od strane francuskog ministra spoljnih poslova Roberta Šumana
i on je tu doktrinu u formi dekleracije predstavio u francuskoj i Njemačkoj.
Suština deklaracije i buduće zajednice bila je rješavanje pitanja proizvodnje i
prerade uglja i čelika i zajednička ovlaštenja i saradnja francuske i Njemačke na
trajniji način što je bio i jedan od osnovnih ciljeva Moneove doktrine i Šumanove
dekleracije.
2.
UGOVOR, kojim je osnovana Evropska Ekonomska Zajednica
(European
Economic Community - EEC), stupio je na snagu u Rimu 1 januara 1958.godine.i
zaključen je na neodređeno vrijeme.U osnivanju Ekonomske zajednice Britanija
se držala po strani, njemačkoj industriji je bilo potrebno veće zajedničkom tržište,
a Francuska je bila protiv. Davanjem ustupaka Francuskoj da će poljoprivredna
politika biti uključena u zajedničko tržište obezbjeđen je njen pristanak.Ovim
ugovorom saradnja je fokusirana na oblasti:tržišta, zajedničke monete i ukidanja
carina.
3.
UGOVOR, kojim je osnovana Evropska Zajednica za atomsku energiju
(European Atomic Energy Community-EURATOM), potpisan u Rimu zajedno sa
Ugovorom o Evropskoj Zajednici.Ta dva Ugovora se često nazivaju
» Rimski
Ugovori »
, ali kada se koristi taj izraz obično se misli na Ugovor o Evropskoj
Zajednici.U atomskoj zajednici preferiran je nadnacionalni nivo, kao i zajednice
za ugalj i čelik, dok je kod ekonomske zajednice preferirana međuvladina
saradnja.Brisel je određen za sjedište dvije zajednice iz Rimskih ugovora:EEZ i
EUROATOM.
4
4.
UGOVOR o Evropskoj Uniji
(The European Union) , potpisan je Mastrihtu 1
novembra 1993.godine.U Mastrihtu je Evropski savjet od 9-11 decembra
1991.godine usagkasio akt Ugovor o Evropskoj Uniji-The treaty of European
Union.Ovim ugovorom stvorena je nova arhitektura unije od „tri stuba:Stub
postignutog nasleđa, Bezbjedonosni stub, pravni stub.
2
1.2. Evropska unija i simboli Evropske Unije
Za Evropsku uniju kaže se da podsjeća na prednji dio grčkog hrama koji leži na tri stuba.
Ta slika počela se koristiti kako bi se opisala struktura Evropske unije uspostavljena
Ugovorom o Evropskoj uniji (1992./1993).
Evropska unija ima svoje simbole: zastavu i himnu.
Zastava Evropske unije je plave boje, a na sredini se nalazi 12 žutih zvjezdica. Dvanaest
zlatnih zvjezdica predstavlja zajednicu evropskih naroda. Broj zvjezdica je od nastanka
zastave nepromenljiv i simbolizuje savršenstvo i jedinstvo, a ne broj država članica ili
država osnivača.
Zastavu, koje je prvobitno bila zastava Savjeta Evrope, službeno su usvojile institucije
Evropske zajednice 1986. godine i ona se od tada koristi kao jedan od simbola Zajednice.
Nakon što je 1993. godine stupio na snagu Ugovor iz Mastrihta, kojim je stvorena
Evropska unija, zastava je postala simbol EU.
Himna Evropske unije je Oda radosti, preuzeta iz poslednjeg stava Betovenove 9.
simfonije, ona se od 1986. godine koristi kao službena himna Zajednice, a od 1993.
godine Evropske unije.
Dan Evrope obilježava se 9. maja. Na ovaj dan, 1950. godine, Robret Šuman objelodanio
je ideju stvaranja Evropske zajednice za ugalj i čelik. Na samitu lidera Evropske unije u
Milanu 1985. odlučeno je da se ovaj dan slavi kao Dan Evrope.
3
2
Nešković R; „Osnove evropskih integracija“; V.Š.P.M. „Primus“ Gradišla 2011, str 59-64
3
Pavićević V,“Simboli EU“,Univerzitet u Beogradu, Fakultet političkih nauka, pover point prezentacija
5
