2
Uvod
Podelom turizma prema kriterijumu prostora u kojem se on odvija, svi oblici turizma i usluga
koji se odvijaju u području mora nazivamo pomorskim turizmom. Pomorski turizam je
najmasovniji vid motivacijskih turističkih kretanja. Masovnost je vezana za specifičnu
atraktivnost hidroklimatskog kompleksa toplih morskih obala. Pomorski turizam karakterišu tri
bitne osobine:
1. Duži turistički boravak - radijus kretanja kod pomorskog turizma nije determinisan samo
udaljenošću obala i primorja od matičnih područja, već i stepenom atraktivnosti
hidroklimatskog kompleksa, pri čemu se misli na razlike u temperaturi vode i vazduha, dužini
insolacije, jačini estetskih atributa i sl. O ovome treba posebno voditi računa prilikom
formiranja i plasmana ponude u pomorskom turizmu, jer od toga zavise fizički obim i
ekonomski efekti turističkog prometa.
2. Velika sezonska koncentracija - izrazita sezonska koncentracija pomorskog turizma u letnjem
delu godine (kada je reč o umerenim i suptropskim geografskim širinama) klimatski je
uslovljena, imajući u vidu da letnji kupališni turizam predstavlja osnovu turističkog
privredjivanja. Iako se faktor sezoničnosti pomorskog turizma ne može izbeći postoje načini da
se njegovi uticaji ublaže, omogući ravnomernija distribucija tražnje tokom godine, ostvari veći
profit i poboljša uposlenost lokalnog stanovništva. Iz pomenutog proističe potreba
obogaćivanja ponude vansezonskim sadržajima, kvalitetnije valorizacije kulturnog nasledja,
sofisticiranijeg istraživanja turističkog sadržaja, osmišljenijeg razvoja manifestacionog,
kongresnog i ekskurzionog turizma. U svakom slučaju, pitanje produženja sezone je od
suštinskog značaja za efikasno i rentabilno privredjivanje, ali je ono i u pomorskom turizmu
kompleksno i delikatno.
3. Izrazito rekreativno obeležje - iako kupališno-rekreativni sadržaji predstavljaju osnovu
razvoja pomorskog turizma, u priobalnim delovima okeana i mora sve uspešnije se razvijaju i
drugi oblici prometa: manifestacioni, kongresni, ekskurzioni, spomenički, zdravstveno-
rekreativni, klimatski turizam i nautički turizam, o kojem će u drugim poglavljima ovog rada
biti više reči.
4
•
prekomorski,
•
u zatvorenim morima,
•
na unutrašnjim vodama (rekama i jezerima),
Tipovi nautičkog turizma prema motivu (cilju):
•
kupališni (uz korišćenje raznih plovila za rekreaciju i sport na vodi na nožni, ručni ili
motorni pogon),
•
podvodni (ronilački),
•
izletnički,
•
boravišni (u turističkim lukama, kamping),
•
plovidba radi sporta i razonode,
•
krstarenje – jedrenje,
•
nautički turizam na otvorenim morima – ostrvski (robinzonski).
•
turistički prevoz,
•
kombinovani.“
2
Počeci plovidbe radi zabave, rekreacije i sporta obeleženi su regatama po nizozemskim
kanalima već u 16. veku. Nautički turizam se kao oblik savremene turističke aktivnosti počeo
razvijati u 19. veku. Intenzivnija izgradnja specijalizovanih luka za vez čamaca i jahti i boravak
njihovih posada započela je u 20. veku. Za takve je luke, njihove uređaje i opremu Udruženje
konstruktora motora i brodova iz New Yorka 1928. godine upotrebilo pojam marina, koji od
tada postaje međunarodno priznat i korišćen naziv za osnovne objekte nautičkog turizma,
specijalizovane luke u kojima se osim vezova, uređaja, opreme i usluga održavanja plovila,
njihovim korisnicima – nautičarima nudi i sve veći broj različitih turističkih usluga smeštaja,
ishrane, razonode, zabave, sporta i sl.
3. Razvoj nautičkog turizma kod nas
Crnogorsko primorje je dominantna turistička regija Crne Gore, na nacionalnom i
medjunarodnom planu i to po značaju primarnih prirodnih vrednosti, kulturno-istorijskog
nasleđa i nivou materijalne turističke baze, koja može biti solidan oslonac za pokretanje
turizma. Time je potvrđeno da na ovom području postoje odlični prirodni uslovi i objektivne
mogućnosti za razvoj više oblika turizma, od kojih su najvažniji:
•
Boravišni, kupališno-rekreativni, kao glavni i najmasovniji oblik turizma uopšte sa
najviše obezbeđenih uslova za razvoj;
•
Zdravstveno-rekreativni (banjski i klimatski), sa afirmisanim banjskim centrom Igalo i
zdravstveno-rekreativnim centrima u razvoju (Prčanj, Risan);
•
Nautički, potencijalno vrlo značajan;
•
Manifestacioni turizam (kulturno-zabavni i sportsko-rekreativni programi i
manifestacije, sajamske priredbe, naučni, stručni i drugi skupovi), sa solidnim
organizaciono-institucionalnim kapacitetima za realizaciju ovog oblika prometa.
Nautički turizam je novi privredni fenomen, koji je u protekloj deceniji dobio značajno mesto i
u crnogorskom turizmu i u privredi. Smatra se da se on nalazi u početnoj razvojnoj fazi, da se
visoki rezultati od njega tek očekuju u budućnosti i da za privredu Crne Gore predstavlja
nedovoljno iskorišćenu razvojnu šansu.
2
http://www.fms-tivat.me/predavanja3god/Nauticki_turizam1.pdf
, datum i vreme pristupa: 28.02.2017., 00:08
